Уильям Маррион Бранхам: Американ ділшісі және жаңарушыл қозғалыстың бастаушысы
William M. Branham
Уильям Бранхам (1909-1965) – американдық дін қызметкері, жазғырушы. Әлемдік жазғыру қозғалысын бастады, пророк ретінде белгілі. Теледін және харизматикалық қозғалысқа әсер етті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық христиан дін қызметкері (1909–1965 жж.)
American Christian minister (1909–1965)
Уильям Маррион Бранхам (6 сәуір, 1909 ж. – 24 желтоқсан, 1965 ж.) – американдық христиан дін қызметкері және сеніммен емдеуші, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі емдеу оянуын бастаған және Илияның жамағаттығымен пайғамбар болғанын мәлімдеген, ол Мәсіхтің екінші келуіне дайындық болды; оның кейбір ізбасарлары «ақырет культі» деп белгіленді. Ол телеевангелизмге және қазіргі харизматикалық қозғалысқа елеулі әсер етті, ал оның «сахнадағы беделі харизматикалық қозғалыстың тарихында теңдесі жоқ аңыз болып қала береді». Олар өткізілген кезде Бранхамның конфессияаралық жиындары Американың кейбір қалаларында өткен ең ірі діни жиындар болды. Бранхам Еуропада сәтті науқан өткізген алғашқы американдық құтқарушы болды; оның қызметі Солтүстік Америкада, Еуропада, Африкада және Үндістанда өткізілген ірі науқандармен әлемдік аудиторияға жетті. Бранхам 1946 жылдың 7 мамырында періштеден келген шақыру алғанын, оның дүниежүзілік қызметін бастағанын және 1946 жылдың ортасында науқандық мансабын бастағанын мәлімдеді. Оның даңқы тез тарады, өйткені көпшілік оның періштелер туралы әңгімелерін тыңдап, оның жиындарында болған кереметтер туралы хабарларды естіді. Оның қызметі көптеген еліктеушілерді тудырды және кейіннен қазіргі харизматикалық қозғалысқа айналған емдеу оянуын қозғады. 1950 жылдары танымалдылығының шыңында Бранхам кеңінен құрметке ие болды және «нео-пентекостальдық әлем оны өз буынының пайғамбары деп санайтын». 1955 жылдан бастап Бранхамның науқаны мен танымалдылығы төмендеді, өйткені пентекостальдық шіркеулер негізінен қаржылық себептермен емдеу науқандарына қолдау көрсетуден бас тарта бастады. 1960 жылы Бранхам оқыту қызметіне көшті. Оның замандастарынан айырмашылығы, «Толық Евангелие дәстүрі» деп белгілі доктриналық ілімдерді ұстанған Бранхам, негізінен кальвинистік және арминиандық ілімдердің қоспасы болған және диспенсационализмге және Бранхамның өзіндік эсхатологиялық көзқарастарына баса назар аударған баламалы теологияны дамытты. Оның емдеу оянуы кезінде қолдаған қалпына келтіру ілімін кеңінен қабылдағанымен, оның оянудан кейінгі әртүрлі ілімдері оның харизматикалық және пентекостальдық замандастары тарапынан күшейіп келе жатқан дау тудырды, олар кейіннен көптеген ілімдерді «аяндық ақымақтық» деп таныды. Оның жыланның тұқымы туралы нәсілдік ілімдері және христиан дінінің мүшесі болу «аңның таңбасымен» байланысты деген сенімі оның бұрынғы жақтастарының көптеген бөлігін наразылыққа түсірді. Алайда оның жақын ізбасарлары оның уағыздарын ауызша жазба ретінде қабылдап, оның ілімдерін «Жаңалық» деп атады. Бранхамның қарсылығына қарамастан, оның ілімдерін ұстанушылардың кейбірі оны өзінің соңғы жылдары жеке тұлға культінің ортасына қойды. Бранхам өзінің мансабында бір миллионнан астам адамды дінге келтіргенін мәлімдеді. Оның ілімдерін Уильям Бранхам евангелистік қауымдастығы жалғастырып насихаттауда, ол 2018 жылы шамамен 2 миллион адам өзінің материалдарын алғанын хабарлады. Бранхам 1965 жылы автокөлік апатынан қайтыс болды. Оның емдеу оянулары кезінде Бранхамды тергеуші журналистер, әріптестер, қабылдау шіркеулері және мемлекеттік органдар алаяқтық жасады деп айыптады. Көптеген адамдар емделгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды, тергеушілер кереметтер сахналаған болуы мүмкін деген дәлелдерді тапты, ал Бранхам өзінің аудиториясына шындық ретінде ұсынған көптеген әңгімелерін айтарлықтай көркейтіп, жалғандап айтқаны анықталды. Бранхам өзінің іс-әрекеттерінің нәтижесінде заңмен проблемаларға тап болды. Оңтүстік Африка және Норвегия үкіметтері оның елдерінде емдеу науқанын тоқтату үшін араласты. АҚШ-та Бранхам өзінің қызметі арқылы алынған қайырымдылық туралы есеп бермегені үшін салық төлеуден жалтарды деп айыпталды; ол өзінің жауапкершілігін мойындап, істі соттан тыс шешті. Жаңалықтар бұқаралық ақпарат құралдары Бранхамды көптеген танымал тұлғалармен байланыстырды. Бранхам Ку-Клукс-Кланның Ұлттық Императорлық сиқыршысы (жетекшісі) Рой Дэвис арқылы шомылдырылып, діни қызметкер болып тағайындалды; екеуі өмір бойы қарым-қатынас сақтады. Бранхам Джим Джонстың уағыздауын бастауға және танымал етуге көмектесті. Пауль Шефер, Роберт Мартин Гумбура, Лео Мерсер, Малинди сектасы және Уильям Бранхамның ілімдерін ұстанған басқа да адамдар жасаған қатыгез қылмыстарға байланысты жиі жаңалықтарда кездеседі. Бранхамның ілімдерін ұстанған адамдар Колония Дигнидадта 2015 жылғы «Колония» фильмінде бейнеленді.
William Marrion Branham (April 6, 1909 – December 24, 1965) was an American Christian minister and faith healer who initiated the post World War II healing revival, and claimed to be a prophet with the anointing of Elijah, who had come to prelude Christ's second coming; some of his followers have been labeled a "doomsday cult". He made a lasting influence on televangelism and the modern charismatic movement, and his "stage presence remains a legend unparalleled in the history of the Charismatic movement". At the time they were held, Branham's inter denominational meetings were the largest religious meetings ever held in some American cities. Branham was the first American deliverance minister to successfully campaign in Europe; his ministry reached global audiences with major campaigns held in North America, Europe, Africa, and India. Branham claimed that he had received an angelic visitation on May 7, 1946, commissioning his worldwide ministry and launching his campaigning career in mid 1946. His fame rapidly spread as crowds were drawn to his stories of angelic visitations and reports of miracles happening at his meetings. His ministry spawned many emulators and set in motion the broader healing revival that later became the modern charismatic movement. At the peak of his popularity in the 1950s, Branham was widely adored and "the neo Pentecostal world believed Branham to be a prophet to their generation". From 1955, Branham's campaigning and popularity began to decline as the Pentecostal churches began to withdraw their support from the healing campaigns for primarily financial reasons. By 1960, Branham transitioned into a teaching ministry. Unlike his contemporaries, who followed doctrinal teachings which are known as the Full Gospel tradition, Branham developed an alternative theology which was primarily a mixture of Calvinist and Arminian doctrines, and had a heavy focus on dispensationalism and Branham's own unique eschatological views. While widely accepting the restoration doctrine he espoused during the healing revival, his divergent post revival teachings were deemed increasingly controversial by his charismatic and Pentecostal contemporaries, who subsequently disavowed many of the doctrines as "revelatory madness". His racial teachings on serpent seed and his belief that membership in a Christian denomination was connected to the mark of the beast alienated many of his former supporters. His closest followers, however, accepted his sermons as oral scripture and refer to his teachings as The Message. Despite Branham's objections, some followers of his teachings placed him at the center of a cult of personality during his final years. Branham claimed that he had converted over one million people during his career. His teachings continue to be promoted by the William Branham Evangelistic Association, which reported that about 2 million people received its material in 2018. Branham died following a car accident in 1965. Throughout his healing revivals, Branham was accused of committing fraud by investigative news reporters, fellow ministers, host churches, and governmental agencies. Numerous people pronounced healed died shortly thereafter, investigators discovered evidence suggesting miracles may have been staged, and Branham was found to have significantly embellished and falsified numerous stories he presented to his audiences as fact. Branham faced legal problems as a result of his practices. The governments of South Africa and Norway intervened in order to stop his healing campaigns in their countries. In the United States, Branham was charged with tax evasion for failing to account for the donations received through his ministry; admitting his liability, he settled the case out of court. The news media has linked Branham to multiple notorious figures. Branham was baptized and ordained a minister by Roy Davis, the National Imperial Wizard (leader) of the Ku Klux Klan; the two men maintained a lifelong relationship. Branham helped launch and popularize the ministry of Jim Jones. Paul Schäfer, Robert Martin Gumbura, Leo Mercer, the Malindi cult and other followers of William Branham's teachings have regularly been in the news due to the serious crimes which they committed. Followers of Branham's teachings in Colonia Dignidad were portrayed in the 2015 film Colonia.
Балалық шақ
Уильям М. Бранхам 1909 жылдың 6 сәуірінде Кентукки штатының Бёрксвилл қаласының жанында дүниеге келді. Ол Чарльз бен Элла Харви Бранхамның ұлы, он баланың үлкені болған. Туған кезінде "Жастықтай жарық терезеден айналып кіріп, мен жатқан жерді аралап, төсекке түсті" деп айтқан. Бранхам өзінің баспасөз хатшысы Гордон Линдсейге ерте жасынан мистикалық тәжірибелер болғанын, ал үш жасында ағаштан өзіне сөйлеген "дауыс" естігенін, ол оған "Жаңа Олбани деген қаланың жанында тұрасың" дегенін айтқан. Бранхамның сөзіне қарағанда, сол жылы оның отбасы Индиана штатының Джефферсонвилл қаласына көшіп келген. Бранхам жеті жасында Құдай оған темекі шегуден және спирттік ішімдіктерден сақтануды бұйырғанын айтқан. Бранхам бұл бұйрықты ешқашан бұзбағанын мәлімдеген. Бранхам тыңдаушыларына өзінің "үлкен кедейлікте" өскенін, көбінесе киімсіз қалғанын және оның отбасы қылмыстық істерге қатысқанын айтқан. Бранхамның көршілері оны "әрқашан сәл ерекше көрінетін адам" деп сипаттаған, бірақ ол сенімді жас екенін де айтқан. Бранхам өзінің "мистикалық тәжірибелерге және моральдық тазалыққа" бейімділігінің достары, отбасы және басқа жастар арасында түсініспеушілік тудырғанын түсіндірген; ол ерте жасынан "қара қой" болған. Бранхам балалық шағын "қорлыққа толы өмір" деп атаған. Бранхамның әкесі Индиана штатының Ютика қаласының жанындағы ферманың иесі болған және жақын жердегі Луисвилл қаласындағы Р.Е. Уэтен дистиллериясының иесі О.Х. Уэтен үшін жұмыс істеген. Уэтен Аль Капоненің контрабандалық операцияларын қамтамасыз еткен. Бранхам тыңдаушыларына тыйым салу кезінде әкесіне заңсыз спирт өндіруге және сатуға көмектесуді міндетті еткенін айтқан. 1924 жылдың наурыз айында Бранхамның әкесі қылмыстық әрекеттері үшін тұтқындалды; ол кінәлі деп танылып, түрмеге жіберілді. Индиана Ку-клукс-кланы Джефферсонвиллдегі спирт өндірушілер тобына шабуыл жасап, оны жапты деп мәлімдеді. Бранхам қару қолдану оқиғасына қатысып, 1924 жылдың наурыз айында 14 жасында екі аяғына оқ тиді; кейін ол тыңдаушыларына аң аулау барысында оқиға болғанын айтқан. Оның екі інісі де сол кезде өміріне қауіпті жарақат алған. Бранхам дереу ауруханаға жеткізілді. Оның отбасы оның емделу шығындарын төлей алмады, бірақ Индиана Ку-клукс-кланының мүшелері осы шығындарды жабуға көмектесті. Бала кезіндегі Кланның көмегі Бранхамның өміріне үлкен әсер етті. 1963 жылға дейін Бранхам олар туралы жақсы пікірде болды, былай деді: "Ку-клукс-клан мен үшін аурухана төлемін төледі, масондар. Мен оларды ешқашан ұмыта алмаймын. Көрдіңіз бе? Олар не істесе де, менде бір нәрсе бар, ол менімен бірге қалады". Бранхам өмір бойы ККК-мен байланыста болды.
