Пайдаланушы бейнесі немесе виртуальды өзіндік құпиясы

Кіріспе

Пайдаланушының немесе пайдаланушының alter ego немесе кейіпкерінің графикалық бейнесі. Компьютерде аватар – пайдаланушының, оның кейіпкерінің немесе жекелігінің графикалық бейнесі. Аватарлар интернет-форумдар мен басқа да онлайн-қоғамдастықтарда екі өлшемді белгішелер түрінде кездеседі, олар сондай-ақ профиль суреттері, пайдаланушы суреттері немесе бұрынғыда пикон (жеке белгішелер немесе, мүмкін, «сурет белгішелері») деп белгіленген. Балама ретінде, аватар онлайн әлемдер мен бейне ойындарда қолданылатын үш өлшемді модель немесе мәтіндік ойындардағы немесе MUD сияқты әлемдердегідей графикалық бейнесі жоқ, қиял арқасында туған кейіпкер болуы мүмкін. «Аватара» термині санскрит тілінен алынған және алғашқы компьютерлік ойындар мен ғылыми фантастика романдарының авторлары қолданған. Ричард Гарриотт 1985 жылы осы терминді экрандағы пайдаланушы бейнесіне дейін кеңейтті, ал термин интернет-форумдар мен MUD-тарда кеңінен таралды. Бүгінде аватарлар әлеуметтік желілер, виртуалды көмекшілер, жылдам хабар алмасу платформалары және World of Warcraft және Second Life сияқты цифрлық әлемдерді қоса алғанда, түрлі онлайн орталарда қолданылады. Олар Facebook және LinkedIn сияқты платформаларда көбінесе кездесетін нақты өмірдегі бейнесі немесе шынайы әлемнен өзгеше виртуалды кейіпкер түрінде болуы мүмкін. Көбінесе олар түрлі мақсаттарға қолдау көрсету үшін немесе бірегей онлайн бейне жасау үшін бейімделеді. Академиялық зерттеулер аватарлардың қарым-қатынас және цифрлық жекеліктің нәтижелеріне қалай әсер ететініне назар аударды. Пайдаланушылар әлеуметтік қабылдауға қол жеткізу немесе әлеуметтік өзара әрекеттесуді жеңілдету үшін ойдан шығарылған ерекшеліктері бар аватарларды пайдалана алады. Алайда, зерттеулер көрсеткендей, пайдаланушылардың көпшілігі өздерінің нақты әлемдегі кейіптеріне ұқсайтын аватарларды таңдайды.

Шығу тегі

Аватар сөзі түпкілікті санскрит сөзі (аватара '/æ//v//ə//t//ɑr//, /,/æ//v//ə/'/t//ɑr/) -ден алынған; индуизмде ол құдайдың жер бетіндегі түрге "түсуін" білдіреді. Ол алғаш рет 1979 жылы PLATO рольдік ойыны Avatar компьютерлік ойынында қолданылды. Норман Спинрадтың "Жұлдыздардан әндер" (1980) романында аватар термині компьютерлік виртуалды тәжірибені сипаттауда қолданылады. Әңгімеде адамдар ғарыш галактикалық желісінен хабар алады, ол басқа дамыған өркениеттермен "әндер" арқылы білім мен тәжірибемен бөлісуді қалайды. Адамдар "жасанды шындықтар" арқылы өздерін танытатын "галактикалық қабылдағышты" жасады. Бір тәжірибеде былай деп сипатталады: Сіз көп тәнді, барлық материяда ой-сананы бейнелейтін адамдар тобының ішінде тұрсыз, көк ағаштар мен жарқын қызыл жапырақтар мен топырақтан көптеген нысандарда өсіп жатқан тірі ғимараттар бар қала арқылы өтіп жатқан кең даңғылға. Пайдаланушының экрандағы бейнесі үшін аватар терминін 1985 жылы Ричард Гарриот компьютерлік ойын Ultima IV: Quest of the Avatar үшін қолданды. Бұл ойында Гарриотт ойыншының кейіпкерін виртуалды әлемдегі жер бетіндегі өзінің болмысы ретінде көруді қалады. Гарриотт өзінің оқиғасының этикалық мазмұнына байланысты, нақты ойыншының өз кейіпкеріне жауапты болуын қалады; ол тек "өздерін" ойнайтын адамды ғана ойындағы іс-әрекеттеріне сәйкес дұрыс бағалауға болатынын ойлады. Оның этикалық тұрғыдан нюансты баяндау тәсілінің арқасында ол жер бетіндегі құдайдың көрінісімен байланысты индус сөзін физикалық түрде алып, оны ойын әлеміндегі ойыншыға қолданды. Терминнің басқа ерте қолданыстарына Lucasfilm және Chip Morningstar-дың 1986 жылғы Habitat онлайн-рольдік ойыны және 1989 жылғы Shadowrun қағаз және қаламдық рольдік ойыны кіреді. Аватарды онлайн виртуалды денелерді білдіру үшін Нейл Стивенсон өзінің 1992 жылғы киберпанк романы Snow Crash-те танымал етті. Snow Crash-та аватар термині Metaverse-дегі адам түрінің виртуалды симуляциясын сипаттау үшін қолданылды, бұл Интернеттегі ойдан шығарылған виртуалды шындық бағдарламасы. Metaverse ішіндегі әлеуметтік мәртебе көбінесе пайдаланушының аватар сапасына негізделген, өйткені өте егжей-тегжейлі аватар пайдаланушының білікті хакер және бағдарламашы екенін көрсетті, ал таланты аз адамдар бүгінгі күндегі жаңадан бастаушы сияқты сөредегі модельдерді сатып алатын. Стивенсон Snow Crash-тің "Алғыс хаттарында" былай деп жазды: "Метаверс сияқты" виртуалды шындық" идеясы қазір компьютерлік графика қоғамдастығында кеңінен таралған және әртүрлі жолдармен қолданылады. Метағарыш туралы ерекше көзқарас осы романда мен Джейме (Капитан Бендвидт) Тааффе арасындағы бос талқылаудан пайда болды. Аватар (осы жерде қолданылған мағынада) және Метағарыш деген сөздер менің өнертабысым, мен бар сөздерді (виртуалды шындық сияқты) пайдалану өте ыңғайсыз деп шешкен кезде пайда болдым. "Сноу Крэш" кітабының алғашқы жарияланғанынан кейін, мен "Аватар" термині бірнеше жылдан бері Хабитат деп аталатын виртуалды шындық жүйесінің бөлігі ретінде қолданылатынын білдім.

