Жақсы өмір сүрушілер, әлемдік саяхаттар, "жет-сет" әлемі: сәнді өмір салты, танымал тұлғалар, қалай пайда болғаны және қазіргі "glitterati" ұғымымен байланысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Көңіл көтеру үшін көп саяхаттайтын бай адамдар.
Wealthy people who travel widely for pleasure
"Жет-сет" – әлемді аралап, қарапайым адамдарға қол жетімді емес әлеуметтік шараларға қатысу үшін саяхаттайтын бай адамдардың халықаралық әлеуметтік тобын атайтын термин. Бұл термин "кафе қоғамы" терминін ығыстырып, ұшақпен бір сәнді немесе экзотикалық жерден екінші жерге саяхаттау салтынан пайда болған. Әуе тасымалының демократиялануымен бірге, ол кем дегенде жартылай "жұлдыздар" терминімен алмастырылды, бұл атақтылыққа, оның ішінде "көрінуге" және папараццилердің қудалауына, ал саяхаттау тәсіліне қарағанда көбірек назар аударуды білдіреді. "Жет-сет" терминін атақты халықаралық сәндік дизайнер Олег Кассинидің інісі, "Нью-Йорк Журнал Америка" газетінің тілшісі Игорь Кассини, "Чолли Никербокер" атты псевдониммен жазған. Осы дәуірде дамыған параллель термин – "Сұлу адамдар", бұл кезең бүгінгі "жұлдыздар" ұғымымен тең келеді – "супермодельдер, атақтылар және қоғам қайраткерлері", онда байлық пен жоғары әлеуметтік статустан гөрі сыртқы келбет, жастық және тартымды іс-әрекеттер басым болды. 1950 жылдары реактивті ұшақтармен жолаушы тасымалы негізінен жоғарғы топқа бағытталған, бірақ оның енгізілуі әуе тасымалының айтарлықтай демократиялануына әкелді. "Жет-сет" термині әлі де күнделікті тілде қолданылып жүрсе де, оның тікелей мағынасы – ұшақпен саяхаттайтындарға қатысты емес.
Jet set is a term for an international social group of wealthy people who travel the world to participate in social activities unavailable to ordinary people. The term, which replaced "café society", came from the lifestyle of travelling from one stylish or exotic place to another via jet plane. With the democratization of air travel it has been replaced at least in part by the term "glitterati", reflecting a greater emphasis upon celebrity, including "being seen" and stalked by paparazzi, and less upon mode of travel. The term "jet set" is attributed to Igor Cassini, younger brother of famed international fashion designer Oleg Cassini and a reporter for the New York Journal American, who wrote under the pen name "Cholly Knickerbocker". A parallel term that developed during the era was Beautiful People, a period equivalent to today's concept of "glitterati" being "supermodels, celebrities and socialites", where looks, youth, and attractive activities predominated over wealth and high social standing. Jet passenger service in the 1950s was marketed primarily to the upper class, but its introduction eventually resulted in a substantial democratization of air travel. Although the term "jet set" can still be found in common parlance, its literal meaning of those who travel by jet is no longer applicable as such.
Тарих
Британдық BOAC халықаралық әуе компаниясы 1952 жылғы 2 мамырда әлемдегі алғашқы коммерциялық жоспарлы реактивтік рейсін де Хавиланд Comet ұшағын пайдаланып іске қосты, ал 1953–1954 жылдардағы бірқатар апаттардан кейін 1958 жылы Comet 4 ұшағы енгізілді. 1958 жылғы қазаннан бастап алғашқы сәтті рейс Лондон – Нью-Йорк қаласы бағытындағы әдеттегі "джет-сет" маршруты болды. Pan Am компаниясы Boeing 707 ұшағымен 1958 жылғы 26 қазанда Нью-Йорк пен Париж арасында алғашқы жоспарлы рейсін жүзеге асырды. Стандартты "джет-сет" маршрутындағы басқа қалалар: Гонолулу, Мехико қаласы, Лас-Вегас, Лос-Анджелес, Сан-Франциско, Вашингтон, Рио-де-Жанейро, Афина, Мадрид, Париж, Рим, Вена, Бангкок, Гонконг, Манила және Токио. 1962 жылы Хантингтон Хартфордтың жаңа "Жәннат аралы" ашылған Акапулько мен Нассау сияқты орындардағы "джет-сет" курорттары Бермуданың орнын иеленді. Осы кезеңде Канн, Капри, Сент-Тропе, Портофино және француз және итальян Ривьерасындағы басқа да теңіз жағалауындағы қалалар "джет-сет" маршрутына енді. 1974 жыл шамасында Миконос сияқты грек аралдары да қосылды. Кейіннен Испанияның Марбельясы, Коста-дель-Сольде орналасқан қаласы да осындай беделге ие болды. Бұл элиталық, еркін өмір салтын ұстанатын топтың алғашқы өкілдері – жарнамаға құштар "әлеуметтік тұлғалар" болды, олар мейрамханалар мен түнгі клубтар сияқты жартылай қоғамдық орындарда көңіл көтеріп, "папараццилер" – "джет-сет" құбылысының өкілдері – оларды суретке түсірді. Олар Парижге демалыс күндерін өткізуге немесе Римге қонаққа ұшып баруға мүмкіндік алған алғашқы буын болды. "Джет-сет" мәдениеті танымал мәдениетте кеңінен көрсетілді, мысалы, Федерико Феллини олардың өмір салтын "La Dolce Vita" (1960) фильмінде бейнеледі, ал сол дәуірдегі көптеген фильмдер мен музыкалық альбомдар шетелге бал айына немесе демалысқа ұшуды насихаттады, мысалы, Capitol Records-тың "Honeymoon in Rome" (1956) альбомы. 