William M. Branham was born near Burkesville, Kentucky, on April 6, 1909, the son of Charles and Ella Harvey Branham, the oldest of ten children. He claimed that at his birth, a "Light come whirling through the window, about the size of a pillow, and circled around where I was, and went down on the bed". Branham told his publicist Gordon Lindsay that he had mystical experiences from an early age; and that at age three he heard a "voice" speaking to him from a tree telling him "he would live near a city called New Albany". According to Branham, that year his family moved to Jeffersonville, Indiana. Branham also said that when he was seven years old, God told him to avoid smoking and drinking alcoholic beverages. Branham stated he never violated the command. Branham told his audiences that he grew up in "deep poverty", often not having adequate clothing, and that his family was involved in criminal activities. Branham's neighbors reported him as "someone who always seemed a little different", but said he was a dependable youth. Branham explained that his tendency towards "mystical experiences and moral purity" caused misunderstandings among his friends, family, and other young people; he was a "black sheep" from an early age. Branham called his childhood "a terrible life." Branham's father owned a farm near Utica, Indiana, and took a job working for O. H. Wathen, owner of R. E. Wathen Distilleries in nearby Louisville, Kentucky. Wathen was a supplier for Al Capone's bootlegging operations. Branham told his audiences that he was required to help his father with the illegal production and sale of liquor during prohibition. In March 1924, Branham's father was arrested for his criminal activities; he was convicted and sentenced to a prison. The Indiana Ku Klux Klan claimed responsibility for attacking and shutting down the Jeffersonville liquor producing ring. Branham was involved in a firearms incident and was shot in both legs in March 1924, at age 14; he later told his audiences he was involved in a hunting accident. Two of his brothers also suffered life threatening injuries at the same time. Branham was rushed to the hospital for treatment. His family was unable to pay for his medical bills, but members of the Indiana Ku Klux Klan stepped in to cover the expenses. The help of the Klan during his impoverished childhood had a profound impact on Branham throughout his life. As late as 1963, Branham continued to speak highly of them saying, "the Ku Klux Klan, paid the hospital bill for me, Masons. I can never forget them. See? No matter what they do, or what, I still there is something, and that stays with me ". Branham would go on to maintain lifelong connections to the KKK.
Мәсіхке қайта келу және алғашқы әсерлер
Бранхам тыңдаушыларына 19 жасында жақсы өмір іздеп үйден кетіп, Феникске (Аризона штаты) барып, екі жыл фермада жұмыс істегенін және бокспен табысты мансап бастағанын айтты. Бранхам кеткен кезде оның 18 жастағы ағасы Эдвард Джефферсонвиллдегі бір адамды атып өлтірді және оған кісі өлтіру айыбы тағылды. Эдвард көп ұзамай кенеттен ауырып қайтыс болды. Бранхам 1929 жылғы маусымда ағасының жерлеу рәсіміне қатысу үшін Джефферсонвиллге оралды. Бранхам бала кезінде дінмен таныс болған жоқ; ол алғаш рет дұғаны ағасының жерлеу рәсімінде естігенін айтты. Біраз уақыттан кейін, Индиана штатындағы «Public Service Company» компаниясында жұмыс істеп жүргенде Бранхам газдан уланып, ауруханаға жатқызылды. Бранхам жазылып жатқанда өзіне дауыс естігенін, ол оны Құдайды іздеуге итермелегенін айтты. Содан кейін ол Джефферсонвиллдегі Бірінші Пейнтекост баптист шіркеуіне баруын бастады, онда ол христиан дінін қабылдады. Шіркеудің пасторы Рой Дэвис, екінші Ку-клукс-кланның негізін қалаушы мүшесі және ұйымның жетекші жақтаушысы болды. Кейін Дэвис KKK-ның Ұлттық Императорлық басшысы (жетекшісі) болды. Дэвис Бранхамды шомылдыру рәсімінен өткізді және алты айдан кейін оны тәуелсіз баптист пасторы және шіркеуінің ақсақалы етіп тағайындады. KKK-ның императорлық шапалин (рухани жетекшісі) Кейлеб Ридлидің қолдауымен Бранхам Дэвиспен бірге саяхаттап, басқа штаттардағы жаңғыру жиналыстарына қатысты. Бранхам дінге кірген кезде Джефферсонвиллдегі Бірінші Пейнтекост баптист шіркеуі номиналды түрде баптист шіркеуі болды, ол құдайдан келген жазылу және тілдерде сөйлеу сияқты кейбір пейнтекосттық ілімдерді ұстанды; Бранхам шіркеудегі шомылдыру рәсімі «Жақын» (Oneness) пейнтекосттығының Иса атымен шомылдыру формуласын қолданып жасалғанын хабарлады. Бранхам өзінің қызметінің алғашқы жылдары пейнтекосттыққа қарсы болғанын мәлімдеді. Алайда, баптист тарихшысы Дуг Уивер және пейнтекост тарихшысы Берни Уэйд сияқты Бранхамның бірнеше өмірбаяндары бойынша, Бранхам пейнтекосттық ілімдермен дінге кіргеннен бастап танысқан. Бранхам тыңдаушыларына 1936 жылы алғаш рет пейнтекост шіркеуімен танысқанын, олар оны қосылуға шақырғанын, бірақ ол бас тартқанын айтты. Уивер Бранхам пейнтекосттықпен алғашқы байланыстарын жасыруды қалаған болуы мүмкін деп болжады, бұл оның жаңғыру жылдарындағы пейнтекосттық тыңдаушыларына өзінің тәжірибесін қызықтырақ етуі үшін жасаған болуы мүмкін. Уивер Бранхамның өмірбаянының тарихи деректерге қайшы келетін бірнеше бөліктерін анықтады және Бранхам 1940 жылдардан бастап өзінің ерте өмірі туралы айтқандарын көркейтіп айтуды бастады деп болжады. 1933 жылғы маусымда Бранхам Дэвис пен Бірінші Пейнтекост баптист шіркеуінің демеушілігімен шатырда жаңғыру жиналыстарын өткізді. Сол жылдың 2 маусымында «Jeffersonville Evening News» газеті Бранхамның науқаны 14 жаңа мүше алғанын хабарлады. Оның ізбасарлары оның қызметі басынан бастап керемет белгілермен бірге болғанына сенді, және 1933 жылғы 11 маусымда Джефферсонвиллдегі Огайо өзенінде шомылдыру рәсімінен өткенде оның үстінен жарқын жарық түсіп, дауыс естілгенін айтты: «Жохан Шомылдыру рәсімін жасаушы Иса Мәсіхтің бірінші келуін алдын ала жариялау үшін жіберілгендей, сенің хабарың да Оның екінші келуін алдын ала жариялайды». Шомылдыру оқиғасына сену Бранхамның ізбасарлары үшін сенімнің маңызды бөлігі болып табылады. Жаңғыру кезінде оқиға туралы алғашқы айтқандарында Бранхам оны шіркеуге рух сыйлықтарының қайта келтірілуімен байланыстырды. Кейінірек Бранхам шомылдыру оқиғасын баяндауын өзгертті және оны өзінің тәлім беру қызметімен байланыстырды. Оның айтуынша, шомылдыру оқиғасы туралы хабарлар АҚШ және Канаданың газеттерінде жарияланды. Бранхамның шомылдыру оқиғасын баяндауы жылдар бойы өзгергендіктен және ешбір газет оқиғаны жарияламағандықтан, Уивер Бранхам 1940 жылдары жаңғыруда сәттілікке жеткеннен кейін оқиғаны көркейтіп айтқан болуы мүмкін деді. Рой Дэвис пен Бірінші Пейнтекост баптист шіркеуінен басқа, Бранхам 1930 жылдары өзінің қызметіне әсер еткен басқа топтармен де байланыста болғанын хабарлады. 1930 жылдардың басында ол Кентукки мен Индианадағы Пейнтекосттық топ Уильям Соудерс Пайғамбарлар мектебімен танысты. Соудерс тобы арқылы ол британдық израильдік Дәуіт үйімен танысты және 1934 жылдың күзінде Бранхам Мичиганға барып, топ мүшелерімен кездесті.
Branham told his audiences that he left home at age 19 in search of a better life, traveling to Phoenix, Arizona, where he worked on a ranch for two years and began a successful career in boxing. While Branham was away, his brother Edward aged 18, shot and killed a Jeffersonville man and was charged with murder. Edward died of a sudden illness only a short time later. Branham returned to Jeffersonville in June 1929 to attend the funeral. Branham had no experience with religion as a child; he said that the first time he heard a prayer was at his brother's funeral. Soon afterward, while he was working for the Public Service Company of Indiana, Branham was overcome by gas and had to be hospitalized. Branham said that he heard a voice speaking to him while he was recovering from the accident, which led him to begin seeking God. Shortly thereafter, he began attending the First Pentecostal Baptist Church of Jeffersonville, where he converted to Christianity. The church was pastored by Roy Davis, a founding member of the second Ku Klux Klan and a leading recruiter for the organization. Davis later became the National Imperial Wizard (leader) of the KKK. Davis baptized Branham and six months later, he ordained Branham as an Independent Baptist minister and an elder in his church. Supported by the KKK's Imperial Kludd (chaplain) Caleb Ridley, Branham traveled with Davis and they participated together in revivals in other states. At the time of Branham's conversion, the First Pentecostal Baptist Church of Jeffersonville was a nominally Baptist church which adhered to some Pentecostal doctrines, including divine healing and speaking in tongues; Branham reported that his baptism at the church was done using the Jesus name formula of Oneness Pentecostalism. Branham claimed to have been opposed to Pentecostalism during the early years of his ministry. However, according to multiple Branham biographers, like Baptist historian Doug Weaver and Pentecostal historian Bernie Wade, Branham was exposed to Pentecostal teachings from his conversion. Branham claimed to his audiences he was first exposed to a Pentecostal church in 1936, which invited him to join, but he refused. Weaver speculated that Branham may have chosen to hide his early connections to Pentecostalism to make his conversion story more compelling to his Pentecostal audiences during the years of the healing revival. Weaver identified several parts of Branham's reported life story that conflicted with historical documentation and suggested that Branham began significantly embellishing his early life story to his audiences beginning in the 1940s. During June 1933, Branham held tent revival meetings that were sponsored by Davis and the First Pentecostal Baptist Church. On June 2 that year, the Jeffersonville Evening News said the Branham campaign reported 14 converts. His followers believed his ministry was accompanied by miraculous signs from its beginning, and that when he was baptizing converts on June 11, 1933, in the Ohio River near Jeffersonville, a bright light descended over him and that he heard a voice say, "As John the Baptist was sent to forerun the first coming of Jesus Christ, so your message will forerun His second coming". Belief in the baptismal story is a critical element of faith among Branham's followers. In his early references to the event during the healing revival, Branham interpreted it to refer to the restoration of the gifts of the spirit to the church. In later years, Branham significantly altered how he told the baptismal story, and came to connect the event to his teaching ministry. He claimed reports of the baptismal story were carried in newspapers across the United States and Canada. Because of the way Branham's telling of the baptismal story changed over the years, and because no newspaper actually covered the event, Weaver said Branham may have embellished the story after he began achieving success in the healing revival during the 1940s. Besides Roy Davis and the First Pentecostal Baptist Church, Branham reported interaction with other groups during the 1930s who were an influence on his ministry. During the early 1930s, he became acquainted with William Sowders' School of the Prophets, a Pentecostal group in Kentucky and Indiana. Through Sowders' group, he was introduced to the British Israelite House of David and in the autumn of 1934, Branham traveled to Michigan to meet with members of the group.