The word avatar is ultimately derived from the Sanskrit word (avatāra '/æ//v//ə//t//ɑr//, /,/æ//v//ə/'/t//ɑr/); in Hinduism, it stands for the "descent" of a deity into a terrestrial form. It was first used in a computer game by the 1979 PLATO role playing game Avatar. In Norman Spinrad's novel Songs from the Stars (1980), the term avatar is used in a description of a computer generated virtual experience. In the story, humans receive messages from an alien galactic network that wishes to share knowledge and experience with other advanced civilizations through "songs". The humans build a "galactic receiver" that allows its users to engage in "artificial realities". One experience is described as such:

You stand in a throng of multifleshed being, mind avatared in all its matter, on a broad avenue winding through a city of blue trees with bright red foliage and living buildings growing from the soil in a multitude of forms. The use of the term avatar for the on screen representation of the user was coined in 1985 by Richard Garriott for the computer game Ultima IV: Quest of the Avatar. In this game, Garriott desired the player's character to be their Earth self manifested into the virtual world. Due to the ethical content of his story, Garriott wanted the real player to be responsible for their character; he thought only someone playing "themselves" could be properly judged based on their in game actions. Because of its ethically nuanced narrative approach, he took the Hindu word associated with a deity's manifestation on earth in physical form, and applied it to a player in the game world. Other early uses of the term include Lucasfilm and Chip Morningstar's 1986 online role playing game Habitat, and the 1989 pen and paper role playing game Shadowrun. The use of avatar to mean online virtual bodies was popularised by Neal Stephenson in his 1992 cyberpunk novel Snow Crash. In Snow Crash, the term avatar was used to describe the virtual simulation of the human form in the Metaverse, a fictional virtual reality application on the Internet. Social status within the Metaverse was often based on the quality of a user's avatar, as a highly detailed avatar showed that the user was a skilled hacker and programmer while the less talented would buy off the shelf models in the same manner a beginner would today. Stephenson wrote in the "Acknowledgments" to Snow Crash:

The idea of a "virtual reality" such as the Metaverse is by now widespread in the computer graphics community and is being used in a number of different ways. The particular vision of the Metaverse as expressed in this novel originated from idle discussion between me and Jaime (Captain Bandwidth) Taaffe The words avatar (in the sense used here) and Metaverse are my inventions, which I came up with when I decided that existing words (such as virtual reality) were simply too awkward to use after the first publication of Snow Crash, I learned that the term avatar has actually been in use for a number of years as part of a virtual reality system called Habitat in addition to avatars, Habitat includes many of the basic features of the Metaverse as described in this book.

Түрлері мен қолданылуы

Аватар – интернеттегі форумдар мен басқа да онлайн-қоғамдастықтардағы иконаға ұқсас екі өлшемді суретті білдіреді. Ол профиль суреті немесе userpic деп те аталады, ал интернеттің алғашқы жылдарында «picon» (жекелеген икона) деп қалыптасқан. Facebook сияқты әлеуметтік желілердің пайда болуымен, пайдаланушылар көбінесе анонимді болмайтындықтан, бұл суреттер көбінесе олардың нақты өмірдегі фотосуреті болып табылады. Сонымен қатар, аватарлар World of Warcraft сияқты ойындарда немесе Second Life сияқты виртуалды әлемдердегідей үш өлшемді цифрлық бейнелеулер де болуы мүмкін. MUD және басқа да ерте жүйелерде аватарлар мәтіннен құралған нәрсе болды. Кейде бұл термин интернет пайдаланушысының экрандық атымен немесе никнеймімен байланысты жеке тұлғаны білдіру үшін де қолданылады.