1962 жылдың көктемінде Vogue журналы "Көрікті адамдар" терминін енгізді. Бұл термин бастапқыда президент Джон Ф. Кеннеди мен бірінші ханым Жаклин Кеннедидің айналасында қалыптасқан топқа қатысты. Vogue журналының 1964 жылғы 15 ақпандағы санында оқырман "Көрікті адамдар қалай дене нығбын сақтайтынын" біле алатын болды. Бұл екі фраза біраз уақыт бойы бірге қолданылды; 1970 жылы автор және әлеуметтік комментатор Кливленд Амори "Қазіргі экономикалық жағдайдың "Көрікті адамдарға" және "джет-сетке" қауіп төндіріп отырғанынан" қорқыныш білдірді. 1976 жылы "джет-сет" алғаш рет үстінкү жылдамдықты Concorde ұшағымен саяхаттады. Жоспарлы рейстер 1976 жылғы 21 қаңтарда Лондон – Бахрейн мұнай қызметкерлерінің бағыты бойынша және ерекше "джет-сет" бағыты – Париж – Рио-де-Жанейро (Дакар арқылы) бойынша басталды. 1977 жылдың қарашасынан бастап Concorde стандартты "джет-сет" бағыттарында, Лондон немесе Париж – Нью-Йорк қалалары арасында ұшып жүрді, ал алғашқы рейстердегі жолаушылар тізімі әңгімелерге арналған материал болды. Concorde бұл терминге қайтадан мәртебе берді: "Nova" журналының "Суперсондық арман" атты ретроспективтік арнайы бағдарламасында айтылғандай, "Конкорд – рок жұлдыздарынан патшалықтарға дейін, "джет-сеттің" саяхаттау тәсілі болды". Алайда, Concorde сониктік жарылысы, жарылыстың салдарынан әлемдік аумақтағы ұшу құқығының шектелуі, реактивтік отынға деген үлкен қажеттілігі және апатты апат салдарынан құлдырады. Ұшақ 2003 жылы қызметтен шығарылды. Осы уақытта 400-ге жуық жолаушыны тасымалдайтын Boeing 747 ұшағы реактивтік дәуірдің бастауынан бері жүзеге асылған әлеуметтік өзгерістерді жеделдетті.
The British international air carrier BOAC inaugurated the world's first commercial scheduled jet service on 2 May 1952, using the de Havilland Comet, followed by the introduction of the Comet 4 in 1958 after a series of accidents in 1953–1954. The first successful service, from October 1958, was the typical "jet set" route, London–New York City. Pan Am followed suit with the Boeing 707, making its first scheduled flight between New York City and Paris on 26 October 1958. Other cities on the standard jet set routes were Honolulu, Mexico City, Las Vegas, Los Angeles, San Francisco, Washington, D. C., Rio de Janeiro, Athens, Madrid, Paris, Rome, Vienna, Bangkok, Hong Kong, Manila, and Tokyo. Jet set resorts in places like Acapulco and Nassau, where Huntington Hartford's new Paradise Island opened in 1962, were taking the place of Bermuda. Meanwhile, Cannes, Capri, St. Tropez, Portofino, and other sea side towns on the French and Italian Riviera were on the jet set itinerary. Greek Islands such as Mykonos were included in the loop around 1974. Later on other hot spots such as Spain's Marbella on its Costa del Sol also developed a similar reputation. The original members of this elite, free wheeling set were those "socialites" who were not shy about publicity and entertained in semi public places like restaurants and in night clubs, where the "paparazzi"—a jet set phenomenon—photographed them. They were the first generation that might spend a weekend in Paris or fly to Rome just for a party. The jet set was celebrated in popular culture, for example, Federico Fellini captured their lifestyle in La Dolce Vita (1960), and many movies and record albums of the era promoted flying to foreign lands for honeymoons and getaways, such as Capitol Records Honeymoon in Rome (1956). The term was joined in the spring of 1962 by Vogue coinage of the term "the Beautiful People". This expression initially referred to the circle that formed around President John F. Kennedy and First Lady Jacqueline Kennedy. Readers of the 15 February 1964 Vogue could learn "What the beautiful people are doing to keep fit." The two phrases ran for a time in tandem; in 1970, author and social commentator Cleveland Amory could fear "that the Beautiful People and the Jet Set are being threatened by current economics." In 1976, the jet set first flew on the supersonic Concorde. Scheduled flights began on 21 January 1976 on the London–Bahrain oil executive route and the distinctly jet set Paris–Rio de Janeiro (via Dakar) route. From November 1977 the Concorde was flying between standard jet set destinations, London or Paris to New York City; passenger lists on initial flights were gossip column material. The Concorde restored the term's cachet: "From rock stars to royalty, the Concorde was the way to travel for the jet set," according to the Nova retrospective special "Supersonic Dream". However, the Concorde was doomed by its sonic boom, limited global fly over rights because of the boom, its huge thirst for jet fuel, and a disastrous crash. The aircraft was retired in 2003. Meanwhile, the Boeing 747, densely packed with some 400 passengers, was a craft that accelerated the democratizing social changes already brought about by the jet age.