Кіріспе

Ресейлік көркем гимнаст Светлана Васильевна Хоркина (Светлана Васильевна Хоркина; 19 қаңтар 1979 жылы туған) – зейнеткер ресейлік көркем гимнаст. Ол 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында, 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында және 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында бақ сынасты. Мансабында Хоркина жеті Олимпиада медалін және жиырма Әлем чемпионаттарында медаль жеңіп алды. Ол Әлемдік көркем гимнастика чемпионаттарының барлық түрлерінде медальға ие болды. Сонымен қатар, Хоркина Әлем чемпионаттарында үш мәрте абсолюттік біріншілікте жеңіс тұңғыш рет жеңіп алған гимнаст және Надя Команечиден кейін үш рет Еуропа чемпионаттарында абсолюттік біріншілікте жеңіс одісқан екінші әйел гимнаст болды. Хоркина – барлық уақыттағы ең табысты әйел гимнасттардың бірі саналады. 2019 жылғы Қысқы Универсиаданың ашылу салтанатында ол бендиші Сергей Ломановпен бірге отты жақты.

1994-1996 жылдар

1994 жылдың сәуір айында Хоркина Австралияның Брисбен қаласында өткен әлем чемпионатына қатысты. Ол көпсайыста 38.805 ұпаймен тоғызыншы орын алды. Жеке құралдар бойынша финалда ол секіруде 9.800 ұпаймен екінші орын, тепе-теңдес тақтада 9.875 ұпаймен екінші орын және еденде 8.487 ұпаймен сегізінші орын алды. 1994 жылдың қараша айында Хоркина Германияның Дортмунд қаласында өткен Әлемдік командалық чемпионатына қатысты. Ол ресейлік команданың үшінші орынға ие болуына 39.450 ұпай қосты. 1995 жылдың қазан айында Хоркина Жапонияның Сабае қаласында өткен әлем чемпионатына қатысты. Көпсайыс финалында ол 39.130 ұпаймен екінші орын алды. Жеке құралдар бойынша финалда ол секіруде 9.618 ұпаймен бесінші орын, тепе-теңдес тақтада 9.900 ұпаймен бірінші орын алды. 1996 жылдың сәуір айында Хоркина Пуэрто-Риконың Сан-Хуан қаласында өткен әлем чемпионатына қатысты. Ол секіруде 9.637 ұпаймен бесінші орын және тепе-теңдес тақтада 9.787 ұпаймен бірінші орын алды. 1996 жылдың мамыр айында Хоркина Ұлыбританияның Бирмингем қаласында өткен Еуропа чемпионатына қатысты. Ол Ресей командасының командалық финалда күміс жүлде жеңіп алуына көмектесті және көпсайыс финалында 38.549 ұпаймен алтыншы орын алды. Жеке құралдар бойынша финалда ол секіруде 9.725 ұпаймен төртінші орын және тепе-теңдес тақтада 9.825 ұпаймен бірінші орын алды.

Атланта Олимпиада ойындары (1996)

Хоркина 1996 жылы АҚШ-тың Атланта қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарына қатысты. Командалық финалда ол міндетті және ерікті жаттығулардың қосындысы бойынша 77.648 ұпай жинап, Ресей құрамасының екінші орынға ие болуына үлкен үлес қосты. Жеке көп сайыс финалында ол соңғы төңкерісте тепе-тең емес тақтадан құлап, жалпы есеп бойынша 38.455 ұпаймен 15-ші орынды алды. Үш күннен кейін Хоркина тепе-тең емес тақталар финалында 9.850 ұпай жинап, алтын медальді жеңіп алды.

