Кіріспе

Американдық астроном, жазушы және скептик (1964 жылы туған)

Филипп Кэри Плейт (30 қыркүйек 1964 жылы туған), сондай-ақ "Жаман астроном" деген атпен танымал, американдық астроном, скептик және танымал ғылым блогеры. Плейт Хаббл ғарыш телескопының командасында жұмыс істеді, астрономиялық объектілердің суреттері мен спектрлерін зерттеді, сондай-ақ НАСА миссияларын насихаттаумен айналысты. Ол үш кітаптың авторы: "Жаман астрономия", "Аспаннан өлім" және "Шет ел аспанының астында". Ол сонымен қатар "Дискавери" арнасындағы "Ғайынаттың жұмыс істеу қағидалары" сияқты бірнеше ғылыми деректі фильмдерде де пайда болды. 2008 жылдың тамызынан 2009 жылға дейін Джеймс Рэнди білім беру қорының президенті қызметін атқарды. Бұған қоса, ол "Астрономияға соққы" атты бағдарламаның сценарийін жазып, жүргізді, соңғы бөлімі 2016 жылы көрсетілді.

Ерте өмір

Плейт Вашингтон, округтерінде өсті. Оның айтуынша, ол астрономияға бес жасында әкесі телескоп әкелгенде қызығушылық танытқан. Плейттің өзінің сөзімен айтқанда, ол "сол түні Сатурнға телескопты бағыттады. Бір қарағанда, мінеки, барлық қызығушылығы ояна берді. Мен әбден ынтықтым."

Білім беру және ғылыми-зерттеу

Плейт Мичиган университетінде оқыды және 1995 жылы Вирджиния университетінде SN 1987A суперновасы туралы диссертация қорғап, астрономия ғылымдарының докторы дәрежесін алды, осы зерттеуді ол Supernova Intensive Study (SINS) бағдарламасы аясында жүргізді. 1990 жылдары Плейт COBE спутнигімен жұмыс істеді, ал кейін NASA Годдард ғарыш орталығындағы Хаббл ғарыш телескопының командасына қосылды, көбінесе ғарыш телескопының бейнелеу спектрографымен айналысты. 1995 жылы ол SN 1987A суперновасының айналасындағы шаң-газ сақинасын байқап, оның нәтижесін жариялады, бұл ядролық құлдырау арқылы болатын суперновалардың жарылыс механизмдерін одан әрі зерттеуге мүмкіндік берді. Плейт Грейди және тағы басқалармен бірлесіп жұмыс істеген нәтижесінде Хаббл ғарыш телескопынан оқшауланған жұлдыздық объектілердің (мысалы, AB Aurigae және HD 163296) жоғары сапалы суреттері ұсынылды, олардың арасында алғашқылардың бірі болды. Бұл нәтижелер Гербиг Ae/Be жұлдыздары деп аталатын әлсіз, жас және орташа мөлшердегі жұлдыздардың қасиеттері мен құрылымын зерттеуде қолданылды, сондай-ақ Грейди және тағы басқалардың байқауларындағы нәтижелерді растады.