Қызметінің алғашқы жылдары
Бранхам 1934 жылы Рой Дэвис тағы да тұтқындалып, сотқа жіберілгеннен кейін Джефферсонвилл шіркеуінің басшылығын өз мойнына алды. 1934 жылдың наурыз немесе сәуір айларында Бірінші Пентикост баптистік шіркеу өртеніп кетті, ал Бранхамның шіркеудегі жақтастары оған Джефферсонвиллде жаңа шіркеу ұйымдастыруға көмектесті. Бастапқыда Бранхам 8-ші және Пратт көшелеріндегі шатырдан уағыз айтты, сондай-ақ ол уақытша жетімдер үйінің ғимаратында уағыз айтқандығын хабарлады. 1936 жылы қауым жаңа шіркеуді 8 пен Пенн көшелерінің бұрышында, Бранхамның шатыры орналасқан блоктан салды. Шіркеудің орны жергілікті газетте 1933 жылғы маусымдағы шатырлық науқанының орны ретінде жарияланған еді. Бранхам 1946 жылға дейін пастор болып қызмет етті, ал шіркеу атауы ақырында Бранхам шатыршасына дейін қысқартылды. Шіркеу алғашында өркендеді, бірақ өсімі баяулай бастады. Ұлы депрессияның салдарынан, ол көбінесе қаржы тапшылығына тап болды, сондықтан Бранхам ешқандай төлемсіз қызмет етті. Бранхам жаңа шіркеуінің пасторы болып қызмет ете жүріп, Пентикост шіркеулері арасында саяхаттап уағыздауды жалғастырды. Бранхам жүк көлігін сатып алып, оны өзінің емдеу қызметіне арналған жарнамалармен бояды. 1934 жылдың қыркүйегінде ол Индиана штатының Мишавака қаласына барып, епископ Г. Б. Роу ұйымдастырған Иса Мәсіхтің Пентикост Ассамблеясының (ПАЖК) Бас Ассамблеясының кездесулерінде сөйлеуге шақырылды. Бранхам ПАЖК-нің көпмәдениетті аспектілеріне көңіл бөлмеді, өйткені ол Ку-Клукс-Кландағы достарының догмаларына қайшы келді. Бранхамның әйелі некеде тұрған екінші жылы ауырып қалды. Оның өлім куәлігіне сәйкес, 1936 жылдың қаңтар айында оған өкпе туберкулезі диагнозы қойылды, содан кейін денсаулығы нашарлай бастады. Оның диагнозына қарамастан, ерлі-зайыптылардың екінші баласы, Шарон Роуз, 1936 жылдың 27 қазанында дүниеге келді. 1936 жылдың қыркүйек айында жергілікті жаңалықтар Бранхамның Пентикост шатырында бірнеше апта бойы емдеуді жаңғыртуды өткізгені туралы хабарлады, онда ол сегіз сауығу туралы хабарлады. Келесі жылы, апат Jeffersonville 1937 жылы Огайо өзенінің су тасқынынан қираған кезде соқты. Бранхамның қауымы апаттан қатты зардап шекті және оның отбасы үйінен шығарылды. 1937 жылдың ақпан айына су тасқыны басылды, оның шіркеуі аман қалды және Бранхам Пентикост шатырында ғибадат етуді жалғастырды. Қаңтардағы су тасқынынан кейін Хоуптың денсаулығы нашарлай берді, ол ауруына беріліп, 1937 жылдың 22 шілдесінде қайтыс болды. Анасының ауруымен туған Шарон Роуз төрт күннен кейін (1937 жылдың 26 шілдесінде) қайтыс болды. Олардың некрологтарында Бранхамның Пентикост шатырының пасторы болғаны айтылған, дәл сол шіркеуде олардың жаназалары өткізілді. Бранхам өзінің қызметі кезінде әйелі мен қызының өлімі туралы жиі айтып, тыңдаушыларының қатты эмоциялық реакциясын тудыратын еді. Бранхам тыңдаушыларына әйелі мен қызы кенеттен ауырып, қаңтардағы су тасқыны кезінде қайтыс болғанын айтты, бұл оның Пентикостты қабылдамауының құдайдың жазасы болды. Бранхам олардың өлімінен кейін бірнеше рет өзін-өзі өлтіруге тырысқанын айтты. Питер Дюйзер Бранхамның әйелі мен қызының өліміне қатысты оқиғалар туралы айтқандары тарихи дәлелдерге қайшы келетінін атап өтті; олар су тасқыны кезінде өлмеген, ол және оның әйелі екеуі де үйленер алдында Пентикост болды, ал ол олардың өлімдері кезінде Пентикост шіркеуінің пасторы болды. 1940 жылдың жазында Бранхам саяхатқа қайта оралды және жақын маңдағы басқа да қауымдарда қайта жаңғыру кездесулерін өткізді. Оның алғашқы қайта жандану кездесулері 1946 жылдың маусым айында 12 күн бойы Сент-Луисте өтті. Time журналы оның Сент-Луистегі науқаны туралы баяндады, және мақалаға сәйкес, Бранхам 4000-нан астам науқас адамдарды жиналды, олар емделуді қалады және оның әрқайсысы үшін құлшыныспен дұға еткенін жазды. Бранхамның атағы оның кездесулерін жариялау мен жариялау нәтижесінде өсе бастады. Белгілі бір Пентикост дін қызметкері Джозеф Маттсон Боз редакциялаған және Чикагодағы Филадельфия Пентикост шіркеуі шығарған "Иман хабаршысы" журналы да Бранхамның науқандарынан оқиғаларды жалғастыра бастады және тек қана жариялай бастады, бұл Бранхамға Пентикост қозғалысына кеңінен танымал болды. Сент-Луис кездесулерінен кейін Бранхам Америка Құрама Штаттарының оңтүстік және орта батысындағы шағын бірлік пен Пентикост шіркеулерінің арасына сапар шегіп, ауруларды сауықтыру және қайта тірілу туралы хабарлар алды. Тамыз айында оның атағы кеңінен тарады. Сол айда ол Арканзас штатының Джонсборо қаласында кездесулер өткізіп, 28 түрлі штаттан келген 25 000 адамды жинады. Көптеген адамдардың келуі Бранхамның командасы үшін мәселе тудырды, өйткені көптеген қатысушыларды қабылдай алатын жер табу қиын болды. Бранхамның қайта жаңғыру кездесулері бастапқыдан-ақ түрлі нәсілдік топтарды біріктірді және сол кезде кең таралған нәсілдік шиеленіс кезеңінде "нәсілдік ашықтығымен" ерекшеленді. Сент-Луис кездесулеріне қатысқан афроамерикандық пастор қайта жаңғыру кезінде емделгенін айтты, бұл Бранхамға қайта жаңғырудың басынан-ақ көптеген афроамерикандық жақтастарды әкелуге көмектесті. Бранхам оңтүстік штаттарында да түрлі нәсілдік топтарды біріктіретін кездесулер өткізді. Оңтүстікте сегрегация заңдарын сақтау үшін Бранхамның командасы көпшілікті нәсіл бойынша бөлу үшін арқанды пайдаланды. Автор және зерттеуші Патси Симс науқан кездесулерін өткізуге пайдаланылған жерлер қайта жаңғыру кездесулерінен бірнеше күн бұрын ККК митингтерін өткізгенін атап өтті, бұл кейде нәсілдік шиеленіске әкелді. Симс, ККК митингтеріне де, емдеу қайта жаңғыру кездесулеріне де қатысқан, кейбір адамдардың екі шарада да болғанын көріп таң қалды. Стивен Хассанның сөзіне сәйкес, ККК рекрутингі Бранхамның қызметі арқылы жасырын түрде жүргізілді. Линдсей Бранхамның қарапайымдылыққа және бірлікке назар аударуына қызығушылық танытты және Тринитариандық және Бірлік Пентикост топтары арасындағы қабылдауға көмектесуде маңызды рөл атқарды, оның қайта жаңғыру кездесулерін Біріккен Пентикост шіркеуінен тысқары барлық негізгі Пентикост топтарын қамтуға кеңейтті. Линдсей ұйымдастырған алғашқы кездесулер 1947 жылдың соңында Солтүстік Американың солтүстік-батысында өтті. Бұл кездесулердің біріншісі Ванкуверде, Британдық Колумбияда өтті, онда Канадалық пастор Эрн Бакстер Бранхамның командасына қосылды. Линдсей 14 күндік кездесулерге 70 000 қатысушы келгенін және Бранхам ауруларға дұға оқығанда ұзақ дұға тілеу кезектері болғанын хабарлады. Канадалық Пентикост пасторы Уильям Хоутин 1947 жылдың қараша айында Бранхамның Ванкувер кездесулерінің біріне қатысты және Бранхамның емдеулеріне таң қалды. Бранхам Кейінгі жаңғыру қозғалысына үлкен әсер етті, оны Хоутин бастауға көмектесті. 1948 жылдың қаңтарында Флоридада кездесулер өтті; Ф. Ф. Босворт Бранхампен кездесті және оның командасына қосылды. Босворт Пентикост қозғалысының көрнекті пасторларының бірі және Құдай Ассамблеясының негізін қалаушы пасторларының бірі болды; Босворт Бранхамның науқан командасына үлкен салмақ қосты. Ол 1958 жылы қайтыс болғанға дейін Бранхамның жақтасы болып қалды. Босворт Бранхамды "ол кездескен қасиетті рухтың болуына және жұмысына ең сезімтал адам" деп мақтады. 1947 жылдың басында Канзас-Ситиде үлкен науқан өтті, онда Бранхам мен Линдсей алғаш рет Орал Робертспен кездесті. Робертс пен Бранхам қайта жаңғыру кезінде әртүрлі уақытта байланыста болды. Робертс Бранхамның "Мұса сияқты ерекшеленгенін" айтты. Бранхам өзінің науқандары кезінде көп сағаттап қызмет етіп, ауруларға дұға оқыды, және сол кездегі көптеген басқа да жетекші уағызшылар сияқты ол шаршады. Бір жылдық науқаннан кейін оның шаршауы денсаулық мәселелеріне әкелді. Бранхам тыңдаушыларына оның жүйкелік бұзылыстан зардап шеккенін және Майо клиникасында емделуі қажет болғанын хабарлады. Бранхамның ауруы оның емдеу қайта жаңғыру кездесулеріндегі алаяқтық туралы бірқатар айыптаулармен бірге келді. Қатысушылар оның соңғы кездесулерінде "қатты шаршаудан ойсырап қалғанын" көргенін хабарлады. Бранхам халықаралық деңгейде назар аудара бастағанда 1948 жылдың мамырында ол денсаулығына байланысты науқанын тоқтатуға тура келгенін жариялады. Оның ауруы өсіп келе жатқан қозғалысты дүрліктірді...