Интернет форумдары

Аватарлардың кеңінен қолданылуына қарамастан, оларды алғашқы рет қандай интернет-форумдар қолданғаны белгісіз; ең алғашқы форумдар аватарды стандартты функция ретінде қамтымаған, олар ақырында стандартқа айналғанға дейін ресми емес «хактерге» енгізілген. Интернет-форумдардағы аватарлар пайдаланушыларды және олардың әрекеттерін бейнелеу, форумға жасаған үлестерін жекелендіру мақсатында қызмет етеді және форумдағы олардың тұлғасының, сенімдерінің, қызығушылықтарының немесе әлеуметтік статусының әртүрлі аспектілерін көрсете алады. Көптеген интернет-форумдарында қолданылатын дәстүрлі аватар жүйесі – бұл пайдаланушының жазбасына жақын орналасқан кішкентай (мысалы, 80x80-ден 100x100 пикселге дейін) шаршы пішіндес аймақ, онда аватар басқа пайдаланушыларға пайдаланушы атын оқымай-ақ, жазбаны кім жазғанын оңай анықтау үшін орналастырылады. Кейбір форумдар пайдаланушыға өзі жасаған немесе басқа жерден алған аватар суретін жүктеуге мүмкіндік береді. Басқа форумдар пайдаланушыға алдын ала жасалған тізімнен аватар таңдауға немесе пайдаланушының бас бетінен аватар алу үшін автоматты іздеу алгоритмін пайдалануға мүмкіндік береді. Кейбір аватарлар анимацияланған, яғни бірнеше суреттер тізбегінен тұрады және олар қайта-қайта ойнатылады. Мұндай анимациялық аватарларда суреттердің саны мен олардың ойнатылу уақыты айтарлықтай өзгеруі мүмкін. Gaia Online, WeeWorld, Frenzoo немесе Meez сияқты басқа аватар жүйелері де бар, онда адамның немесе жаңартқыштың пикселденген бейнесі қолданылады, оны пайдаланушының тілегі бойынша өзгертуге болады. Сондай-ақ, адамның бет-әлпеті арқылы бейнелеу жасалатын аватар жүйелері бар (мысалы, Trutoon), онда әртүрлі кейіпкерлер мен фондар қолданылады. Аватарға негізделген тағы бір жүйе – бұл жазба авторының жеке басын негізге ала отырып, суретті автоматты түрде құру. Идентикондар – бұл жазба авторының IP-адресі немесе пайдаланушы идентификаторының хэштік қорытындысынан туындаған, визуально ерекше геометриялық суреттер. Олар белгілі бір пайдаланушыны белгілі бір геометриялық бейнемен байланыстыру құралы ретінде қызмет етеді. IP-адресімен қолданылған кезде, белгілі бір анонимді пайдаланушыны тіркеу немесе аутентификациялау қажеттілігінсіз визуально анықтауға болады. Егер тіркелгі бұзылса, шабуылшы белгісіз IP-адрестен жариялаған кезде, өзгеше идентификатор пайда болады.

Despite the widespread use of avatars, it is unknown which Internet forums were the first to use them; the earliest forums did not include avatars as a default feature, and they were included in unofficial "hacks" before eventually being made standard. Avatars on Internet forums serve the purpose of representing users and their actions, personalizing their contributions to the forum, and may represent different parts of their persona, beliefs, interests or social status in the forum. The traditional avatar system used on most Internet forums is a small (80x80 to 100x100 pixels, for example) square shaped area close to the user's forum post, where the avatar is placed in order for other users to easily identify who has written the post without having to read their username. Some forums allow the user to upload an avatar image that may have been designed by the user or acquired from elsewhere. Other forums allow the user to select an avatar from a preset list or use an auto discovery algorithm to extract one from the user's homepage. Some avatars are animated, consisting of a sequence of multiple images played repeatedly. In such animated avatars, the number of images as well as the time in which they are replayed vary considerably. Other avatar systems exist, such as on Gaia Online, WeeWorld, Frenzoo or Meez, where a pixelized representation of a person or creature is used, which can then be customized to the user's wishes. There are also avatar systems (e. g. Trutoon) where a representation is created using a person's face with customized characters and backgrounds. Another avatar based system is one wherein an image is automatically generated based on the identity of the poster. Identicons are formed as visually distinct geometric images derived from a digest hash of the poster's IP address or user ID. These serve as a means to associate a particular user with a particular geometric representation. When used with an IP address, a particular anonymous user can be visually identified without the need for registration or authentication. If an account is compromised, a dissimilar identicon will be formed as the attacker is posting from an unfamiliar IP address.

Интернет арқылы сөйлесу және хабарласу

GIF аватары 1990 жылы ImagiNation Network (сонымен қатар Sierra On Line деп те аталады) ойыны мен чат гибридінде пайда болды. 1994 жылы Virtual Places VOIP мүмкіндіктерін ұсынды, бірақ жеткілікті өткізу қабілеті болмағандықтан кейіннен одан бас тартылды. 1996 жылы Microsoft Comic Chat, әңгімелесу үшін мультфильм аватарын қолданатын IRC клиенті шығарылды. America Online 1996 жылы өзінің қолданушыларына жедел хабарласу мүмкіндігін ұсынды және PC ойындарынан аватар идеясын алған "достар иконаларының" шектеулі санын қамтыды. Кейіннен AOL өзінің мессенджерінің тегін нұсқасын, AIM-ды, Интернетте кез келген адам пайдалана алатындай етіп ұсынғанда, ұсынылған иконалардың саны 1000-нан асты және оларды пайдалану экспоненциалды түрде өсті, бұл жедел хабарласудың маңызды ерекшелігіне айналды. 2002 жылы AOL "Super Buddies" – 3D анимациялық иконаларды ұсынды, олар пайдаланушылар хабарлама жазғанда және оқығанда олармен сөйлеседі. 3D бейімделетін иконалар PC ойындарының кең танымалдылығы арқасында қолданушыларға белгілі болғандықтан, "аватар" термині "достар иконасы" деген атаудың орнына қолданыла бастады. Yahoo-ның жедел хабарлау жүйесі өзінің иконалары үшін "аватар" терминін алғаш рет қолданды. Жедел хабарласу аватары әдетте өте кішкентай болды; AIM иконалары 16×16 пикселдей кішкентай болған, бірақ көбінесе 48×48 пиксел өлшемде қолданылады, алайда онлайн режимінде 50×50 пикселден 100×100 пикселге дейін өлшемдері бар көптеген иконаларды табуға болады. Соңғы уақытта Discord сияқты қызметтер аватарларды қосты. Ақылы жазылым арқылы қолданушылар әртүрлі қауымдастықтар үшін жеке сәйкестік таңдай алады.