1997-2000 жылдар

1997 жылдың қыркүйегінде Хоркина Швейцарияның Лозанна қаласында өткен әлем чемпионатына қатысты. Ол Ресей құрамасының командалық финалда екінші орын алуына көмектесті, ал жеке финалда 38.636 ұпаймен жеңіске жетті. Аппараттар бойынша финалда ол 4.537 ұпаймен сегізінші орын алды, 9.875 ұпаймен тепе-тең емес тақталарда бірінші, 9.787 ұпаймен теңдемелі қаңқада екінші, 9.800 ұпаймен еденде екінші орын алды. 1997 жылдың қарашасында Хоркина Playboy журналының ресейлік нұсқасы үшін суретке түсіп, дау тудырды. Ол: "Мен адамдардың көзқарасын өзгерттім. Тартымды болу – өте жақсы. Менің мансабым бойы ұзын қыздардың керемет нәрселер істей алатынын көрсетті. Мен жол аштым. Қазір мен бүкіл әлемге танымалмын", – деді. 1998 жылдың мамырында Хоркина Ресейдің Санкт-Петербург қаласында өткен Еуропа чемпионатына қатысты. Ол Ресей құрамасының екінші орын алуына көмектесті, ал жеке финалда 38.624 ұпаймен жеңіске жетті. Аппараттар бойынша финалда ол 9.900 ұпаймен тепе-тең емес тақталарда бірінші орынды, ал 9.787 ұпаймен еденде бірінші орынды иеленді. 1999 жылдың қазан айында Хоркина Қытайдың Тяньцзинь қаласында өткен әлем чемпионатына қатысты. Ол Ресей құрамасының командалық финалда екінші орын алуына көмектесті, ал жеке финалда 37.611 ұпаймен он екінші орын алды. Аппараттар бойынша финалда ол 9.837 ұпаймен тепе-тең емес тақталарда бірінші, 9.787 ұпаймен еденде үшінші орын алды. 2000 жылдың мамырында Хоркина Францияның Париж қаласында өткен Еуропа чемпионатына қатысты. Ол Ресей құрамасының алтын медаль жеңіп алуына көмектесті, ал жеке финалда 38.749 ұпаймен жеңіске жетті. Аппараттар бойынша финалда ол 9.837 ұпаймен тепе-тең емес тақталарда бірінші, ал 9.837 ұпаймен теңдемелі қаңқада бірінші орын алды.

Сидней Олимпиадасы (2000)

Қыркүйек айында Хоркина 2000 жылғы Австралияның Сидней қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарына қатысты. Іріктеу кезеңінде Ресей командасы бірінші орынды иеленді, ал жекелей Хоркина 39,005 ұпаймен көпсайыста бірінші орынға шықты. Ол сонымен қатар секіру, тепе-теңдік тақтасы және еден жарыстарының финалына жолдама алды. Командалық финалда Хоркинаның 38,261 ұпайы Ресей командасының екінші орынға қол жеткізуіне үлкен үлес қосты. Көпсайыс финалында Хоркина 37,929 ұпаймен оныншы орынды иеленді. Финалда секіру құрылғысының биіктігі қалыпты деңгейден 5 сантиметр төмен болды, нәтижесінде Хоркина сияқты көптеген гимнасттар құлап кетті. Кейін, ол мүлде басқа себептерге байланысты тепе-теңдік тақтасынан құлады. Үшінші кезеңде секіру құрылғысының биіктігі түзетілді. Бұрыннан секірген гимнасттар қайтадан секіруге шақырылды, бірақ Хоркина медаль үшін күресуге мүмкіндік бермейтінін білгендіктен бас тартты. Жекелей жарыстардың финалдарында Хоркина алтын медальді жеңіп алған әріптесі Елена Замолодчиковаға секіру финалындағы өз орнын ұсынды. Хоркина: "Мен оның алтын медальді жеңе алатынына сендім. Оған осындай мүмкіндік бергеніме қуаныштымын", - деді. Одан кейін ол 9,862 ұпаймен тепе-теңдік тақтасы финалында жеңіске жетті. 1960 және 1964 жылдары жеңіс одсын алған Полина Астаховадан кейін, Хоркина екі Олимпиада ойынының чемпионы атанған екінші гимнаст болды. Көпсайыс финалы туралы сөйлегенде Хоркина: "Егер мен көңілімді көтеріп алмасам, мен Хоркина болмас едім. Мен алтын медальмен осында тұрмас едім. Әлі де қатты ауыртады. Барлық қатысушылар үшін қалыпты емес биіктіктен секіру өте қиын болды. Жазыққа түсу қаупі бар еді. Бес сантиметр спортшының өмірін шеше алады. Бірақ мені осы қиындықтан өтуге көмектескен көптеген адамдар болды. Ертең мен Ресей үшін билеймін. Мен секіруде болған оқиғаны солтүстік полюс сияқты артта қалдырамын", - деді. Содан кейін ол 9,812 ұпаймен еден жарысының финалында күміс медальді жеңіп алды.