Branham took over leadership of Roy Davis's Jeffersonville church in 1934, after Davis was arrested again and extradited to stand trial. Sometime during March or April 1934, the First Pentecostal Baptist Church was destroyed by a fire and Branham's supporters at the church helped him organize a new church in Jeffersonville. At first Branham preached out of a tent at 8th and Pratt street, and he also reported temporarily preaching in an orphanage building. By 1936, the congregation had constructed a new church on the same block as Branham's tent, at the corner of 8th and Penn street. The church was built on the same location reported by the local newspaper as the site of his June 1933 tent campaign. Branham served as pastor until 1946, and the church name eventually shortened to the Branham Tabernacle. The church flourished at first, but its growth began to slow. Because of the Great Depression, it was often short of funds, so Branham served without compensation. Branham continued traveling and preaching among Pentecostal churches while serving as pastor of his new church. Branham obtained a truck and had it painted with advertisements for his healing ministry which he toured in. In September 1934, he traveled to Mishawaka, Indiana where he was invited to speak at the Pentecostal Assemblies of Jesus Christ (PAJC) General Assembly meetings organized by Bishop G. B. Rowe. Branham was "not impressed with the multi cultural aspects of the PAJC as it was contrary to the dogmas advanced by his friends in the Ku Klux Klan." Branham's wife became ill during the second year of their marriage. According to her death certificate, she was diagnosed with pulmonary tuberculosis in January 1936, beginning a period of declining health. Despite her diagnosis, the couple had a second child, Sharon Rose, who was born on October 27, 1936. In September 1936, the local news reported that Branham held a multi week healing revival at the Pentecostal Tabernacle in which he reported eight healings. The following year, disaster struck when Jeffersonville was ravaged by the Ohio River flood of 1937. Branham's congregation was badly impacted by the disaster and his family was displaced from their home. By February 1937, the floodwaters had receded, his church survived intact and Branham resumed holding services at the Pentecostal Tabernacle. Following the January flood, Hope's health continued to decline, and she succumbed to her illness and died on July 22, 1937. Sharon Rose, who had been born with her mother's illness, died four days later (July 26, 1937). Their obituaries reported Branham as pastor of the Pentecostal Tabernacle, the same church where their funerals were held. Branham frequently related the story of the death of his wife and daughter during his ministry and evoked strong emotional responses from his audiences. Branham told his audiences that his wife and daughter had become suddenly ill and died during the January flood as God's punishment because of his failure to embrace Pentecostalism. Branham said he made several suicide attempts following their deaths. Peter Duyzer noted that Branham's story of the events surrounding the death of his wife and daughter conflicted with historical evidence; they did not die during the flood, he and his wife were both already Pentecostals before they married, and he was pastor of a Pentecostal church at the time of their deaths. By the summer of 1940, Branham had resumed traveling and held revival meetings in other nearby communities. His first reported revival meetings of the period were held over 12 days during June 1946 in St. Louis. Time magazine reported on his St. Louis campaign meetings, and according to the article, Branham drew a crowd of over 4,000 sick people who desired healing and recorded him diligently praying for each. Branham's fame began to grow as a result of the publicity and reports covering his meetings. Herald of Faith magazine which was edited by prominent Pentecostal minister Joseph Mattsson Boze and published by Philadelphia Pentecostal Church in Chicago also began following and exclusively publishing stories from the Branham campaigns, giving Branham wide exposure to the Pentecostal movement. Following the St. Louis meetings, Branham launched a tour of small Oneness Pentecostal churches across the Midwest and southern United States, from which stemmed reports of healing and one report of a resurrection. By August his fame had spread widely. He held meetings that month in Jonesboro, Arkansas, and drew a crowd of 25,000 with attendees from 28 different states. The size of the crowds presented a problem for Branham's team as they found it difficult to find venues that could seat large numbers of attendees. Branham's revivals were interracial from their inception and were noted for their "racial openness" during the period of widespread racial unrest. An African American minister participating in the St. Louis meetings claimed to be healed during the revival, helping to bring Branham a sizable African American following from the early days of the revival. Branham held interracial meetings even in the southern states. To satisfy segregation laws when ministering in the south, Branham's team would use a rope to divide the crowd by race. Author and researcher Patsy Sims noted that venues used to host campaign meetings also hosted KKK rallies just days prior to the revival meetings, which sometimes led to racial tensions. Sims, who attended both the KKK rallies and the healing revivals, was surprised to see some of the same groups of people at both events. According to Steven Hassan, KKK recruitment was covertly conducted through Branham's ministry. Lindsay was impressed with Branham's focus on humility and unity, and was instrumental in helping him gain acceptance among Trinitarian and Oneness Pentecostal groups by expanding his revival meetings beyond the United Pentecostal Church to include all of the major Pentecostal groups. The first meetings organized by Lindsay were held in northwestern North America during late 1947. At the first of these meetings, held in Vancouver, British Columbia, Canadian minister Ern Baxter joined Branham's team. Lindsay reported 70,000 attendees to the 14 days of meetings and long prayer lines as Branham prayed for the sick. William Hawtin, a Canadian Pentecostal minister, attended one of Branham's Vancouver meetings in November 1947 and was impressed by Branham's healings. Branham was an important influence on the Latter Rain revival movement, which Hawtin helped initiate. In January 1948, meetings were held in Florida; F. F. Bosworth met Branham at the meetings and also joined his team. Bosworth was among the pre eminent ministers of the Pentecostal movement and a founding minister of the Assemblies of God; Bosworth lent great weight to Branham's campaign team. He remained a strong Branham supporter until his death in 1958. Bosworth endorsed Branham as "the most sensitive person to the presence and working of the Holy Spirit" he had ever met. During early 1947, a major campaign was held in Kansas City, where Branham and Lindsay first met Oral Roberts. Roberts and Branham had contact at different points during the revival. Roberts said Branham was "set apart, just like Moses". Branham spent many hours ministering and praying for the sick during his campaigns, and like many other leading evangelists of the time he suffered exhaustion. After one year of campaigning, his exhaustion began leading to health issues. Branham reported to his audiences that he suffered a nervous breakdown and required treatment by the Mayo Clinic. Branham's illness coincided with a series of allegations of fraud in his healing revivals. Attendees reported seeing him "staggering from intense fatigue" during his last meetings. Just as Branham began to attract international attention in May 1948, he announced that due to illness he would have to halt his campaign. His illness shocked the growing movement, and his abrupt departure from the field caused a rift between him and Lindsay over the Voice of Healing magazine. Branham insisted that Lindsay take over complete management of the publication. With the main subject of the magazine no longer actively campaigning, Lindsay was forced to seek other ministers to promote. He decided to publicize Oral Roberts during Branham's absence, and Roberts quickly rose to prominence, in large part due to Lindsay's coverage. Branham partially recovered from his illness and resumed holding meetings in October 1948; in that month he held a series of meetings around the United States without Lindsay's support. Branham's return to the movement led to his resumed leadership of it. In November 1948, he met with Lindsay and Moore and told them he had received another angelic visitation, instructing him to hold a series of meetings across the United States and then to begin holding meetings internationally. As a result of the meeting, Lindsay rejoined Branham's campaigning team.
Стиль
Бұл дәуірдегі қайта жаңғырушылардың көпшілігі жарқын болды, бірақ Бранхам әдетте тыныш болды және үнсіз сөйледі, тек кейде ғана дауысын көтерді. Оның уағыздау стилі "тегеурінді және қарапайым" деп сипатталды, ал көпшілік оның періштелерге түскендей көрінуі және "Құдаймен үнемі байланыста болуы" туралы әңгімелеріне қызығушылық танытты. Бранхам тілдік қолдануын тыңдаушылармен жақсы байланысу үшін бейімдеді. Кедей және жұмысшы табына арналған сөздерінде ол грамматикасы нашар, халық тілінде сөйледі; ал білімді қауымға арналған сөздерінде грамматикалық қатесіз, жаргонсыз сөйледі. Ол емдеу науқандарында даулы діни мәселелерді талқылаудан бас тартып, "үлкен евангелистік шындықтар" туралы ғана уағыз айтатынын мәлімдеді. Ол өзінің шақыруының әртүрлі шіркеулер арасында бірлік орнату және шіркеулерді ерте христиандықтың бастауларына қайта оралуға шақыру екенін айтты. Кездесудің басында Бранхамның серік-эвангелистерінің бірі уағыз айтар еді. Әдетте бұл рөлді Эрн Бакстер немесе Ф. Ф. Босворт орындаса, кейінірек Пол Кейн сияқты басқа да пасторлар Бранхамның науқандарына қатысты. Бакстер көбінесе Киелі кітапты түсіндіруге баса назар берсе, Босворт дұға етушілерге сенімнің қажеттілігі және Құдайдың емдеу күші туралы кеңес берді. Олардың уағыздарынан кейін Бранхам трибунаға шығып, қысқаша уағыз айтар еді, онда көбінесе жеке өмірлік тәжірибелері туралы әңгімелеуші еді. Бранхам жиі Құдайдан "өзінің хабарын екі-үш сенімге толы кереметпен растауын" сұрар еді. Емделуді тілейтіндер Бранхамның штабына өтініш беріп, аты-жөнін, мекенжайын және денсаулық жағдайын жазып тапсыратын; Бранхамның штабы Бранхам жеке дұға ететін бірқатар өтініштерді іріктеп алып, дұға тізбегін ұйымдастыратын. Уағызын аяқтағаннан кейін, ол науқастарға дұға етуге кірісер еді. Бранхам көбінесе дұға сұраушыларға қандай аурудан зардап шегіп жатқанын, олардың есімдерін және мекенжайларын айтатын. Ол әрқайсысы үшін дұға етіп, кейбіреулерін немесе барлығын сауықтырды деп жариялайтын. Бранхам әдетте әр түнде бірнеше адамға дұға ететін және сахнадағы нәтижелерді көру тыңдаушылардың сенімін арттырып, оларға жеке дұғасыз да сондай нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік береді деп сенді. Бранхам сондай-ақ, дұға тізбегіне қабылданбаған, әлі де зал ішінде жүрген бірнеше адамды шақырып, олардың ауруларын атап, сауықтырды деп жариялайтын. Бранхам тыңдаушыларына өзінің ауруларын, өмірлерінің егжей-тегжейін анықтауға және оларды сауықтыруға періштелердің көмегі тигенін айтты. Босворт Бранхамның әдісін сипаттап былай деді: "Ол әр түн сайын Құдай оны сыйлықпен майлағанға дейін және платформада өзімен бірге періштенің бар екенін сезінгенге дейін, ауруларды емдеу үшін дұға етуді бастамайды. Осы сезімсіз ол мүлдем әлсіз болып көрінеді". Бранхам тыңдаушыларына өзінің қызметіне тапсырма берген періште оған екі белгі бергенін айтты, олар оның шақыруын растайтын еді. Ол бірінші белгіні ауру адамның қолына тиген кезде қолында сезінген діріл ретінде сипаттады, ол оған аурудың сипатын білдірді, бірақ сауығуға кепілдік бермеді. Бранхамның әріптес-эвангелистері "білім сөзі" деп атаған сыйы оны қайта жаңғырудың алғашқы күндері замандастарынан ерекшелендірді. Бұл екінші белгі оның науқандарында 1948 жылы жазылғаннан кейін ғана пайда болды және оның кездесулерінде "ондаған мың адамды таң қалдырды". Қайта жаңғыру күшейген сайын, оның замандастары да осы тәжірибені қайталап бастады. Босворттың айтуынша, бұл білім сыйы Бранхамға "[адамдардың] бала кезінен бастап қазіргі уақытқа дейінгі өмірлерінің көптеген оқиғаларын көруге және баяндауға" мүмкіндік берді. Бұл көптеген адамдар Бранхамды "Ескі өсиеттегі пайғамбарларға ұқсайтын көреген" деп қарастыруына себеп болды. Бранхам тіпті әріптес-эвангелистерді де таң қалдырды, бұл оны қозғалыста аңызға айналдырды. Бранхамның тыңдаушылары оның кездесулеріндегі оқиғалардан жиі таңғалып, 1950 жылдары танымалдылығының шыңында Бранхам кеңінен құрметке ие болды және "жаңа пентекостшыл әлемі Бранхамды өз буынының пайғамбары деп санайтын".
Most revivalists of the era were flamboyant but Branham was usually calm and spoke quietly, only occasionally raising his voice. His preaching style was described as "halting and simple", and crowds were drawn to his stories of angelic visitation and "constant communication with God". Branham tailored his language usage to best connect to his audiences. When speaking to poor and working class audiences, he tended to use poor grammar and folksy language; when speaking to more educated audiences and ministerial associations, he generally spoke using perfect grammar and avoided slang usage. He refused to discuss controversial doctrinal issues during the healing campaigns, and issued a policy statement that he would only minister on the "great evangelical truths". He insisted his calling was to bring unity among the different churches he was ministering to and to urge the churches to return to the roots of early Christianity. In the first part of his meetings, one of Branham's companion evangelists would preach a sermon. Ern Baxter or F. F. Bosworth usually filled this role, but other ministers like Paul Cain also participated in Branham's campaigns in later years. Baxter generally focused on bible teaching; Bosworth counseled supplicants on the need for faith and the doctrine of divine healing. Following their build up, Branham would take the podium and deliver a short sermon, in which he usually related stories about his personal life experiences. Branham would often request God to "confirm his message with two or three faith inspired miracles". Supplicants seeking healing submitted prayer cards to Branham's campaign team stating their name, address, and condition; Branham's team would select a number of submissions to be prayed for personally by Branham and organized a prayer line. After completing his sermon, he would proceed with the prayer line where he would pray for the sick. Branham would often tell supplicants what they suffered from, their name, and their address. He would pray for each of them, pronouncing some or all healed. Branham generally prayed for a few people each night and believed witnessing the results on the stage would inspire faith in the audience and permit them to experience similar results without having to be personally prayed for. Branham would also call out a few members still in the audience, who had not been accepted into the prayer line, stating their illness and pronouncing them healed. Branham told his audiences that he was able to determine their illness, details of their lives, and pronounce them healed as a result of an angel who was guiding him. Describing Branham's method, Bosworth said "he does not begin to pray for the healing of the afflicted in body in the healing line each night until God anoints him for the operation of the gift, and until he is conscious of the presence of the Angel with him on the platform. Without this consciousness he seems to be perfectly helpless." Branham explained to his audiences that the angel that commissioned his ministry had given him two signs by which they could prove his commission. He described the first sign as vibrations he felt in his hand when he touched a sick person's hand, which communicated to him the nature of the illness, but did not guarantee healing. Branham's use of what his fellow evangelists called a word of knowledge gift separated him from his contemporaries in the early days of the revival. This second sign did not appear in his campaigns until after his recovery in 1948, and was used to "amaze tens of thousands" at his meetings. As the revival progressed, his contemporaries began to mirror the practice. According to Bosworth, this gift of knowledge allowed Branham "to see and enable him to tell the many events of [people's] lives from their childhood down to the present". This caused many in the healing revival to view Branham as a "seer like the old testament prophets". Branham amazed even fellow evangelists, which served to further push him into a legendary status in the movement. Branham's audiences were often awestruck by the events during his meetings. At the peak of his popularity in the 1950s, Branham was widely adored and "the neo Pentecostal world believed Branham to be a prophet to their generation".