Онлайн көмекшілер

Аватарлар нақты адамдардың орнына жасанды интеллектпен басқарылатын тәндік агенттердің виртуалды бейнесі ретінде қолданылуы мүмкін. Автоматтандырылған онлайн көмекшілер – осылай қолданылатын аватарлардың мысалы. Ұйымдар мұндай аватарларды тұтынушылармен және қызметтерді пайдаланушылармен байланыс құру үшін автоматтандырылған клиенттік қолдаудың бір бөлігі ретінде пайдаланады. Бұл кәсіпорындарға операциялық және оқыту шығындарын төмендетуге мүмкіндік береді. Мұндай аватарлардың кейбіреулері "боттар" деп белгілі. IKEA-ның Аннасы – IKEA веб-сайтында пайдаланушыларды бағыттауға арналған аватар, осының жарқын мысалы. Мұндай аватарлар цифрлық әңгімелесу арқылы да жұмыс істей алады, ол NLP қолданатындарға қарағанда анық құрылым ұсынады, пайдаланушыға таңдау опцияларын және нақты жолдармен күтілетін нәтижеге жету мүмкіндігін береді. Осындай аватарлар Құрылымдалған Тілді Өңдеу (Structured Language Processing) немесе ҚТӨ аватары (SLP Avatar) деп аталады.

Бейне ойындар

Видео ойындардағы аватарлар – ойын әлеміндегі ойыншының бейнесі. Ойыншыны бейнелеуге арналған алғашқы видео ойындардың бірі – 1974 жылғы «Баскетбол», ол ойыншыларды адамдар ретінде көрсеткен, ал «Мейзерлік соғыс» (1974) ойыншыларды көз шарлары түрінде бейнелеген. Кейбір ойындарда ойыншының бейнесі өзгермейді, бірақ көптеген ойындар негізгі кейіпкер моделін немесе үлгін ұсынады, содан кейін ойыншы қалағандай физикалық ерекшеліктерін өзгертуге мүмкіндік береді. Мысалы, Grand Theft Auto: San Andreas ойынындағы Карл Джонсон аватарын түрлі киімдерге киндіруге, татуировкалар мен шашты кесуге болады, тіпті ойыншының іс-әрекеттеріне байланысты дене бітімін өзгертуге немесе семіруге мүмкіндік бар. Аватар мен ойыншы екі бөлек тұлға болатын видео ойынның бір мысалы – «Perspective» ойыны, онда ойыншы өзін 3 өлшемді әлемде, ал аватарды 2 өлшемді әлемде басқарады. Аватардың сыртқы түрінен бөлек, оның сөйлеуі, әсіресе, кіріспелердегі диалогтары кейіпкерінің бір жағын ашады. Мысалы, Duke Nukem – әрекетке дайын батырдың стереотипі. Half Life ойынындағы Гордон Фримен сияқты кейбір аватарлар мүлдем сөйлемейді, сондықтан олар туралы көп мәлімет білмейміз (түпнұсқа ойында үшінші тұлғадан көру үшін консоль командасын қолданбаса, ол қалай көрінетінін көрсетпеген). Көптеген көп ойыншылы онлайн ойындарда (MMOG) бейімделетін аватарлар да бар. Ойынға байланысты бейімдеу деңгейі әртүрлі болады. Мысалы, EVE Online-да ойыншылар бет пішінін өзгертуге мүмкіндік беретін бағдарламалық жасақтаманы пайдаланып, толыққанды бейімделген портрет жасайды. The Guild веб-сериалының авторы және жұлдызы Фелисия Дей «(Do You Wanna Date My) Avatar» әнін жазды, ол аватарлар мен виртуалды танысуды пародиялайды. Nintendo Wii, 3DS және Switch консольдері стильді, мультфильмдік адамдар түріндегі «Mii» деп аталатын аватарларды жасауға мүмкіндік береді, оларды кейбір ойындарда, мысалы Wii Sports-те ойыншылар үшін аватар ретінде пайдалануға болады. Кейбір ойындарда Mii-ді аватар ретінде пайдалану мүмкіндігін ашу қажет, мысалы Mario Kart 8-де. 2008 жылдың соңында Microsoft Xbox 360 Dashboard-ты жаңартты, онда консольдің «Жаңа Xbox тәжірибесінің» бөлігі ретінде аватарлар енгізілді. Жаңарту орнатылғаннан кейін пайдаланушылар киім мен бет ерекшеліктерін таңдау арқылы аватарларының сыртқы түрін жекешелендіре алады. 2018 жылдың қазан айында Microsoft Xbox One және Windows 10-дағы Xbox үшін жаңа аватар нұсқасын шығарды, ол егжей-тегжейлірек және инклюзивтілікке баса назар аударады. Sony-дің PlayStation 3 консолі үшін жасалған PlayStation Home-да да аватарларды пайдалану мүмкіндігі болды, бірақ олар Nintendo-ның Mii немесе Microsoft-тың Avatars-ына қарағанда реалистикалық стильде жасалған.