2001-2004 жылдар

Ол 2001 жылы Жақсы Ниет ойындарында тегіс емес штангада алтын медальді жеңіп алды. 2001 жылдың қазан айында Хоркина Бельгияның Гент қаласында өткен Әлем чемпионатына қатысты. Ол Ресей құрамасына күміс медальді жеңіп алуға көмектесті, ал жеке дара финалда 37.617 ұпаймен жеңіске жетті. Аппараттар бойынша финалда ол 9.412 ұпаймен секіруде бірінші, 9.437 ұпаймен тегіс емес штангада бірінші, ал 9.375 ұпаймен еденде үшінші орын алды. 2002 жылдың сәуірінде Хоркина Грекияның Патрас қаласында өткен Еуропа чемпионатында өнер көрсетті. Ол Ресейге командалық жарыста бірінші орынды жеңіп алуға көмектесті, ал жеке дара турнирде 37.592 ұпаймен жеңімпаз атанды. Аппараттар бойынша финалда ол 9.550 ұпаймен тегіс емес штангада бірінші, 9.262 ұпаймен тепе-теңдік тақтасында екінші, ал 9.075 ұпаймен еденде бесінші орын алды. 2002 жылдың қарашасында Хоркина Венгрияның Дебрецен қаласында өткен Әлем чемпионатына қатысты. Ол 7.387 ұпаймен тегіс емес штангада жетінші, ал 9.462 ұпаймен тепе-теңдік тақтасында төртінші орын алды. 2003 жылдың наурыз айында Хоркина Грекияның Салоники қаласында өткен Әлем кубогының жарысына қатысты. Ол 9.425 ұпаймен тегіс емес штангада бірінші орын алды. 2003 жылдың тамызында Хоркина Америка Құрама Штаттарының Анахайм қаласында өткен Әлем чемпионатына қатысты. Ол 38.124 ұпаймен көп сайыс финалда жеңіске жетті. Бұл гимнаст үшін Әлем чемпионаттарында үш рет жеңіске жеткен алғашқы оқиға болды. 2003 жылдың қарашасында Хоркина Германияның Штутгарт қаласында өткен Әлем кубогының жарысына қатысты. Ол 9.268 ұпаймен секіруде үшінші, 9.425 ұпаймен тегіс емес штангада үшінші, 9.225 ұпаймен тепе-теңдік тақтасында үшінші, ал 9.187 ұпаймен еденде екінші орын алды. 2004 жылдың сәуір айының соңында Хоркина Нидерландының Амстердам қаласында өткен Еуропа чемпионатында өнер көрсетті. Ол Ресей құрамасына үшінші орынға ие болуға көмектесті, ал жеке дара финалда 36.848 ұпаймен төртінші орын алды. Аппараттар бойынша финалда ол 9.662 ұпаймен тегіс емес штангада бірінші, 9.325 ұпаймен тепе-теңдік тақтасында үшінші, ал 9.112 ұпаймен еденде жетінші орын алды.

Афина Олимпиадасы (2004)

Тамыз айында Хоркина Грекияның Афина қаласында өткен 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысты. Командалық финалда ол ресейлік команданың үшінші орынға ие болуына 38.062 ұпай қосты. Жеке көп сайыс финалда ол 38.211 ұпаймен күміс медальді жеңіп алды. Хоркина 9.750 ұпаймен тең емес сырғалар финалына бірінші болып ілікті. Дегенмен, ол тең емес сырғалар финалында 8.925 ұпаймен сегізінші орын алды, бұл пируэтте кешігіп орындауының және құралдан құлауының нәтижесінде болды. Осылайша, ол 1996 және 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында екі мәрте жеңіп алған тең емес сырғалар титулын қорғай алмады, бұл титул Францияның Эмили Ле Пеннекке бұйырды.