Даңқының артуы және халықаралық науқандар
1950 жылдың қаңтар айында Бранхамның үгітшілік тобы Хьюстондағы үгітшілік науқанын өткізді, бұл жаңғырудың ең маңызды жиындарының бірі болды. Оның алғашқы жиыны шамамен 8000 қатысушыны қабылдауға жеткіліксіз болды, сондықтан олар Сам Хьюстон Колизейіне көшуге мәжбүр болды. 1950 жылдың 24 қаңтары күні Бранхам Босворт пен жергілікті баптист пасторы В. Э. Бест арасындағы діни талас кезінде суретке түсірілді. Босворт осы идеяны қолдады, ал Бест қарсы болды. Суретте Бранхамның басының үстінде жарық көрінді, ол және оның серіктестері оны құдайлық күш деп сенді. Сурет жаңғыру қозғалысында кеңінен танылды және Бранхамның ізбасарлары оны құнды жәдігер ретінде қарастырады. Бранхам бұл жарықтың оның қызметінің құдайлық растауы деп сенді, ал басқалары оның көрінуіне жарықтандырудың әсері себеп болды деп ойлады. 1951 жылдың қаңтар айында бұрынғы АҚШ конгрессмені Уильям Апшоу Рой Дэвис тарапынан Калифорниядағы Бранхамның үгітшілік жиынына жіберілді. Апшоу апат салдарынан 59 жыл бойы қимыл-қозғалысы шектеулі болды және жиында керемет түрде жазылғанын айтты. Оқиғаның жариялануы Бранхамның даңқын жаңа биікке көтерді. Апшоу Конгресс мүшелерінің әрқайсысына өзінің жазылуын сипаттаған хат жіберді. «Лос-Анджелес Таймс» газеті «Бұрынғы депутат Апшоу 59 жылдан кейін мукруктарды тастап кетті» деген мақала жариялады. Апшоу журналистерге Бранхамның жиынына қатысудан бұрын таяқшасыз екі-үш қадам баса алғанын, бірақ Бранхамның дұғасынан кейін күші артып, төрт блокқа дейін жүргенін түсіндірді. Апшоу 1952 жылдың қараша айында 86 жасында қайтыс болды. Пентикост тарихшысы пастор Уолтер Холленвегердің айтуынша, Бранхам бес ірі халықаралық науқаны кезінде «әлемдегі ең үлкен стадиондар мен мәжіліс залдарын толтырды». Бранхам өзінің алғашқы науқандарын 1950 жылдың сәуір айында Финляндияда, Швецияда және Норвегияда өткізді. Оның жиындарына мемлекеттік шіркеулердің қарсылығына қарамастан, қатысушылардың саны әдетте 7000-нан асып түсті. Бранхам Еуропаны сәтті аралап шыққан алғашқы американдық құтқарушы болды. 1952 жылы Оңтүстік Африкада өткен науқанда Бранхамның мансабындағы ең көп қатысушы болды, шамамен 200 000 адам қатысты. Линдсейдің сөзіне сүйенсек, Дурбандағы жиында алтарьға шақыруға 30 000 адам келді. 1954 жылы халықаралық науқан кезінде Бранхам Португалияға, Италияға және Үндістанға сапар шекті. Бранхамның 1955 жылғы соңғы үлкен шетелдік сапары Швейцария мен Германияға сапарларын қамтыды. Бранхамның жиындарына журналистер үнемі қатысып, Бранхам мен оның командасы хабарлаған кереметтер туралы мақалалар жазды және оның жаңғыру жылдарында науқастар Бранхаммен дұға жасағаннан кейін әртүрлі аурулардан айыққандарын мәлімдеді. Дурбанның «Санди Трибюн» және «Натал Меркьюри» газеттерінде мүгедектердің арбадан тұрып, жүре бастағаны туралы хабарланды. Виннипегтің «Еркін баспасөзі» бір қыздың саңыраулығының емделгені туралы хабарлады. Эл Пасоның «Геральд Пост» газетінде бір жиынға жүздеген адам келіп, құдайдан ем іздегендері туралы жазылды. Мұндай жағымды хабарларға қарамастан, Бранхам туралы баспасөздің көп бөлігі жағымсыз болды.
In January 1950, Branham's campaign team held their Houston campaign, one of the most significant series of meetings of the revival. The location of their first meeting was too small to accommodate the approximately 8,000 attendees, and they had to relocate to the Sam Houston Coliseum. On the night of January 24, 1950, Branham was photographed during a debate between Bosworth and local Baptist minister W. E. Best regarding the theology of divine healing. Bosworth argued in favor, while Best argued against. The photograph showed a light above Branham's head, which he and his associates believed to be supernatural. The photograph became well known in the revival movement and is regarded by Branham's followers as an iconic relic. Branham believed the light was a divine vindication of his ministry; others believed it was a glare from the venue's overhead lighting. In January 1951, former US Congressman William Upshaw was sent by Roy Davis to a Branham campaign meeting in California. Upshaw had limited mobility for 59 years as the result of an accident, and said he was miraculously healed in the meeting. The publicity of the event took Branham's fame to a new level. Upshaw sent a letter describing his healing claim to each member of Congress. The Los Angeles Times reported on the healing in an article titled "Ex Rep. Upshaw Discards Crutches After 59 Years". Upshaw explained to reporters that he had been able to walk two or three steps without the aid of his crutches prior to attending Branham's meeting, but following Branham's prayer his strength increased so that he had walked four blocks. Upshaw died in November 1952, at the age of 86. According to Pentecostal historian Rev. Walter Hollenweger, "Branham filled the largest stadiums and meeting halls in the world" during his five major international campaigns. Branham held his first series of campaigns in Europe during April 1950 with meetings in Finland, Sweden, and Norway. Attendance at the meetings generally exceeded 7,000 despite resistance to his meetings by the state churches. Branham was the first American deliverance minister to successfully tour in Europe. A 1952 campaign in South Africa had the largest attendance in Branham's career, with an estimated 200,000 attendees. According to Lindsay, the altar call at his Durban meeting received 30,000 converts. During international campaigns in 1954, Branham visited Portugal, Italy, and India. Branham's final major overseas tour in 1955 included visits to Switzerland and Germany. Branham's meetings were regularly attended by journalists, who wrote articles about the miracles reported by Branham and his team throughout the years of his revivals, and claimed patients were cured of various ailments after attending prayer meetings with Branham. Durban Sunday Tribune and The Natal Mercury reported wheelchair bound people rising and walking. Winnipeg Free Press reported a girl was cured of deafness. El Paso Herald Post reported hundreds of attendees at one meeting seeking divine healing. Despite such occasional glowing reports, most of the press coverage Branham received was negative.
Қайта өрлеудің соңы
1950 жылдардың ортасына қарай Бранхаммен және оның науқандарымен байланысты ондаған дін қызметкерлері ұқсас емдеу науқандарын бастады. 1956 жылы емдеу қайта жандануы өзінің шыңына жетті, 49 евангелист үлкен жиналыстар өткізді. Бранхам мен Линдсей басқа евангелистерді ұлттық мансапқа ұмтылудың орнына жергілікті шіркеулерге көмектесуге ынталандырды. Бранхамның науқаны 1956 жылы АҚШ-та бірнеше жиналыс өткізді, сондай-ақ Мексика қаласында 20 000 адам қатысқан ірі жиналыс ұйымдастырылды. Дегенмен, бәсекелестер мен одан үлгі алғандардың санының артуы Бранхамның жиналыстарына келушілер азаюына себеп болды. Оның хат алмасуы да күрт төмендеді. Бұрын күніне "мың хат" алатын болса, 1956 жылы күніне 75 хатқа дейін азайды. Бранхам бұл төмендеудің уақытша екенін ойлады. Ол одан да үлкен нәрсені күтті, оның айтуынша, "ешкім оған еліктей алмайды". 1955 жылы ол жаңа шатырлық миссионерлік қызмет туралы және бұрынғы мансабынан "мүлдем өзгеше болатын үшінші күшті серпіліс" туралы көрініс көргенін хабарлады; ол танымалдылығы төмендеген сайын осы көрініске жиі сілтеме жасады. 1956 жылы қаржылық қиындықтар туындаған кезде Линдсей Бранхамның сайлауалды командасынан кетіп қалды. Бранхам ақырында өзі көмектескен "Шипагерлік дауысы" журналын "ірі қаржы ұйымы" деп сынады, ол жақсылықты насихаттаудан гөрі ақша табуды маңыздырақ санады. Линдсейдің менеджер ретінде жоғалғаны және "Шипагерлік дауысының" жариялануы Бранхам үшін үлкен соққы болды. 1956 жылдан кейін Бранхамның жиналыстарына келушілер азайды, ал оның үндеуі ерте жылдары онымен бірге болған адал жақтастарға ғана қатысты. Бранхам Джозеф Маттсон Боз басып шығарған "Иман хабаршысы" басылымын өзінің миссионерлік қызметінің соңғы жылдарындағы басты жарнама құралы ретінде пайдаланды. Бранхам басқа да жетекші замандастарын сынады. 1957 жылы Бранхам А.А. Алленнің науқандарындағы кереметтің дұрыстығын сынады. Аллен жауап ретінде Христиандық Бірлестік Конвенциясында Бранхамды жік салуға тырысқаны үшін сынап, оның іс-әрекеттері салдарынан Бранхамның жақын арада қайтыс болуы мүмкін екенін айтқан хат таратты. Бранхам Орал Робертс пен Билли Грэмді де сынады. Қозғалыстың басшылары арасындағы жағымсыз сезімдер мен ынтымақтастықтың бұзылуы емдеу қайта жандануының аяқталуына себеп болды. Қайта жанданудың соңғы жылдары Бранхам Джим Джонстың миссионерлік қызметін бастауға және танымал етуге көмектесті, ол Халық ғибадатханасының негізін қалаушы және жетекшісі болды. Тарихшы Кэтрин Вессингердің айтуынша, Джонс христиан дінін жалған дін деп есептегенімен, өзінің идеологиясын ілгерілету үшін танымал христиан тұлғаларын жасырын түрде пайдаланды. Джонс өзінің миссионерлік қызметіне қолдау көрсету үшін діни тұлғаны қажет етті және Бранхамды 1956 жылдың 11-15 маусымында Индианаполистегі Кадл Табернакл аудиториясында өзі ұйымдастырған діни конгресте онымен бірге сөйлеуге шақырды. Бранхамның сыншылары Питер Дюйзер мен Джон Коллинз Бранхамның "көптеген кереметтер жасағанын" және 11 000 адам жинағанын хабарлады. Бранхам Джонсқа маңызды әсер етті, ол оның көптеген стильдерін, әдістерін және ілімдерін көшірді. Кейін Джонс 1978 жылдың қараша айында Джонстаунда жаппай кісі өлтіру және өзін-өзі өлтірумен танымал болды. Коллинздің айтуынша, Джим Джонс пен Пол Шеферді Оңтүстік Америкаға көшуге Бранхамның 1961 жылғы ядролық соғыста АҚШ-тың жойылуы туралы болжамы итермеледі. Джонс кейін Бранхаммен "көзқарасы бір еместігін" айтты және Бранхамды екіжүзділікпен айыптады. Тарихшылардың пікірінше, емдеу қайта жандануы 1958 жылы аяқталды. 1960 жылға қарай ел аралап уағыздаушылардың саны 11-ге дейін азайды. Емдеу қайта жандануының төмендеуіне қатысты бірнеше көзқарас ұсынылды. Краудер Бранхамның Гордон Линдсейден бірте-бірте алшақтауы төмендеуге үлкен әсер еткенін айтты. Харрелл төмендеуді евангелистердің санының артуына және олардың Пятидесятницалық конфессиялардың қаржы ресурстарын қысымға салуына байланыстырды. Уивер Пятидесятницалық шіркеулердің емдеу қайта жандануын қолдаудан бірте-бірте бас тартқанына келісті, негізінен емдеу науқандары жергілікті шіркеулерге қаржылық қиындықтар тудырды. 1953 жылы Алланың Ассамблеясы алғашқы болып емдеу қайта жандануын қолдаудан ашық түрде бас тартты. Уивер қайта жанданудың бастапқы экуменизмін жоюға көмектескен басқа факторларға назар аударды: тәуелсіз евангелистер мен Пятидесятницалық шіркеулер арасындағы евангелистердің қаржы жинау әдістерінен туындаған керіспір, конфессиялық мақтаныш, сенсациялық және доктриналық қақтығыстар, әсіресе Пятидесятницалықтағы Бірлік және Үштіктер арасындағы қақтығыстар. Уивер сондай-ақ "алдау мен алаяқтық" қайта жандану евангелистерінің төмендеуінде маңызды рөл атқарғанына сенді.