Avatars in video games are the player's representation in the game world. The first video games to include a representation of the player were Basketball (1974) which represented players as humans, and Maze War (1974) which represented players as eyeballs. In some games, the player's representation is fixed, however many games offer a basic character model, or template, and then allow customization of the physical features as the player sees fit. For example, Carl Johnson, the avatar from Grand Theft Auto: San Andreas, can be dressed in a wide range of clothing, can be given tattoos and haircuts, and can even body build or become obese depending upon player actions. One video game in which the avatar and player are two separate entities is the game Perspective, where the player controls both themself in a 3 dimensional world and the avatar in a 2 dimensional world. Aside from an avatar's physical appearance, its dialogue, particularly in cutscenes, may also reveal something of its character. A good example is the crude, action hero stereotype, Duke Nukem. Other avatars, such as Gordon Freeman from Half Life, who never speaks at all, reveal very little of themselves (the original game never showed the player what he looked like without the use of a console command for third person view). Many Massively multiplayer online games (MMOGs) also include customizable avatars. Customization levels differ between games; for instance, in EVE Online, players construct a wholly customized portrait, using a software that allows for several changes to facial structure as well as preset hairstyles, skin tones, etc. Felicia Day, creator and star of The Guild web series, created a song called "(Do You Wanna Date My) Avatar" which satirizes avatars and virtual dating. Nintendo's Wii, 3DS and Switch consoles allow for the creation of avatars called "Miis" that take the form of stylized, cartoonish people and can be used in some games as avatars for players, as in Wii Sports. In some games, the ability to use a Mii as an avatar must be unlocked, such as in Mario Kart 8. In late 2008, Microsoft released an Xbox 360 Dashboard update which featured the introduction of Avatars as part of the console's New Xbox Experience. With the update installed users can personalize the look of their Avatars by choosing from a range of clothing and facial features. In October 2018, Microsoft launched a new version of their Xbox avatars for Xbox One and Xbox on Windows 10, featuring increased detail and having a focus on inclusivity. PlayStation Home for Sony's PlayStation 3 console also featured the use of avatars, but with a more realistic style than Nintendo's Miis or Microsoft's Avatars.

Ойынсыз онлайн әлемдер

Ойын емес онлайн әлемдердегі аватарлар екі немесе үш өлшемді адам немесе фантастикалық бейнелер түрінде қолданылады, олар адамның әлемдегі өзінің көрінісін көрсетеді. Мұндай бейнелер виртуалды ғаламды зерттеуге көмектесетін құрал немесе басқа пайдаланушылармен әңгімелесудегі басты нүкте болып табылады және пайдаланушы оларды өзгерте алады. Әдетте, мұндай ғаламдардың мақсаты – онлайн әңгімелесу мүмкіндіктерін кеңейту және пайдаланушыға алдын ала белгіленген мақсатқа ұмтылудың қажеті болмай, ойын емес ғаламның бір бөлігін дамытуға мүмкіндік беру. Осы типтегі алғашқы аватарлар MUD ойындарында ойыншылар қолданған мәтіндік сипаттамалар болды. Олар ойыншыларға интерактивті ортада өздерінің нақты өмірінен өзгеше жеке басын көрсетуге мүмкіндік берді. Мысалы, LambdaMOO 11 түрлі гендерді таңдауға мүмкіндік берді, оларды пайдаланушы қалауынша өзгерте алатын. Визуалды негізделген Habitat ойыны да ойын әлеміндегі ойыншыларды атау үшін осы терминды қолданды. Кейінірек Linden Lab компаниясының Second Life ойынында ойыншы виртуалды 3D әлемде өзара әрекеттесу үшін жеке аватарды пайдаланады. 2007 жылы ең көп пайдаланушыға ие болғаннан кейін, Facebook сияқты дәстүрлі платформалардың ықпалынан оның пайдаланушылары азайды. Соңғы кезде бұл концепция виртуалды шындықпен біріктірілді. VRChat пайдаланушыларға басқа аватарлармен бейімделген ортада өзара әрекеттесуге мүмкіндік береді, ал Марк Цукербергтің Meta Platforms компаниясы оны метаәлем туралы визиясының бір бөлігі ретінде насихаттады. Көптеген қазіргі заманғы виртуалды әлемдер пайдаланушыларға өз бейнелерін жекешелендіруге арналған кеңейтілген құралдарды ұсынады, олар пішін, шаш, тері және жанрды өзгертуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, аватарларға арналған өнімдер мен заттарды жасауға арналған жекелеген индустрия бар. Кейбір компаниялар Koinup, Myrl және Avatars United сияқты аватарларға арналған әлеуметтік желілер мен басқа веб-сайттарды іске қосты. Лиза Накамура ойын емес әлемдердегі жекешелендірілген аватарлар көбінесе ашық түсті теріге бейімделіп, қараңғы түсті теріге, әсіресе еркектер арасында жағымсыз көзқарас танытатынын айтты. Second Life-те аватарлар тұрғындармен жасалады және кез келген пішінде болуы мүмкін – нағыз адамдардан роботтарға, жануарларға, өсімдіктерге және аңызға толы жаратылыстарға дейін. Аватарларды жекешелендіру Second Life, IMVU және Active Worlds сияқты ойын емес виртуалды әлемдердегі маңызды ойын-сауық элементтерінің бірі болып табылады. Кейбір зерттеулер көрсеткендей, антропоморфтық аватарлар антропоморфтық емес бейнелерге қарағанда сенімсіз және ұнамайтын болып көрінеді. Стэнфордтың Виртуалды Адаммен Өзара Әрекеттесу Лабораториясының әлеуметтік ғалымдары адамдар аватарлар арқылы қарым-қатынас жасағанда туындайтын салдарларын, мүмкіндіктерін және әлеуметтік өзара әрекеттесудің өзгеруін зерттейді.