Епонимді дағдылар

Хоркинаның қазіргі уақытта Нүктелер кодексінде (НҚ) тізімделген 4 осы атпен аталатын дағдысы бар. 2022–2024 жылдарға дейінгі кезеңде ол НҚ-ның тұрақты жаңартуының бір бөлігі ретінде кейбіреулері алынып тасталғанша 9 епонимге ие болған рекордты ұстады. Аспап атыСипаттамаҚиындықЕскертулерСекиру Хоркина Юрченко ½ бұрылыспен ½ бұрылысқа өту және артқы пикемен түсу 2022–2024 НҚ-да тізімде жоқХоркина II Айналымсыз флик-флак ½ бұрылыспен (180°) және 1½ бұрылыспен (540°) алға созылған секіру 4.8 Теңдеспейтін тақталар Хоркина Арқамен көтерілу және жоғары тақтадан жамбаспен ұшу, ½ бұрылыспен ілуге өту Маркелов деп те аталады 2022–2024 НҚ-да тізімде жоқХоркина II Қол тірегі арқылы жамбас айналымын жасау, ұшу кезінде ½ бұрылыс (180°) жасап, жоғары тақтаға ілуге өту Е Белгілі бір жағдайда "Шапош ½" деп аталадыХоркина III немесе Хоркина III Шоу Stalder кері 1½ бұрылыспен 1996 жылғы Олимпиадада Эми Шоудың құрметіне де аталған 2022–2024 НҚ-да тізімде жоқТепе-теңдік сәулесі Хоркина ¾ бұрылыстан (270°) кем емес бұрылыспен флик-флак және қол тірегіне өту DХоркина II 2½ бұрылыспен (900°) артқы созылған секіру және сәуленің қабырғасына түсу 2022–2024 НҚ-да тізімде жоқЕден жаттығуы Хоркина Горизонталь жазықтықта 1½ бұрылыспен секіру және алға қарай тіреуге түсу

Жеке өмір

Светлана Хоркина 1979 жылы 19 қаңтарда Василий мен Любовтың қызы болып дүниеге келді. Оның Юлия есімді кіші әпкесі де гимнаст болған. Хоркина былай дейді: "Бала кезімде тамақты өте талғаммен таңдайтынмын. Анам мені гимнастикаға берсе, спорт залында көп энергия жұмсап, таңғы асты жиренбей жей бастаймын деп үміттенді. Осылайша, қарапайым тамақтану себептерімен, мен төрт жасымда гимнастикамен айналыса бастадым". 1,75 метр бойымен, көптеген адамдар Хоркинаның көркем гимнастикамен айналысуға тым биік екенін ойлады. Алайда, оның жаттықтырушысы Борис Пилкин оның әлеуетін байқап, оның биік бойына бейімделген жаттығу әдістері мен дағдыларын жасады. Хоркинаның атымен аталатын гимнастика элементтері басқа ешбір гимнастқа қарағанда көп. Хоркина өзінің драматизмге толы және пікірін ашық білдіретін мінезімен танымал болды, оны көбінесе "дива" деп атады. Ол: "Егер мен шығармашылыққа бой алмасқанда, маған 'дива' немесе 'королева' деген ат қоймас еді. Мен үшін костюм мен макияж әрқашан маңызды болды. Адамдар гимнастиканы көруге келгенде, тек спортты ғана емес, қойылымды да көруді қалайды. Менде талант бар. Мен спортта осы деңгейге жеткенге дейін, басқалар ондаған жылдар күтуі мүмкін". Гимнастикадан зейнеткерлікке шыққаннан кейін, 2005 жылдың желтоқсанында Хоркина Ресейдің көркем гимнастика федерациясының вице-президенті болып тағайындалды. 2008 жылы ол Ресейдің НТВ+ телеарнасы үшін Бейжің Олимпиадасының гимнастика жарысын комментирледі және "Олма Пресс" баспасынан "Somersaults in High Heels" атты автобиографиясын шығарды. Сонымен қатар, ол 2014 жылы Ресейдің Сочи қаласында өткен Қысқы Олимпиаданың елшісі болды. 2003 жылдан бері "Бірыңғай Ресей" саяси партиясының мүшесі. 2007 жылы Ресей Мемлекеттік Думасының депутаты болып сайланды және 2011 жылға дейін қызмет етті. 2005 жылдың шілдесінде Хоркина АҚШ-тың Лос-Анджелестегі Седарс-Синай медициналық орталығында ұл тауып, оның есімін Святослав Хоркин деп атады, бірақ баланың әкесін атаудан бас тартты. Кейіннен баланың әкесі актриса және кинорежиссер Вера Глаголеваға үйленген бизнесмен Кирилл Шубский екені белгілі болды.

Саяси көзқарастар

2022 жылдың наурызында Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде Хоркина украиндық жерлерге шабуыл жасаған ресейлік әскерлер жиі қолданатын "Z" әскери символының суретін жариялап, "Ресейлік болғанына ұялмағандар үшін акция. Оны таратайық!" деп жазды.