Аберавон тарихы: қаланың құрылысы мен дамуы

Кіріспе

Аберавон (Aberafan) – Уэльстегі Нейт Порт Талбот округіне қарасты қала және қауым. Қаланың аты Афан өзенінің құйып жатқан жеріне жақындығынан шыққан, сондай-ақ бұл атау орта ғасырлық иелікке де берілген. Бүгінде Аберавон Порт-Талботтың бір бөлігі болып табылады, қаланың орталық және оңтүстік-батыс бөлігін қамтиды. Аберавон – жақын орналасқан Көк Ту белгісімен марапатталған жағажайдың және осы аумақты қамтитын приходтың да атауы.

Тарих

Нормандықтар кезеңінен бұрын Аберавон туралы көп мәлімет жоқ. Қаланың артындағы төбелерде қола дәуірінің іздері табылды. Теңіз жағасында, соның ішінде 19 ғасырда доктар салынып жатқанда римдік заттар табылған. 1090 жылы нормандықтар Гламорганның билеушісі Иестин ап Гургантты тақтан түсірді. Оның ұлы, Карадог ап Иестин, Афан және Ниат өзендері арасындағы Гламорган жеріндегі жалғыз уэльс ақсүйегі болды және ол Афан лордтарының біріншісі атанды. Карадог Аберафанда, қазіргі Сент-Мария шіркеуі орналасқан жерге қамал салды. Бұл ағаш қамал 1153 жылы өртеніп кетті, ал Карадогтың ұлы Морган ап Карадог оны таспен қайта салды. 1147 жылы цистерциандық монахтар жақын маңдағы Маргам аббаттығын құрды. 1241 жылы иелік Морган Фиханға өтті. Оның ұлы Лейсан Д’Авен нормандық үлгідегі алғашқы тегін алды. 1304 жылы Лейзиан Д’Авен қаланың алғашқы хартасын қабылдады. 1373 жылы қала Гламорган лорды Эдвард ле Деспенсердің қолына өтті, ал Афан лордтарының билігі аяқталды. Ағылшын тарихшысы Джон Лиланд шамамен 1536-1539 жылдар аралығында Уэльс арқылы кең саяхат жасады және маршрутын жазды. Ол Аберафаннан өтті, оны "кедей ауыл" деп сипаттады, ол шөл даламен қоршалған, бірақ сонымен бірге аймақты тығыз орманды деп атады, бүгінде оның көп бөлігі сақталмаған. Ол өзен сағасын порт ретінде пайдалануды айтты, оны "кемелерге паналау" деп сипаттады. Оның Аберафанды шағын, күресіп жатқан ауыл ретінде бейнелеуі порттың үлкен қолданысқа ие еместігін көрсетеді, әсіресе 1536 жылы таратылғаннан кейін Маргам аббаттығына қатысты қозғалыс тоқтағандықтан. Дәстүр бойынша, 1648 жылы ағылшыл азамат соғысы басталғанда Оливер Кромвель Пемброкке бара жатқанда қала арқылы өтіп, қалалық хартаны тартып алмақшы болған, бірақ оны кесу тақтасында жасырған. Аберавон 1607 жылғы дауыл мен 1768 жылғы Ұлы су тасқынына дайын болды, сол кезде өзен Сент-Мария шіркеуіне құйылды. Аберавон Дик Пендериннің туған жері, ол 1831 жылғы Мертир көтерілісінің маңызды тұлғасы болды. Оның қабірі Сент-Мария шіркеуінде орналасқан. Қамалдың орны 1876 және 1897 жылдар аралығында салынды, ал оның негізі қазір шіркеудің маңындағы көшелердің астында жатыр. Қамал қираған жерде ақ әйелдің көрінуі туралы хабарлар бар. Бұл әйелдің Аберавон қамалының соңғы тұрғыны болған Джейн де Афан екені айтылады. 18 ғасырда аймақта өнеркәсіп дамуын бастады. Өнеркәсіпшілер Маргам қамалындағы Талбот отбасымен бірлесіп, Афан өзенінің төменгі ағысын қазіргі арнасына бұрды және 1836 жылы Афан өзенінің шығысында "Порт Талбот" деген жаңа порт ашты. Келесі онжылдықтарда Аберафан мен айналасындағы аудандарда Солтүстік және Батыс Уэльстен, Оңтүстік-Батыс Англиядан және Ирландиядан келген адамдардың көбеюіне байланысты өнеркәсіптік және халық санының айтарлықтай өсімі байқалды. 1861 жылы Аберавонның жаңа ауданы құрылды, бірақ сол кезде ол жақын маңдағы Кумафан немесе Тайбахтан кіші болды. Шағын жергілікті шахталар болғанымен, аймақ металл өңдеу өнеркәсібімен танымал болды. 1950 жылдары Аберавон жағалауының көптеген құмды құмдары Sandfields иелігін дамыту аясында жоғалып кетті, сол кезде теңізден қорғану үшін 1,25 мильдік теңіздік қабырға салынды. Иелік халық санының өсуіне, әсіресе жаңа Порт-Талбот болат зауытының жұмысшыларының отбасыларына арналған. 1832 жылдан бастап Аберавон Суонси парламенттік округінің бір бөлігі болды, Кенфиг, Лаугор, Ниат және Суонсимен бірігіп, бір депутатты сайлады; 1918 жылдан бастап оның өзінің Ұлыбритания парламенті округі болды. Оның ең танымал депутаты Рамзи Макдональд болды. Жергілікті жерде туғанымен, ешқашан қаланың атынан палатада өкілдік етпеген Сэр Джеффри Хоу өзінің теңеу атағын Аберавон лорды Хоу деп таңдады. 1999 жылдан бастап оның Уэльс Ассамблеясының жеке округі болды. Аберавон 1932 және 1966 жылдары Ұлттық Эстеддфодты қабылдады.