By the mid 1950s, dozens of the ministers associated with Branham and his campaigns had launched similar healing campaigns. In 1956, the healing revival reached its peak, as 49 separate evangelists held major meetings. Branham and Lindsay ineffectively attempted to encourage the other evangelists to help their local churches rather than launch national careers. The Branham campaign held meetings across the United States in 1956, and a large meeting in Mexico City that had 20,000 in attendance. However the swelling number of competitors and emulators were further reducing attendance at Branham's meetings. His correspondence also decreased sharply. Whereas he had once received "a thousand letters a day", by 1956 his mail dropped to 75 letters a day. Branham thought the decline was temporary. He continued expecting something greater, which he said "nobody will be able to imitate". In 1955, he reported a vision of a renewed tent ministry and a "third pull which would be dramatically different" than his earlier career; he began to increasingly refer to the vision as his popularity began to decline. Amid the financial issues in 1956, Lindsay left Branham's campaign team. Branham eventually criticized the Voice of Healing magazine which he had helped create as a "massive financial organization" that put making money ahead of promoting good. The loss of Lindsay as a manager and the publicity of Voice of Healing was a major setback for Branham. After 1956, attendance at Branham's meetings dwindled and his appeal became limited to the loyal following that developed around him during the earlier years. Branham came to depend on The Herald of Faith published by Joseph Mattsson Bose as his primary publicity tool for the final years of his ministry. Branham also began to criticize other leading contemporaries in the healing revival leading to open hostilities between the evangelists. In 1957 Branham openly criticized A. A. Allen concerning the validity of a miracle reported in his campaigns. Allen replied by circulating a letter at the Christian Fellowship Convention criticizing Branham for creating divisions and suggesting Branham may soon die as a result of his actions. Branham also began to criticize Oral Roberts and Billy Graham. The bad feelings and breakdown of cooperation between the leaders of the movement contributed to the end of the healing revival. In the closing years of the revival, Branham helped launch and popularize the ministry of Jim Jones, the founder and leader of the Peoples Temple. According to Historian Catherine Wessinger, while rejecting Christianity as a false religion, Jones covertly used popular Christian figures to advance his own ideology. Jones needed a religious headliner to endorse his ministry and invited Branham to share the platform with him at a self organized religious convention held at the Cadle Tabernacle auditorium in Indianapolis from June 11 to 15, 1956. Branham critics Peter Duyzer and John Collins reported that Branham "performed numerous miracles", drawing a crowd of 11,000. Branham was an important influence on Jones, who copied many of his styles, methods, and teachings. Jones later became known for the mass murder and suicide at Jonestown in November 1978. According to Collins, Jim Jones and Paul Schäfer were influenced to move to South America by Branham's 1961 prophecy concerning the destruction of the United States in a nuclear war. Jones later said that he and Branham "did not see eye to eye", and accused Branham of being disingenuous. Consensus among historians is that the healing revival ended in 1958. By 1960, the number of evangelists holding national campaigns dropped to 11. Several perspectives on the decline of the healing revival have been offered. Crowder suggested Branham's gradual separation from Gordon Lindsay played a major part in the decline. Harrell attributed the decline to the increasing number of evangelists crowding the field and straining the financial resources of the Pentecostal denominations. Weaver agreed that Pentecostal churches gradually withdrew their support for the healing revival, mainly over the financial stresses put on local churches by the healing campaigns. The Assemblies of God were the first to openly withdraw support from the healing revival in 1953. Weaver pointed to other factors that may have helped destroy the initial ecumenism of the revival; tension between the independent evangelists and the Pentecostal churches caused by the evangelists' fund raising methods, denominational pride, sensationalism, and doctrinal conflictsparticularly between the Oneness and Trinitarian factions within Pentecostalism. Weaver also believed that "fraud and chicanary" by the revivals evangelists also played a major role in the decline.
Кейінгі өмірі
Емдеу жандануының күші әлсіреген кезде, Бранхамның көптеген құрдастары жаңадан пайда болған харизматикалық қозғалыстың жетекшілігіне көшті, олар рухани сыйларды қолдануға ерекше мән берді. Харизматикалық қозғалыс – протестант және протестант емес христиандық ағымдар ішінде дәстүрлі Пентикостшылдық сенімдерді, әсіресе рухани сыйларды (харизмаларды) қабылдауды қолдайтын жаһандық қозғалыс. Бұл қозғалыс емдеу жандануының уағыздаушыларының ілімдерінен басталып, миллиондаған христиандар арасында кеңінен қабылдауға ие болды. Харизматикалық қозғалыс кеңінен танылған кезде, Бранхам оқыту қызметіне көшуді бастады. Ол жанданудың көп бөлігінде аулақ болған доктриналық мәселелердегі даулы сұрақтарды көтеріп айта бастады. 1960 жылдарға қарай, Бранхамның құрдастары және оның науқандарын қолдаған Пентикостшылдық дін өкілдері оны өте даулы ұстаз деп санады. Пентикостшылдық шіркеулерінің басшылығы Бранхамды оқытуға деген құштарлығына қарсы тұруға және ауруларға дұға етуге көбірек назар аударуға шақырып, қысым жасады. Бранхам бұған бас тартты, өйткені оның емдеу қызметінің мақсаты тыңдарманды тарту екенін, ал олар тартылғаннан кейін, оған құдайлық аян арқылы келген доктриналарды үйрету уақыты келгенін айтты. Бранхамның барлық қызметі құдайлық шабыттан туғанын және оны ішінен таңдап қабылдауға немесе қабылдамауға болмайтынын мәлімдеді: «Бәрі де Құдайдан немесе ешқайсысы да Құдайдан емес». Алғашқыда Бранхам өзінің ілімдерін Джефферсонвиллдегі шіркеуінде ғана оқыды, бірақ 1960 жылдардан бастап ол басқа шіркеулерде де уағыздай бастады. Оның Пентикостшылдық ұйымдарды сынауы, әсіресе қасиеттілік және әйелдердің рөлі туралы көзқарастары, оның өсіп келе жатқан харизматикалық қозғалыс пен бастапқыда танымалдылыққа ие болған Пентикостшылдар тарапынан қабылдамауына әкелді. Бранхам олардың бас тартуын мойындады және олардың ұйымдары «Құдайдың даңқы мен Рухын жойды» деді. Оның ілімдеріне деген көзқарастарынан көптеген Пентикостшылдар Бранхамның «қызметтен шығып қалғанын» және «еретік доктринаның жаман ұстазы» болғанын айтты. Харизматикалық қозғалыстың өсуіне қарамастан, Бранхамның ізбасарлары оның өмірінің соңғы жылдарында оған адал болды. Кейбіреулері тіпті оны Мессия деп мойындап, оны құдай ретінде қарастырды және оның атымен дұға ете бастады. Бранхам олардың сенімін ерестік деп айыптады және қызметін тоқтатумен қорқытты, бірақ сенім сақталды. Көптеген ізбасарлар оның Джефферсонвиллдегі үйіне жақын жерде тұру үшін алысқа көшті және Лео Мерсер жетекшілігімен 1962 жылы Бранхамның Тусонға көшкеннен кейін Аризонада колония құрды. Көптеген адамдар соңғы заманның жақын екеніне сенді және оған қатысу үшін Аризонадағы Бранхамға жақын болу қажет деп ойлады. Бранхам Мерсердің және оның тобының іс-әрекеттеріне наразылық білдірді, өйткені ол өзінің ең фанатикалық ізбасарларының арасында секта пайда болуы мүмкін деп уайымдады. Ол қайтыс болғанға дейін, оның ізбасарларының кейбіреулері оның уағыздарын жинақтап, ауызша жазба ретінде қарастыра бастады, ал оның ізбасарларының көп бөлігі оның құдайлығына сенді. Оның ізбасарлары оның ілімдерін «Жаңалық» деп атайды.
As the healing revival began to wane, many of Branham's contemporaries moved into the leadership of the emerging Charismatic movement, which emphasized use of spiritual gifts. The Charismatic movement is a global movement within both Protestant and non Protestant Christianity that supports the adoption of traditionally Pentecostal beliefs, especially the spiritual gifts (charismata). The movement began in the teachings of the healing revival evangelists and grew as their teachings came to receive broad acceptance among millions of Christians. At the same time the Charismatic movement was gaining broad acceptance, Branham began to transition to a teaching ministry. He began speaking on the controversial doctrinal issues he had avoided for most of the revival. By the 1960s, Branham's contemporaries and the Pentecostal denominations that had supported his campaigns regarded him as an extremely controversial teacher. The leadership of the Pentecostal churches pressed Branham to resist his urge to teach and to instead focus on praying for the sick. Branham refused, arguing that the purpose of his healing ministry was to attract audiences and, having thus been attracted, it was time to teach them the doctrines he claimed to have received through supernatural revelation. Branham argued that his entire ministry was divinely inspired and could not be selectively rejected or accepted, saying, "It's either all of God, or none of God". At first, Branham taught his doctrines only within his own church at Jeffersonville, but beginning in the 1960s he began to preach them at other churches he visited. His criticisms of Pentecostal organizations, and especially his views on holiness and the role of women, led to his rejection by the growing Charismatic movement and the Pentecostals from whom he had originally achieved popularity. Branham acknowledged their rejection and said their organizations "had choked out the glory and Spirit of God". As a result of their view of his teachings, many Pentecostals judged that Branham had "stepped out of his anointing" and had become a "bad teacher of heretical doctrine". Despite his rejection by the growing Charismatic movement, Branham's followers became increasingly dedicated to him during his later life. Some even claimed he was the Messiah, treated him as deity, and began to baptise and pray in his name. Branham quickly condemned their belief as heresy and threatened to stop ministering, but the belief persisted. Many followers moved great distances to live near his home in Jeffersonville and, led by Leo Mercer, subsequently set up a colony in Arizona following Branham's move to Tucson in 1962. Many believed the rapture was imminent and that it was necessary to be near Branham in Arizona to take part. Branham lamented Mercer and the actions of his group as he worried that a cult was potentially being formed among his most fanatical followers. Before he died, some of his followers had already begun compiling his sermons and treating them as oral scripture, with a significant minority of his followers believing in his divinity. His followers refer to his teachings collectively as "The Message".
