Кіріспе
Ало-эве – эве халқының шамамен 6 миллион адамнан тұратын кіші тобы, Оңтүстік Того, Оңтүстік Бенин, Оңтүстік-Батыс Нигерия және Гананың Вольта аймағының Оңтүстік-Шығыс бөлігінде қоныстанған. Эве халқының көп бөлігі Тогоның оңтүстік жартысында және Оңтүстік-Батыс Бенинде орналасқан. Олар – әкелік шежірелі қоғам, иерархиялық, орталықтандырылған билік жүйесімен басқарылады. Олардың тілі (өз атауы – Анлогбе) – эве тілінің диалектісі, ал эве тілі өз кезегінде гбе тілдер тобының құрамына кіреді. Эве діні Жоғарғы Құдай Маву мен бірнеше аралық құдайларға сенуге негізделген. Христиан діні Анло-эве аймағының барлық бөлігінде қабылданған, бірақ аз ғана бөлігі әлі де дәстүрлі Водун дінін ұстанады. Водун діні Анло-эве халқы үшін бұрынғы дінге айналып келеді, ал қазіргі жастардың көпшілігі христиан дінін ұстанады. Дегенмен, Водун дінін сақтайтын адамдар оның адалдық пен туралықты сақтауда маңызды рөл атқарады деп сенсе, христиан діні осы қасиеттердің уақыт өте келе жоғалуына әкелуі мүмкін. Сондықтан кейбір Анло-эве халқы есеп беру мәселелерінде христиан дінінен бас тартады.
The Anlo Ewe are a sub group of the Ewe people of approximately 6 million people, inhabiting southern Togo, southern Benin, southwest Nigeria, and south eastern parts of the Volta Region of Ghana; meanwhile, a majority of Ewe are located in the entire southern half of Togo and southwest Benin. They are a patrilineal society governed by a hierarchal, centralized authority. Their language (self name Anlogbe) is a dialect of the Ewe language, itself part of the Gbe language cluster. The Ewe religion is centered on the Supreme God, Mawu and several intermediate divinities. Christianity has been accepted in every part of Anlo Ewe land, with a minority of people still practicing traditional Vodun beliefs. The Vodu religion is slowly becoming a previous religion among the Anlo Ewes, with the youth of the community today practicing Christianity much more. However, those who still practice the Vodu religion also believe their tradition is a factor that keeps integrity and probit, while Christianity stands to pave way for integrity, honesty and probity to be washed away as years go by. It is for this reason that some Anlo Ewe people do away with Christianity when it comes to issues of accountability.
Этимология
Ŋlɔ (nlo) атауы (Аŋlɔ немесе Anlo) ев тіліндегі ŋlɔ немесе 'nlo' сөзінен шыққан деп есептеледі, ол өз-өзіне жиырылу немесе бүктелу деген мағынаны білдіреді. Сонымен қатар, ол қысқару немесе құрғақ тері ретінде де түсіндірілуі мүмкін. Аңло мемлекетінің негізін қалаушы Торгбуи Ацу Венья, туыстары одан әрі көшуге шақырғанда көшпеуге келіспей, ев тілінде "ме нло" деген сөздерді айтқан делінеді. Венья басқа топтардан бөлініп, жақын жердегі Уетадан теңіз жағалай жолға түсті.