Little is known about Aberavon before Norman times. Bronze Age remains have been found in the hills behind the town. Roman artifacts have been found near the sea, including when the docks were being built in the 19th century. About 1090 the invading Normans deposed Iestyn ap Gwrgant, the ruler of Glamorgan. His son, Caradog ab Iestyn, was the only Welsh lord to retain lands in Glamorgan the area between the Afan and Neath rivers and he became the first of the Lords of Afan. Caradoc built a castle in Aberafan near the present site of St Mary's Church. This wooden castle was burnt down in 1153 and Caradoc's son, Morgan ap Caradoc, rebuilt the castle in stone. In 1147, Cistercian monks founded the nearby Margam Abbey. In 1241, the Lordship passed to Morgan Fychan. His son, Leisan D'Avene, was the first known by a Norman style surname. In 1304, Leisian D'Avene adopted the town's first charter. By 1373, the town had passed into the hands of Edward le Despencer, Lord of Glamorgan, and the Lords of Afan had ceased to be. The English antiquarian John Leland made an extensive journey through Wales c. 1536–1539, of which he recorded an itinerary. He passed through Aberafan, which he describes as a "poor village" surrounded by barren ground, though he also describes the area as heavily wooded, not much of which remains today. He mentions the use of the river mouth as a port, a "haven for ships" as he puts it. His portrayal of Aberafan as a small, struggling village however suggests that the port was not in great use, especially as traffic to and from Margam Abbey would have ceased following its dissolution in 1536. Tradition has it that when the English Civil War broke out in 1648 Oliver Cromwell tried to seize the town charter as he passed through the town on his way to Pembroke, but it was hidden from him in a chopping block. Aberafan also endured the storm surge of 1607 and the Great Flood of 1768, when the river flowed into St Mary's Church. Aberavon was the birthplace of Dic Penderyn, a key figure in the Merthyr Rising of 1831. St Mary's Church is the site of his grave. The castle site was built over between 1876 and 1897 and its foundations now lie underneath the streets around the church. There have been reports of a ghost, a white lady seen floating above the castle ruins. The ghost is speculated to be Jane de Afan, the last occupant of Aberavon Castle. In the 18th century industry began to appear in the area. Industrialists worked with the Talbot family of Margam Castle to divert the bottom of the Afan river to its present bed, and in 1836 opened a new harbour east of the river Afan with the name of "Port Talbot". The following decades saw significant industrial and population growth for Aberafan and the surrounding areas with people coming from North and West Wales, South West England, and Ireland. A new borough of Aberavon came into being in 1861, though at the time it was still smaller than nearby Cwmafan or Taibach. Although there were small local collieries the area had become known for its metalworking industry. In the 1950s many of the sand dunes of Aberavon Beach disappeared as part of the development of the Sandfields estate, at this time a 1.25 mile sea wall was built primarily for sea defences. The estate was built to accommodate the growing population, especially the families of workers at the new Port Talbot Steelworks. From 1832 Aberavon had belonged to the Swansea parliamentary district of boroughs, uniting with Kenfig, Loughor, Neath and Swansea to return one member; since 1918 it has had its own UK parliament constituency. Its most famous MP was Ramsay MacDonald. Sir Geoffrey Howe, who although born locally never represented the town in the House of Commons, chose as his peerage title Lord Howe of Aberavon. Since 1999 it has had its own Welsh Assembly constituency. Aberavon hosted the National Eisteddfod in 1932 and 1966.

