Кіріспе

Адуммим – Ешуа кітабында Адуммим тауға көтерілумен байланысты айтылған жер-атау.

Орналасқан жері

Адумим қаласы Иерусалим мен Иерихон арасындағы жол бойында, Яһуда шөлінде, қазіргі Батыс жағалауда орналасқан. Бұл туралы Ешуа кітабында айтылады (Ешуа 15:7 (1000), Ешуа 18:17 (1000)), онда ол "өзеннің оңтүстік жағында" деп сипатталған. Мэтью Истон (1897) бұл жерді Уди Кельтпен байланыстырып, Гилгал немесе Гелилоттың қарсысында орналасқан десе, ал Адумим Иерусалим мен Иерихонның шамамен ортасында екенін, қазір Тал'ат эд Думм деп аталатынын айтқан. "Адумимнің жотасы" – Иерихоннан Иерусалимге дейінгі маңызды тарихи жол, ол Уди Келттің оңтүстік жағалауын құрайтын қырдың үстімен өтеді және оны Уди Тал'ат ад Даммнан бөліп тұрады.

Атауы

Адуммим атауы еврейше "қызыл" мағынасын білдіретін "адом" сөзімен байланысты және "қызыл жерлер" деп аударылуы мүмкін, бұл аймақтың тастарында кездесетін қызыл жолақтарға сілтеме жасауы мүмкін. Иерусалимнен Иерихонға төмен түсетін жолдағы қызыл қоңыр төбелер темір оксидімен боялған әктастан тұрады. Крестшілер Адуммимге көтерілуді "Қанды көтеріліс" деп атаған. "Жақсы самариялықтың қонақ үйі" осы болжамға негізделген.

Георгий монастыры (Келт аңғары)

420 жылдары Вади Келтте құрылған лавра, шамамен 500 жылы монастырь ретінде қайта ұйымдастырылып, Әйгілі Георгий монастыры (Санкт-Джордж монастыры) ретінде танылды. 19 ғасырдан бері қайта жаңартылған бұл монастырь, Вадидің оңтүстік жағындағы тік жарлардан кереметтей ілініп тұр, ал қарсы бетінде Иерихон жазығынан Иерусалимге қарай көтерілетін және "Адуммимнің жолы" деп аталатын жота орналасқан.

Қайырымды самариялық қонақүйі (Хан әл-Хатрури)

Адумимнің көтерілісі бойында салынған тағы бір хан, араб тілінде Хан әл-Хатрури деп аталатын, кейде, өте шатастыратын (жоғарыда аталған басқа ханды қараңыз) Хан әл-Ахмар, 1-шоссе мен 417-жолының қиылысынан шығысқа қарай орналасқан. Евсевий Римнің соңғы дәуіріндегі Маледомни бекінісін атап өтеді, оның іздері Малдоим тамплиерлер қамалының астында жоғалып кеткен (төменде қараңыз). Ерте Византия дәуірінде бұл жерде бекініс болған сияқты (4-5 ғасырлар), ол 6-шы ғасырда орталық ауланың айналасына салынған төртбұрышты қонақ үймен алмастырылды, ол христиан паломниктеріне бөлмелер, орталық цистернадан су және құлшын үшін үлкен шіркеу ұсынды.

Малдоимнің тамплиерлер қамалы

Қазіргі заманғы тас жолдың ар жағында, Жақсы самариялық қонақ үйі / Хан әл Хатруриден қарсы, крестоносцтар Малдоим, Адумим немесе Руж цистерна / Cisterna Рубеа (Қызыл цистерна) деп атаған ортағасырлық қамалдың археологиялық қалдықтары орналасқан. Ол "Қан көтерілісі" деп белгілі болған Адумим көтерілісінің ең жоғарғы нүктесінде тұр.

Қасиетті Евфимий монастыры (Хан әл-Ахмар)

Сент-Эвфимийдің Византиялық монастыры, 420 жылы Адумим жотасы бойында Ұлы Сент-Эвфимиймен лавра типті монастырь қауымы ретінде негізделді. Ол Палестинадағы шөлдік монастырь өмірінің дамуында және 451 жылғы шіркеу кеңесінен кейін елде Халкидондық ортодоксияның таралуында маңызды рөл атқарды. Уақыт өте келе қирап, крестшілер кезеңінде қайта жаңартылған, бірақ 13 ғасырда Мәмлүктер кезеңінің басында Сұлтан Баибарс бұзғаннан кейін тағы да тастап кетілді. Бұл құрылыс Иерусалимнен Меккеге, Наби Муса қасиетті орны арқылы саяхаттайтын мұсылман паломниктері үшін кервансарай немесе хан ретінде қайта қолданылып, "Қызыл хан" – Хан әл-Ахмар деп аталды.

Мартирий монастыры

Мартирий монастыры (5-7 ғасырлар) Маале Адуммим орталығында, араб тілінде Хирбет әл-Мурассас деп белгілі бір жерде қазылған және Яһуда шөліндегі маңызды Византиялық монастырлық өмір орталығы болған.