Қоғамға хабарлау

Зерттеу жұмысынан кейін Плейт білім беру саласына баса назар аударды. 2000 жылдан 2007 жылға дейін Сонома мемлекеттік университетінде ол Ферми гамма сәулелері ғарыш телескопы және басқа да НАСА қаржыландыратын миссиялар үшін интернет желісіндегі халыққа тарату жұмыстарын жүргізді. 2001 жылы астрономия білімін тарату ресурстары мен бағдарламаларының қолжетімділігін арттыру туралы мақаланың авторы болды. Оның көп бөлігіндегі халыққа тарату жұмысы онлайн режимінде жүзеге асырылады. Ол 1998 жылы badastronomy веб-сайтын, ал 2005 жылы оған сәйкес блогты құрды. Веб-сайт мұрағатталған, бірақ қазіргі уақытта жаңартылмайды, ал блог бірнеше платформаларды ауыстыру арқылы бүгінгі күнге дейін жалғасып келеді. Оның бірінші кітабы "Жаман астрономия: қате түсініктер мен дұрыс емес қолданыстар ашылды, астрологиядан айға қонғанға дейін" веб-сайтындағыдай мәселелерді қамтиды. Оның екінші кітабы "Аспаннан келген өлім" астрономиялық құбылыстардың Жердегі өмірді қалай жоя алатынын сипаттайды және 2008 жылдың қазан айында жарық көрді. Плейттің еңбектері "Британника энциклопедиясының ғылым және болашақ жылнамасында" және "Астрономия" журналында жарияланған. Ол сондай-ақ SETI институтының апталық ғылыми радио бағдарламасы Big Picture Science-қа жиі шақырылатын қонақ. Плейт телеарналар мен кино өндірістеріне қатысты, экранда жүргізуші немесе қонақ ретінде немесе кадрдан тыс кеңесші ретінде көмектесті. Ол Discovery арнасында Фил Плейттің "Жаман ғалам" атты үш бөлімді деректі фильмдерін жүргізді, ол алғаш рет 2010 жылдың 29 тамызында АҚШ-та көрсетілді, бірақ телесериал ретінде жалғастырылмады. Ол көптеген ғылыми деректі фильмдер мен бағдарламаларда пайда болды, соның ішінде "Ғалам қалай жұмыс істейді". Плейт 2016 жылғы "Arrival" фильмі мен 2017 жылғы CBS телеарнасының "Salvation" сериалының ғылыми кеңесшісі болды. Ол 2017 жылғы Netflix-тегі "Билл Най әлемді құтқарады" шоуының бас ғылыми жазушысы болды.

Ғылыми скептицизмді қолдау

2008 жылдан 2009 жылға дейін Плейт ғылыми күмәнділікті қолдайтын Джеймс Рэнди білім беру қорының президенті болды, бірақ "Bad Universe" телеарнасы жобасына көбірек уақыт жұмсау үшін бұл қызметтен бас тартты. Ол The Amazing Meeting (TAM), Northeast Conference on Science and Skepticism (NECSS) және DragonCon сияқты ірі ғылым мен күмәнділік шараларында және конференцияларында жиі баяндама жасап тұрады. Плейт ғылыми күмәнділікке қатысты, мысалы, жалпыға ортақ вакцинацияны қолдау сияқты мәселелер туралы жазады және сөз сөйлейді.

Жеке өмір

Плейт бұрын әйелі Марселла Сеттермен және қызымен бірге Колорадо штатының Боулдер қаласында тұрған. Сеттер мен Плейт ғылыми негіздегі саяхаттар ұйымдастыратын "Science Getaways" компаниясын жүргізеді. 2024 жылдың қаңтарына қарай, ол Шарлотсвилл қаласының жанындағы Вирджиния штатының ауылдық аймағында тұрады.

Badastronomy.com сайты

1993 жылы Плейт ғылым туралы түсіндірме жазбаларды интернетке жариялай бастады. Бес жыл өткен соң, Плейт Badastronomy.com сайтының негізін қалады, мақсаты – кинода, жаңалықтарда, баспа баслымдарында және интернетте астрономия мен ғарыш ғылымы туралы кең таралған қате түсініктерді жою, сондай-ақ "Планета X" апаты, Ричард Хоглендтің теориялары және Айға қондырудың "жалғандығы" сияқты ғарыш пен астрономияға қатысты бірнеше жалған ғылыми теорияларды сын тұрғысынан талдау. Плейт Fox телеарнасының NASA-ны Аполлон миссияларын жалғандады деп айыптаған арнайы бағдарламасын сынағаннан кейін сайт көп трафик алды. Астроном Мишель Таллер Badastronomy.com сайты мен Плейттің "Жаман астрономия" атты кітабы мен мақалаларын "ғарыш ғылымы қауымдастығына зор қызмет" деп сипаттады.