Өлім
Бранхам 1960 жылдары шіркеулерге саяхаттап, Канада, АҚШ және Мексика бойынша өз ілімін уағыздауды жалғастырды. Оның 1960 жылдары шетелге жасаған жалғыз сапары көңіл көншітпеді. Бранхам үлкен жұртшылық алдында уағыздап жатқан көрінісін айтты және сапарында оның орындалуына үміттенді, бірақ 1965 жылы елге барған кезде Оңтүстік Африка үкіметі оған қайта жандану өткізуге тыйым салды. Бранхам өзінің тәлім беру қызметін өзінің ең жақын ізбасарларынан басқалардың барлығы қабылдамағаны үшін өкінді. Бранхамды бір кездері қарсы алған Пентикост шіркеулері оған 1960 жылдары уағыз айтуға рұқсат бермеді, ал оған әлі де жанашырлық танытқандарға егер олар бұлай істесе, жоғары тұрғандары оларды қауымнан шығарумен қорқытты. Ол өзінің соңғы қайта жандану жиналыстарын 1965 жылдың қараша айында Шревпорттағы алғашқы науқан жетекшісі Джек Мурдың шіркеуінде өткізді. Бранхам бұл туралы көп рет айтса да, Шревпорттағы соңғы жиналыстарында өзінің пайғамбар Илияның қайта келгені екенін алғаш рет жариялады. 1965 жылдың 18 желтоқсанында Бранхам және оның отбасысы, қызы Ребеканы қоспағанда, Рождество мерекесіне Тусоннан Джефферсонвиллге, Индианаға қайтып келді. Техас штатының Фриона қаласынан шамамен шығысқа қарай және Амариллодан оңтүстік-батысқа қарай 60 тас жолында, қараңғы түскеннен кейін, батысқа қарай шығысқа қарай бара жатқан қарама-қарсы бағытта келе жатқан мас жүргізушінің машинасы Бранхамның машинасымен соқтығысты. Ол Амариллодағы ауруханаға жеткізілді, онда бірнеше күн комада жатты және 1965 жылдың 24 желтоқсанында, Рождество қарсаңында алған жарақатынан қайтыс болды. Бранхамның өлімі Пентикост әлемін таң қалдырды және оның ізбасарларын дүркіретіп жіберді. Оның қоштасу рәсімі 1965 жылдың 29 желтоқсанында өтті, бірақ жерлеу 1966 жылдың 11 сәуіріне дейін кейінге шегерілді; Пасха дүйсенбісі. Көптеген қоштасу сөздері Бранхамның даулы ілімдерін ашық мойындамады, оның орнына оның көптеген пайдалы еңбектеріне назар аударды және шипалау қайта жандану жылдарындағы оның кең танымалдылығы мен әсерін еске алды. Гордон Линдсейдің қоштасу сөзінде Бранхамның өлімі Құдайдың еркі болғанын айтты және ол жеке түрде Кеннет Э. Хагиннің екі жыл бұрын болған оқиғаны алдын ала болжағанын қабылдады. Хагиннің сөзіне қарағанда, Құдай Бранхамның жалған ілімдерді үйреткенін және оның бағынбауы себепті оны алып тастағанын білдірді. Бранхамның өлімінен кейін туған шатақтықта оның ізбасарлары арасында оның қайта тірілетіні туралы үміт пайда болды. Көптеген адамдар оның болашақтағы шатыр жиналыстары туралы көрген арманын орындау үшін қайта оралуы керек деп сенді. Уивер Бранхамның жақын арада қайта тірілетініне деген сенімін Пирри Гринге жатқызды, бірақ Грин оны жоққа шығарды. Бранхамның ұлы Билли Пол да әкесінің қайта тірілетінін күткендей көрінді және Бранхамның ізбасарларына жіберген хабарларында осы күтуін білдірді, онда ол 1966 жылғы Пасхаға үміттенгенін жазды. Оның қайта тірілуін күту 1970 жылдарға дейін күшті болды, өйткені Бранхамның 1977 жылға дейін көтерілудің болуы мүмкін екендігі туралы болжамына негізделген. 1977 жылдан кейін оның кейбір ізбасарлары оның ілімдерін тастап кетті.
Branham continued to travel to churches and preach his doctrine across Canada, the United States, and Mexico during the 1960s. His only overseas trip during the 1960s proved a disappointment. Branham reported a vision of himself preaching before large crowds and hoped for its fulfillment on the trip, but the South African government prevented him from holding revivals when he traveled to the country in 1965. Branham was saddened that his teaching ministry was rejected by all but his closest followers. Pentecostal churches which once welcomed Branham refused to permit him to preach during the 1960s, and those who were still sympathetic to him were threatened with excommunication by their superiors if they did so. He held his final set of revival meetings in Shreveport at the church of his early campaign manager Jack Moore in November 1965. Although he had hinted at it many times, Branham publicly stated for the first time that he was the return of Elijah the prophet in his final meetings in Shreveport. On December 18, 1965, Branham and his familyexcept his daughter Rebekahwere returning to Jeffersonville, Indiana, from Tucson for the Christmas holiday. About east of Friona, Texas, and about southwest of Amarillo on US Highway 60, just after dark, a car driven by a drunken driver traveling westward in the eastbound lane collided head on with Branham's car. He was rushed to the hospital in Amarillo where he remained comatose for several days and died of his injuries on Christmas Eve, December 24, 1965. Branham's death stunned the Pentecostal world and shocked his followers. His funeral was held on December 29, 1965, but his burial was delayed until April 11, 1966; Easter Monday. Most eulogies only tacitly acknowledged Branham's controversial teachings, focusing instead on his many positive contributions and recalling his wide popularity and impact during the years of the healing revival. Gordon Lindsay's eulogy stated that Branham's death was the will of God and privately he accepted the interpretation of Kenneth E. Hagin, who claimed to have prophesied Branham's death two years before it happened. According to Hagin, God revealed that Branham was teaching false doctrine and God was removing him because of his disobedience. In the confusion immediately following Branham's death, expectations that he would rise from the dead developed among his followers. Most believed he would have to return to fulfill a vision he had regarding future tent meetings. Weaver attributed the belief in Branham's imminent resurrection to Pearry Green, though Green denied it. Even Branham's son Billy Paul seemed to expect his father's resurrection and indicated as much in messages sent to Branham's followers, in which he communicated his expectation for Easter 1966. The expectation of his resurrection remained strong into the 1970s, in part based on Branham's prediction that the rapture could occur by 1977. After 1977, some of his followers abandoned his teachings.
Мұрасы мен ықпалы
Бранхам "Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жаңарудың бастамашысы" болды және Орал Робертспен бірге оның ең құрметті көшбасшыларының бірі еді. Бранхам ең көп еске алынатыны – "ерекше нышандар сыйлықтарын" пайдалануы арқылы, ол Пентикост әлемін таң қалдырды. Жазушы және зерттеуші Пэтси Симс: "Бранхамның қызметі мен сахнадағы беделінің күші Харизматикалық қозғалыстың тарихында теңдесі жоқ аңыз болып қала береді", – дейді. 1950 жылдары Бранхамға еліктеуге тырысқан көптеген жаңғырушылар Харизматикалық миссионерліктердің бір буынын құрды. Бранхам "жаңарудан пайда болған Харизматикалық қозғалыстың" "қайта құру ой-пікірінің басты сәулетшісі" деп аталды. Христиан шіркеуінің ерте заманғы шіркеу сияқты формаға оралуы керек деген Харизматикалық көзқарас, Бранхамның жаңару кезеңіндегі үйретулерінде түбір табады. Бұл сенім қазіргі Харизматикалық қозғалыста кеңінен таралған, ал оның қайта құрушылық үйретулері мен қызмет ету стилі теледидар арқылы насихаттауда және Харизматикалық қозғалыста айқын көрінеді. Бранхамның өмірінің соңғы жылдарында жариялаған даулы доктриналары Харизматикалық қозғалыс тарапынан қабылданбады, олар оларды "аяндық безуми" деп қарады. Харизмалықтар Бранхамның ерте қызметіне кешірім жасайды және оның "ерекше нышандар сыйлықтарын" қолдаумен қарайды. Харизматикалық автор Джон Краудер оның қызметін "оның кейінгі өмірінің шағын бөлігімен" емес, қазіргі Харизматикалық қозғалысты бастаған жанама "отты" жаққандығымен бағалау керек деп жазды. Харизматикалық емес христиандық Бранхамды толығымен қабылдамады. Краудер Бранхам "адамдардың құрметіне" ұшырады деді, өйткені оның ізбасарлары оның өмірінің соңғы кезеңінде оны құдай санады. Харрелл де осыған ұқсас пікір білдірді, Бранхамның кейінгі мансабындағы үйретулерін оның жақын достарына жатқызып, олар оны манипуляциялап, теологиялық білімі жетпегенін пайдаланды. Уивер де Бранхамның эсхатологиялық үйретулерін оның ең жақын ізбасарларының шағын тобының ықпалына байланысты деп есептейді, олар оның ерекше миссионерлікке деген құштарлығын күшейтті. Уивердің айтуынша, Бранхамның өзіне ұнжырғаны тиген, оның ізбасарлары оны өмірінің соңғы жылдарында "Пентикосттық тұлғаға табыну орталығына" қойды. Эдвард Бабински Бранхамның ізбасарларын "сенімдері бойынша ерекше, бірақ көбінесе адал және еңбекқор азаматтар" деп сипаттайды және оларды секта деп атау "әділ емес сияқты" деп жазды. Бранхамның үйретулерін қабылдамаса да, Дюйзер Бранхамның ізбасарларын жылы пікірмен бағалап, "біз осындай достық пен махаббатты ешқашан сезінбедік" деді. Бранхамның есімі енді Пентикосттық діннен тыс жерлерде кеңінен танымал болмаса да, оның мұрасы бүгінгі күні де жалғасуда. Бранхам туралы қарама-қайшы пікірлерді қорытындылай келе, Кидд: "Кейбіреулер оны Құдай деп ойлады. Кейбіреулер оны шайтанның адамы деп ойлады. Кейбіреулер оны Құдай жіберген соңғы заманның хабары деп ойлады, және кейбіреулер әлі де солай ойлайды", – деді.
Branham was the "initiator of the post World War II healing revival" and, along with Oral Roberts, was one of its most revered leaders. Branham is most remembered for his use of the "sign gifts" that awed the Pentecostal world. According to writer and researcher Patsy Sims, "the power of a Branham service and his stage presence remains a legend unparalleled in the history of the Charismatic movement." The many revivalists who attempted to emulate Branham during the 1950s spawned a generation of prominent Charismatic ministries. Branham has been called the "principal architect of restorationist thought" of the Charismatic movement that emerged from the healing revival. The Charismatic view that the Christian church should return to a form like that of the early church has its roots in Branham's teachings during the healing revival period. The belief is widely held in the modern Charismatic movement, and the legacy of his restorationist teaching and ministering style is evident throughout televangelism and the Charismatic movement. The more controversial doctrines Branham espoused in the closing years of his ministry were rejected by the Charismatic movement, which viewed them as "revelatory madness". Charismatics are apologetic towards Branham's early ministry and embrace his use of the "sign gifts". Charismatic author John Crowder wrote that his ministry should not be judged by "the small sliver of his later life", but by the fact that he indirectly "lit a fire" that began the modern Charismatic movement. Non Charismatic Christianity completely rejected Branham. Crowder said Branham was a victim of "the adoration of man" because his followers began to idolize him in the later part of his ministry. Harrell took a similar view, attributing Branham's teachings in his later career to his close friends, who manipulated him and took advantage of his lack of theological training. Weaver also attributed Branham's eschatological teachings to the influence of a small group of his closest followers, who encouraged his desire for a unique ministry. According to Weaver, to Branham's dismay, his followers had placed him at the "center of a Pentecostal personality cult" in the final years of his ministry. Edward Babinski describes Branham's followers as "odd in their beliefs, but for the most part honest hard working citizens", and wrote that calling them a cult "seems unfair". While rejecting Branham's teachings, Duyzer offered a glowing review of Branham's followers, stating he "had never experienced friendship, or love like we did there". Though Branham is no longer widely known outside Pentecostalism, his legacy continues today. Summarizing the contrasting views held of Branham, Kydd stated, "Some thought he was God. Some thought he was a dupe of the devil. Some thought he was an end time messenger sent from God, and some still do."