Avatars in non gaming online worlds are used as two or three dimensional human or fantastic representations of a person's inworld self. Such representations are a tool which facilitates the exploration of the virtual universe, or acts as a focal point in conversations with other users, and can be customized by the user. Usually, the purpose and appeal of such universes is to provide a large enhancement to common online conversation capabilities, and to allow the user to peacefully develop a portion of a non gaming universe without being forced to strive towards a pre defined goal. The earliest avatars of this form were text based descriptions employed by players within MUDs. These often allowed players to express an identity disparate from their public one within an interactive environment. For instance, LambdaMOO allowed a choice of 11 different genders, which could be changed at the user's will. The visually based game Habitat also used the term to refer to players within the game world. A later example is Linden Lab's Second Life, which has the player use a custom avatar to interact in a virtual 3D world; after peaking in 2007, its user count declined due to the encroachment of more traditional platforms such as Facebook. More recently, the concept has been combined with virtual reality; VRChat allows the user to interact with other avatars in custom environments, and Mark Zuckerberg's Meta Platforms has promoted it as part of his vision of a metaverse. Many modern virtual worlds provide users with advanced tools to customize their representations, allowing them to change shapes, hair, skins and also genre. Moreover, there is a secondary industry devoted to the creations of products and items for the avatars. Some companies have also launched social networks and other websites for avatars such as Koinup, Myrl, and Avatars United. Lisa Nakamura has suggested that customizable avatars in non gaming worlds tend to be biased towards lighter skin colors and against darker skin colors, especially in those of the male gender. In Second Life avatars are created by residents and take any form, and range from lifelike humans to robots, animals, plants and legendary creatures. Avatar customization is one of the most important entertainment aspects in non gaming virtual worlds, such as Second Life, IMVU, and Active Worlds. Some evidence suggests that avatars that are more anthropomorphic are perceived to be less credible and likeable than images that are less anthropomorphic. Social scientists at Stanford's Virtual Human Interaction Lab examine the implications, possibilities, and transformed social interaction that occur when people interact via avatars.

Әлеуметтік желілер

Аватардың тағы бір пайдалы тұсы әлеуметтік желілердің кеңінен таралуымен қатар пайда болды. Әлеуметтік желілерде нақты профиль суретінің орнына аватар жүктеу кең таралған. Профиль суреті – профиль иесінің жеке басын көрсететін ерекше графикалық бейне. Ол көбінесе жеке тұлғаның портреті, ұйымның логотипі, ғимарат немесе кітаптың, обложканың ерекше кейіпкері болуы мүмкін. Аватарды профиль суреті ретінде қолдану пайдаланушылардың онлайн ортадағы әлеуметтік қатысу сезімін күшейтеді, бұл өз кезегінде өзара жақсы қарым-қатынас пен ақпарат алмасуға ықпал етеді. MIT профессоры Шери Тюрклдің сөзінше: "Біз өзімізді көрсетуімізді жоспарлаймыз, бірақ профиліміз басқа біреуге айналады – көбінесе біз болғымыз келетін адамның қиялындай".

Қозғалыс түсіру

Аватарларды пайдаланудың тағы бір түрі – бейне чаттар/қоңыраулар. Кейбір қызметтер, мысалы Skype (кейбір сыртқы плагиндер арқылы), пайдаланушыларға бейне қоңыраулар кезінде сөйлейтін аватарды пайдалануға мүмкіндік береді, пайдаланушының камерасынан алынған бейнені анимацияланған, сөйлейтін аватармен ауыстырады. Аватар бет-әлпетін түсіру және веб-камера арқылы пайдаланушының қимылдары мен мінез-құлқын қайталай алады. Бұл тікелей Star Citizen сияқты ойындарға және FaceRig сияқты жеке бағдарламалық қамтамасыз ету арқылы енгізілуі мүмкін. 3D және 2D аватарлар білім беру, жұмысқа орналасу, қызметкерлерді оқыту және тағы басқа білім беру және даму контентінде қолданылған. Фотореалистік 3D AI аватарлары, мысалы Synthesia жасаған бейне өңдеу құралдары арқылы, нақты актерлердің орнына қолданылған. Виртуалды YouTube арналары Live2D сияқты бағдарламалық жасақтамада жасалған анимациялық аватарларды пайдаланады, олар көбінесе аниме кейіпкерлеріне ұқсайды. Осы онлайн тұлғаларды басқару үшін талант агенттіктері мен инвесторлардың толыққанды экожүйесі бар, олар көбінесе автордың нақты өміріндегі бейнесінен өзгеше болады. YouTube-тың 2020 жылғы Мәдениет және трендтер есебінде VTubers сол жылдың маңызды трендтерінің бірі ретінде көрсетілді, қазан айына қарай айына 1,5 миллиард көріліс болды, ал 2021 жылдың мамырында Twitch өз тегтер жүйесін кеңейту аясында ағындар үшін VTuber тегін қосты.