Спорт

Аберавон RFC - регби одағының командасы, Уэльс жоғары лигасынде ойнайды. Аберавон Квинс RFC - Харлекин Роудта орналасқан регби клубы. Олар WRU Division Two West лигасынде регби ойнайды. Аберавон Грин Старс RFC - Ситвелл Уэй, Аберавон қаласындағы регби клубы. Afan Lido F. C. - футбол командасы, Cymru South-та ойнайды. Аберавонның регби лигасы клубтарының бірі – Аберавон Айрланд Жекпе-жегі, Уэльс конференциясының жоғары лигасынде ойнайды. Аберавон және Порт Талбот гольф клубы (қазіргі уақытта жоқ) 1905 жылы құрылған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін алаң жабылып, жері тұрғын үйлер салуға пайдаланылды.

Бағлан өнеркәсіптік паркі

Баглан шығанағының өнеркәсіптік паркі Аберавон ауданындағы Баглан морының бір бөлігінде, Баглан энергетикалық паркінен оңтүстік-шығысқа қарай және Нейт порт-Талбот ауруханасынан солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Ол М4 тас жолы мен Афан жолының (A4241) арасында жатыр. Қазіргі кезде Morrisons, Iceland Food Warehouse, Lidl, KFC, Dreams, Screwfix, Pound Stretcher, Pets at Home & Halfords гипермаркеттері және бұрын Panasonic компаниясы орналасқан үй-жайларда Warburtons нан фабрикасы бар.

Үкімет және саясат

Аберавон сайлау округі Аберавон ауданымен толық сәйкес келеді және Уэльс парламентінің Аберавон сайлау округінің бір бөлігі болып табылады. Аберавон оңтүстік-батыста Сэндфилдс-Уэст және Сэндфилдс-Ист округтерімен; солтүстікте Багланмен; шығыста Порт-Талботпен және оңтүстікте Маргаммен шектеседі. Округ шекаралары оны қоршаған жолдармен белгіленеді: солтүстік-шығыста M4 тас жолы; солтүстік-батыста A4241 жолы; оңтүстік-батыста Afan Way және оңтүстік-шығыста Afan өзені. Аберавон округін шамамен екі бөлікке бөлуге болады. Округтің оңтүстік-шығыс бөлігінде Afan өзенінің жанында тұрғын үйлер орналасқан. Солтүстік-батыс бөлігінде Баглан өнеркәсіптік паркі деп аталатын өнеркәсіптік аймақтар бар, онда қала сыртындағы сауда орталықтарымен қатар бизнес және өндіріс орындары да орналасқан.