Блог

2005 жылы Плейт «Жақсы астрономия» блогын бастады. 2008 жылдың шілдесінде ол Discover Magazine сайтына көшті. Бұл блог негізінен астрономияға арналған болғанымен, Плейт сонымен қатар скептицизм, жалған ғылым және ғылымға қарсылық тақырыптары туралы, сондай-ақ кейде жеке және саяси жазбалар жариялайды. 2012 жылдың 12 қарашасында «Жақсы астрономия» блогы Slate журналына көшті. Плейт Ричард Сондерске берген сұхбатында: «Олар [Slate] жаңа қауымдастықты үлкен қолдау көрсетіп жатыр» деді. Ескі жазбаларын қарап, Плейт: «Мен барлық нәрсе туралы жаздым, 7000 блог жазбасын жазған адам астрономияның барлық тақырыптарын қамтиды» деді. 2017 жылдың 1 ақпанында «Жақсы астрономия» блогы SyfyWire сайтына көшті және 2022 жылдың қазанына дейін онда орналастырылды. Қазіргі уақытта (2023) оның блогы Substack сайтында жарияланады.

Мақалалар

Плейт, Фил, "Сама жолының құпиялары: Галактикамыздың түнгі аспаны ғылыми төңкерістерге бастау берді", Scientific American, 329-том, 4-сан (2023 жылғы қараша), 86–87-беттер.

БАҚ-тағы көріністер

Жыл Бағдарлама Эпизодтар Ескертпелер2020Captain Disillusion: UFO on the Moon Қысқаша бейнежазба2019Ancient SkiesЭпизодтар #1–3 Мини-ТВ сериясы, деректі фильм2017How the World EndsЭпизодтар "Planet X"/"Aliens Invade" ТВ сериясы, деректі фильм2015Crash Course: AstronomyЭпизодтар #1–47 YouTube сериясы, қысқа форматта2012CuriosityЭпизод #2.12 – "Sun Storms" Телесериал, деректі фильм2012The Late Late Show with Craig FergusonЭпизод #8.122 Телесериал2010–2019How the Universe Works"Black Holes""Stars""Planets""Solar Systems""2, 3, 4, 5 және 6 маусымдардағы барлық эпизодтар" Телесериал, деректі фильм2011Captain Disillusion: Fame Curve CollectionҚысқаша бейнежазба2010Bad Universe"Death Stars""Alien Attack! ""Asteroid Apocalypse"ТВ сериясы, деректі фильмKnown Universe"Stellar Storms""Cosmic Collisions"ТВ сериясы, деректі фильм2008Naked Science"Hubble's Amazing Universe"ТВ сериясы, деректі фильм2007Is It Real? "Life on Mars"ТВ сериясы, деректі фильмThe Zula Patrol"Larva or Leave Me/Egg Hunt""There Goes the Neighborhood" Телесериал2006Nova"Monster of the Milky Way"ТВ сериясы, деректі фильм2005, 2009Penn & Teller: Bullshit! "Conspiracy Theories""Astrology"Телесериал2002Die Akte ApolloДеректі фильм

Марапаттар мен құрметтер

2007 жылғы Веблог марапаттарында Bad Astronomy «Климаттық аудитпен» тең бөлісіп, «Ең үздік ғылым блогы» атағын жеңіп алды. 2008 жылдың наурыз айында, қайтыс болған астроном Джефф Медкефф Плейттің құрметіне астероидқа ат қойды. Астероид 165347 Филплайт деп аталды. 2009 жылы Bad Astronomy Time.com сайтының ең үздік 25 блогы тізіміне енді. 2013 жылы Плейт Ұлттық астаналық аймақ скептиктерінің Филипп Дж. Класс сыйлығымен марапатталды. 2016 жылы Плейт «Асқын массивті қара тесіктің отты және күшті жел» деген тақырыптағы 2015 жылғы мақаласы үшін Американдық астрономиялық қоғамның жоғары энергиялы астрофизика ғылыми журналистикасы саласындағы Дэвид Н. Шрамм сыйлығын алды.