Әр түрлі

Samsung Galaxy смартфондарындағы Samsung AR Emoji пайдаланушыларға өздерінің анимациялық бейнесін жасауға мүмкіндік береді.

Танымал мәдениетте

Мультфильмдер мен әңгімелерде кейде олардың авторына негізделген кейіпкерлер кездеседі, бұл автордың өзінің фантастикалық бейнесі (мысалы, "Симпсондардың" кейбір эпизодтарындағы Мэтт Грёнинг кейіпкері) немесе толығымен ойдан шығарылған кейіпкер болуы мүмкін (мысалы, Дж. К. Роулинг "Гарри Поттер" сериясындағы Гермиона Гренджерді өзінің бейнесінде жасағанын айтқан). Мұндай кейіпкерлер кейде "автордың өкілі" немесе "автордың аватары" деп аталады.

Өзіндікке бейімдеу

Өзгертілетін аватарлардың алғашқы мысалдары көп пайдаланушы жүйелерін, соның ішінде MUD-тарды қамтиды. Gaia Online-да өзгертіліп жасалатын аватары бар, онда пайдаланушылар оны қалағандай киіндире алады. Пайдаланушылар демеушілік сауалнамаларды немесе белгілі бір тапсырмаларды орындау арқылы несиелер таба алады, оларды өз аватарын өзгерту үшін заттар мен жаңартуларды сатып алуға жұмсайды. Linden Lab компаниясының Second Life виртуалды әлемін құрайды, онда аватарлар, үйлер, әшекейлер, ғимараттар және жерлер сатылады. Сирек кездесетін заттар, әдеттегі заттардан жақсырақ көрінуі мүмкін, ал тәжірибелі ойыншы ойын статистикасы көрсетілмей тұрып, жаңа кейіпкерлер тобынан анықталуы мүмкін. Олардың көптегені, мысалы Picrew веб-сайты, түпнұсқа суретшілердің жұмыстарына негізделген. 2021 жылғы Электрондық ойын-сауық көрмесінде жаңа, толыққанды цифрлық форматқа сәйкес келетін аватар жасау құралы ұсынылды.

Аватарлық сана

Кейбір адамдар өздерінің аватарына физикалық лентаға ұқсас, қозғалысты немесе мәселені қолдау үшін визуалды егжей-тегжейліліктерді немесе эффекттерді қосады. Мұндай аватар алғаш рет Жаңа Зеландияда авторлық құқық заңдарына қарсы наразылық білдіру үшін Жаңа Зеландияның интернет-блэкауты кезінде пайдаланылған болуы мүмкін. Әлем бойынша наразылық білдірушілер өздерінің суреттерін қара түсті шаршылармен ауыстырып, ынтымақтылықтарын көрсетті. Бұл наразылық сәтті аяқталды және бұл әдіс хабардарлықты арттыруға және өзгерістерге қол жеткізуге тиімді екенін дәлелдеді. Осы әдісті қолданған науқандар:

Қара аватар: 2009 жылғы 16-23 ақпан аралығында Жаңа Зеландияда авторлық құқық заңдарына қарсы Жаңа Зеландияның интернет-блэкауты. Сары түс: 2009 жылғы 17 маусымнан бастап АҚШ үкіметінің өсуі мен рөліне қарсы наразылық. Жасыл түс: 2009 жылғы 18 маусымнан бастап Иран сайлауына қолдау көрсету. Француз туының түсі: 2015 жылғы 13 қарашадан бастап 2015 жылғы қарашадағы Париж шабуылдарынан кейін Францияға қолдау білдіру. COVID-19 пандемиясы кезінде пайдаланушылар кейіпкерлер мен аватарлардың беттеріне хирургиялық маскалар мен респираторлар қосты. Facebook сияқты веб-сайттар COVID-19 вакцинасын қолдауға арналған бірнеше суреттерді қосу арқылы бұл күш-жігерді ресми түрде қолдады. Керісінше, вакцинаға қарсы болғандар өздерінің пікірлерін білдіру үшін профиль суреттерін пайдаланды. ЛГБТ қауымдастығына жататынын немесе олармен ынтымақтастығын білдіретін көкжиек үлгілері.

Академиялық оқу

Аватарлар академиялық әлемде зерттеудің бір саласына айналды. Психиатр Дэвид Бранскидің айтуынша, онлайн-аватарлардың пайда болуы технологиялық қоғамдағы жеке тұлғаның барлық аспектілеріне қатысты техносаф зерттеулері сияқты ғылыми зерттеулерге әсер етеді. Әдебиетте ғалымдар пайдаланушылардың аватарлардың әлеуметтік потенциалын қабылдауына әсер ететін үш өзара байланысты аспектіге назар аударды: агенттік, антропоморфизм және реализм. Зерттеушілер К. Л. Новак пен Дж. Фокс, зерттеушілер қабылданатын агенттікті (бірлік адам ретінде қабылдана ма), антропоморфизмді (адамдық формасы немесе мінез-құлқы бар), идентитоморфизмді (аватардың формасы ойыншыға қаншалықты ұқсайды) және реализмді (реалистік жағдайда өмір сүру мүмкіндігі) ажыратуы керек. Қабылданатын агенттік, өкілдікті кім немесе не бақылайтынына қарамастан, адамдардың өзара әрекеттесудегі жауаптарына әсер етеді. Агенттер мен аватарларды салыстыратын алдыңғы мета-талдау агенттік пен қабылданатын агенттіктің екеуі де маңызды екенін көрсетті: адамдар басқаратын бейнелер боттар басқаратын бейнелерге қарағанда ықпалдырақ болды, ал адамдар басқарады деп сенген бейнелер боттар басқарады деп сенген бейнелерге қарағанда ықпалдырақ болды. Сонымен қатар, зерттеушілер антропоморфты бейнелердің коммуникациялық нәтижелерге қалай әсер ететінін зерттеді және адамға жақын бейнелерге жақсы баға берілетінін анықтады; адамдар оларды тартымды, сенімді және қабілетті деп санайды. Антропоморфизмнің жоғары деңгейі жоғары қатысуға, әлеуметтік қатысуға және коммуникациялық қанағатқа әкеледі. Сонымен қатар, адамдар көбірек антропоморфты аватарлармен табиғирақ қарым-қатынас жасайды. Антропоморфизм сонымен қатар әлеуметтік ықпалмен байланысты, өйткені адамға жақын бейнелер ықпалдырақ болуы мүмкін. Гарвард Бизнес-ревью үшін Пол Хэмп аватарлардың нақты бизнеске тигізетін әсерін талдады. Ол "Second Life" ойынына назар аудара отырып, виртуалды аватарлардың авторы виртуалды өзіне ғана арналған тауарларды сатып алу үшін нақты ақша жұмсауға дайын екенін көрсетті. Сонымен қатар, "Second Life" аватары арқылы деректерді жинау бойынша зерттеулер зерттеуге қатысушылардың қатысуы, жүктемесі және сақталуы, сондай-ақ жиналған деректердің дәлдігі туралы маңызды мәселелерді ұсынды.

Avatars have become an area of study in the world of academics. According to psychiatrist David Brunski, the emergence of online avatars have implications for domains of scholarly research such as technoself studies, which is concerned with all aspects of identity in a technological society. Across the literature, scholars have focused on three overlapping aspects that influence users' perceptions of the social potential of avatars: agency, anthropomorphism, and realism. According to researchers K. L. Novak and J. Fox, researchers must differentiate perceived agency (whether an entity is perceived to be human), anthropomorphism (having human form or behavior), identomorphism (how much the form of the avatar resembles the player), and realism (the perceived viability of something realistically existing). Perceived agency influences people's responses in the interaction regardless of who or what is actually controlling the representation. An earlier meta analysis of studies comparing agents and avatars found that both agency and perceived agency mattered: representations controlled by humans were more persuasive than those controlled by bots, and representations believed to be controlled by humans were more persuasive than those believed to be controlled by bots. Additionally, researchers have investigated how anthropomorphic representations influence communicative outcomes and found that more human like representations are judged more favorably; people consider them more attractive, credible, and competent. Higher levels of anthropomorphism also lead to higher involvement, social presence, and communication satisfaction. Moreover, people communicate more naturally with more anthropomorphic avatars. Anthropomorphism is also tied to social influence, as more human like representations can be more persuasive. For the Harvard Business Review, Paul Hemp analysed the effects of avatars on real world business. He focuses on the game "Second Life", demonstrating that the creators of virtual avatars are willing to spend real money to purchase goods marketed solely to their virtual selves. In addition, research in data collection via Second Life avatars suggested important considerations related to research participant engagement, burden, and retention, as well as accuracy of the data collected.

Жеке тұлғаның бейнеленуі

"Компьютерлік медиацияланған коммуникация журналы" адам пайдаланушыларының үлгі тобының белгілі бір типтегі аватарларға реакциясын зерттеуді жариялады. Нәтижелер көрсеткендей, пайдаланушылар көбінесе адам тәрізді және өз жынысына сәйкес келетін аватарларды таңдайды. Соның нәтижесінде, пайдаланушылар өз аватарларында жайлырақ сезінуі үшін, дизайнерлер тері мен шаштың түсі, жас, жыныс, шаштың стилі және бой сияқты адамдарға тән визуалды критерийлерді барынша өзгертуге мүмкіндік беруі керек. Йорк университетінің зерттеушілері аватарлар пайдаланушының нақты өмірдегі жеке басын көрсететінін зерттеді. Студенттік сынақ топтары экстраверсия, келісімділік және невротизмді анықтаса, ашықтық пен жауапкершілікті анықтауға қол жеткізбеді. Daedelus жобасының Ник Йи жүргізген зерттеулер аватардың ойыншының офлайн идентитігінен жынысына байланысты айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін екенін көрсетті. Дегенмен, көптеген ойыншылар өз бойларымен пропорционал (немесе сәл биік) аватар жасайды.