Бранхамның ізбасарлары
Бранхамның ілімдерін ұстанушылар бүкіл әлемде кездеседі; Бранхам өзінің науқандары барысында бір миллионнан астам адамды дінге келтіргенін мәлімдеді. 1986 жылы шамамен 300 000 ізбасар болды. 2000 жылы Уильям Бранхам Евангелистік қауымдастығы Латын Америкасында 1600 қауымдасқан шіркеуге және Африкада өсіп келе жатқан миссионерлік қызметтерге ие болды. 2018 жылы Voice of God Recordings Уильям Бранхам Евангелистік қауымдастығы арқылы Бранхамға қатысты қолдау материалдарын шамамен екі миллион адамға жеткізгенін мәлімдеді және Бранхамның ілімдерін ұстанушылардың жалпы саны 2–4 миллионға жетеді деп есептеді. Бранхамның ілімдерін ұстанушылардың көпшілігі өз мектептерімен және теледидар, интернет немесе басқа да сыртқы ақпарат құралдарына қол жеткізбейтін оқшауланған қауымдастықтарда өмір сүреді. Кейбір топтар өз мүшелеріне сыртқы адамдармен қарым-қатынас жасауға тыйым салады. Кетіп қалғандар көбінесе қауымнан қуылған немесе жақын туыстарынан айырылады. 2020 жылы Ресей үкіметі Бранхамның ілімін таратушы миссионерлерді «экстремистер» деп атап, Ресей Федерациясына Бранхамға қатысты материалдарды әкелуге тыйым салды. Бранхамның ізбасарлары жиі қылмыстық әрекеттерге қатысты жаңалықтарда көрінеді. 2008 жылы Калифорниядағы сот ісінде Аризонадағы Лео Мерсердің Бранхамның ізбасарлары тобын тергеушілер 1965 жылы Бранхамның қайтысынан кейін Мерсердің түрлі жазалау түрлерін қолданып, біртіндеп беделді бола бастағанын анықтады. Ол адамдарды қауымнан аластатып, отбасыларын бөлді. Балаларды марш кезінде сөйлегені үшін, аяқ киімдерін байламағаны үшін ұрып-соқты. Мерсер қыздардың шашын кесіп, ұлдарды қыз киімдерін киюге мәжбүрледі. Сондай-ақ, Мерсердің балаларды жыныстық тұрғыдан зәбірлегеніне дәлелдер табылды. «Бір жағдайда Мерсер Құдайдан көрген аян бойынша, [бір қыздың] жас балалармен жыныстық қатынасқа түскенін анықтағандықтан, оны жазалау үшін шашын кесіп тастауға бұйрық берді. [Ол] ұрып-соғылып, денесін жасыратын еркек киімдерін киюге мәжбүр болды. Оның саусақтарының ұштары күйдірілді, осылай тозақтың қандай екенін білсін деп». «Жанды сөз» қауымдастығы, өрбу шағында 100-ден астам шіркеуден тұратын, Джон Роберт Стивенс құрған, Бранхамның ықпалымен күшті болған және оның көптеген ілімдерін насихаттаған, 1970 және 1980 жылдары ақырет күні сектасы ретінде жиі жаңалықтарда көрінді. Ұйым 2018 жылы балаларды жыныстық зорлау туралы кең таралған айыптаулардан кейін таратылды. 2002 жылы АҚШ-тағы Бранхамның ізбасарларының жетекшісі Ральф Г. Стейр кәмелетке толмағандарды зорлау, шіркеуіндегі бірнеше әйелді зорлау және қаржылық қылмыстар үшін тұтқындалды. Чилиде тұратын Уильям Бранхамның ілімдерін ұстанатын және насихаттайтын Пол Шефер 1997 жылы балаларды жыныстық зорлау және азаптау үшін үй-жай ұстағані анықталды. Бранхамның Германиядағы уақытында Шефер, Уильям Бранхам және Эвальд Франк арасында «жақын байланыс орнады». Шефер және оның шіркеуінің басқа мүшелері 1955 жылы Еуропа сапарында Уильям Бранхамның жеке күзетшісі болды. Вильям Бранхамның Германиядағы Карлсруэге сапары кезінде айтқан екінші уағызы Шеферге қатты әсер етті. Шефер кездесуде емделгенін сезінді деп мәлімдеді, содан кейін Уильям Бранхамның ілімдерін өз тобында көбірек қолдана бастады және өзінің ізбасарларына Уильям Бранхамның ілімдеріне «жалғыз адал» екендерін айта бастады. Шефердің балаларды жыныстық зорлау тарихы 1950 жылдарға дейін жетеді. Кейіннен 2006 жылы ұсталып, сотталып, түрмеде қайтыс болды. Чили үкіметі Эвальд Франктың Колонияда Шефердің ізбасарларымен кездесулер өткізіп, жаңғыру кездесулерін өткізгенін анықтағаннан кейін оған елге кіруге тыйым салды. Сот деректері бойынша, Франк колонияға қару-жарақ зауыттарын құруға көмектесуде маңызды рөл атқарды. Ол колонияға өздерінің операцияларын құруға көмектесу үшін неміс қару өндірушілерімен келісімшарт жасасты. Шефердің қылмыстарына кінәлі деп саналған және сотқа күтіп тұрған адамдар Чилиден қашып, Германиядағы Франк шіркеуінде бас сауғалады, онда олар экстрадициядан қорғалды. Неміс наразылықшылары Франктың әрекеттеріне наразылық білдіру үшін оның шіркеуінің алдында пикетке шықты. Шефер және оның құрамы 2015 жылы «Колония» фильмінде бейнеленген. 2014 жылы Зимбабведегі Бранхамның ізбасарларының жетекшісі Роберт Мартин Гумбура қауымындағы бірнеше әйелді зорлағаны үшін тұтқындалып, сотталды. Гумбура мен оның ізбасарлары көп әйелділікпен айналысты. Гумбураның 100-ден астам әйелмен қарым-қатынаста болғаны айтылады. Ол 2021 жылы түрмеде қайтыс болды. 2023 жылғы сәуірде үкіметтік органдар 100-ден астам денелер жерленген шағын қабірлерді тапты. Тергеу жалғасуда, билік органдары қабірлерде 500-ден астам адамның жерленген болуы мүмкін деп санайды. Олар Кеніядағы Бранхамның ізбасарларының жетекшісі П. Н. Маккензи тарапынан аштықтан өлтірілгені айтылады. Кейбіреулері тірілей жерленген, ал билік органдары үш күн жерленгенін құтқарып алды. Жаңалықтардағы хабарлар топты «Малинди сектасы» деп атады. Оқиғаны тергеп-тексеруші қылмыстық тергеушілер топтың Бранхамның ілімдерімен радикалданғанын, осылайша олардың өліміне әкелгенін мәлімдеді. Тергеушілер кейбір денелерде мүшелердің жоқ екенін анықтады және құрбандардың мүшелерін жинап сатқан деп айыптады. Бранхамның ілімдерін ұстанатын көп әйелділікпен айналысатын жандар АҚШ-тағы жаңалықтарда кәмелетке толмағандармен неке қию туралы хабарланды. Билік органдары бір шіркеуге шабуыл жасап, көп әйелділік заңдарын бұзғаны үшін мүшелерін соттаумен қорқытты. Көп әйелділік Бранхамның ізбасарлары арасында дау тудырады; барлық топтар осы практиканы қабылдамайды. Көп әйелділікті қолдаушылар Бранхамның 1965 жылғы «Неке және ажырысу» атты уағызында осы практикаға рұқсат бергенін мәлімдейді. Робертс Лиардон: «Бранхамның сөзіне сүйенсек, әйелдер еркектерді жыныстық қатынасқа бастағандықтан, көп әйелділік пайда болды. Әйелдерді жазалау керек. Сондықтан еркектер көп әйел алуға болады, бірақ әйелдер тек бір күйеуге ие болуы керек». 2020 жылы Бразилиядағы Бранхамның ізбасарларының көрнекті жетекшісі Жоаким Гонсалвес Силва бірнеше әйелді зорлады деген айып тағылды. Сивас оның қылмыстарына қатысты сотталу күтіп тұрғанда қайтыс болды. 1997 жылы Аризонадағы О’одхам ұлты Уэйн Эванстың олардың тайпасын 1 миллион доллардан астам ақшадан алдағанын және осы ақшаны Voice of God Recordings-ке бергенін айыптады. Тайпа олардың ақшасын қайтару үшін оларға қарсы рэкетирлік іс қозғады. 2001 жылы Эванс ақша жымқыру айыптары бойынша өзін кінәлі деп мойдалады, ал Voice of God Recordings тайпаға қаражатты қайтарды. АҚШ-тағы Уильям Бранхамның ізбасары және бірнеше шіркеулерге ықпалы бар Джозеф Коулман «бірнеше миллион долларлық алаялықты инвестициялық басқару компаниясы арқылы жасады» деп айыпталды. Жаңалықтар Коулманның ұлының жалған уәделермен 20 миллион доллардан астам қаражат жинағанын хабарлады. Ол және оның серіктері 2010 жылы кінәлі деп танылды және 2011 жылы екі жылға бас бостандығынан айырылып, миллиондаған доллар өтемақы төлеуге міндеттелді. ФБР: «Инвесторлардың капиталын екі қорды қолдау үшін пайдаланған орнына, күдіктілер инвесторлардың ақшасының басым бөлігін достарына және өзіне сыйлық ретінде пайдаланды». 2020 жылы Тринидадта Бранхамның ілімдерін насихаттаған пастор Винворт Даял ақша жымқыруы үшін тұтқындалды және айыпталды. Перри Грин қаржылық мәмілелеріне қатысты бірнеше қылмыстық істерде айыпталушы болды. 2003 жылғы істе ол АҚШ округтік сотында мемлекеттік мүлікті ұрлады деген айыпты мойдалады. 2014 жылы пастор Донни Риган АҚШ-та Бранхамның нәсілдік ілімдерін насихаттағаны үшін жаңалықтарда көрінді. Бірнеше жаңалықтар Риганды «Америкадағы ең расистік пастор» деп сипаттады. Африкадағы Бранхамның ізбасарларының жетекшісі Каку Филипп 2017 жылы жек көру сөздері үшін тұтқындалды және африкалық елдерде қаралардың ақтарға бағынуы керек деп уағыздағаны үшін бір жылға бас бостандығынан айырылды. Филипп Африканың деколонизациясы күнә екенін және африкалықтар еуропалықтарға құл болғанда ғана өркендей алатынын мәлімдеді. 2017 жылы Канадада Бранхамды насихаттаған көше уағыздаушылары АҚШ-та ұлттық жаңалықтарда көрінді.
Followers of Branham's teachings can be found around the world; Branham claimed to have made over one million converts during his campaign meetings. In 1986, there were an estimated 300,000 followers. In 2000, the William Branham Evangelical Association had missions on every inhabited continentwith 1,600 associated churches in Latin America and growing missions across Africa. In 2018, Voice of God Recordings claimed to serve Branham related support material to about two million people through the William Branham Evangelical Association, and estimated there were 2–4 million total followers of Branham's teachings. Many followers of Branham's teachings live within insular communities, with their own schools and with no access to television or internet or outside media. Some groups prohibit their members from having relationships with outsiders. Those who leave are often shunned or disowned. In 2020, the Russian government labeled missionaries of Branham's teaching as "extremists" and banned the importation of Branham related publications to the Russian Federation. Branham's followers are often in the news for criminal activity. In a 2008 California court case, authorities investigating Leo Mercer's group of Branham followers in Arizona discovered that following "Branham's death in 1965, Mercer gradually became more authoritative, employing various forms of punishment. He would ostracize people from the community and separate families. Children were beaten for minor infractions like talking during a march or not tying their shoes. Mercer would punish girls by cutting their hair, and force boys to wear girls' clothing. There was also evidence that Mercer sexually abused children." "In one instance, Mercer ordered that [a girl's] hair be cut off to punish her because he had had a vision from God that she was being sexually inappropriate with young children. [She] was beaten and forced to wear masculine clothes that covered much of her body, hiding her bruises. Her fingertips were burned so she would know what hell felt like." The Living Word Fellowship, a group of over 100 churches at its peak, was founded by John Robert Stevens, who had been heavily influenced by Branham and promoted many of his doctrines, was often reported in the news during the 1970s and 1980s as a doomsday cult. The organization disbanded in 2018 following widespread allegations of sexual molestation of children. In 2002, Ralph G. Stair, a leader of a Branham's followers in United States, was arrested and convicted of molesting minors, raping multiple women in his church, and financial crimes. Paul Schäfer, a follower and promoter of William Branham's teachings based in Chile, was discovered to have been running a compound where he was sexually molesting and torturing children in 1997. "Strong ties were forged" between Schäfer, William Branham, and Ewald Frank during Branham's time in Germany. Schäfer and other members of his church served as William Branham's personal security detail on his 1955 European tour. William Branham's second sermon during his visit to Karlsruhe, Germany, left a deep impression on Schäfer. Schäfer claimed to experience a healing in the meeting, and thereafter began to put more of William Branham's doctrines into practice in his group, and began to insist to his followers that they were the "only faithful ones" to William Branham's teachings. Schäfer had a history of child molestation dating to the 1950s. Schäfer was later arrested in 2006, convicted, and died in prison. The government of Chile banned Ewald Frank from entering the country after finding he had been visiting and holding revival meetings with Schäfer's followers at Colonia. Court records indicate Frank was a key figure in helping Colonia establish its weapons factories by contracting with German arms producers to assist the colony in setting up their operations. Alleged accomplices in Schäfer's crimes who were charged and awaiting trial fled Chile and took refuge in Frank's church in Germany, where they were protected from extradition. German protestors picketed in front of Frank's church to protest his actions. Schäfer and his compound were portrayed in the 2015 film Colonia. In 2014, Robert Martin Gumbura, a leader of Branham's followers in Zimbabwe, was arrested and convicted for raping multiple women in his congregation. Gumbura and his followers were polygamous. Gumbura reportedly had relations with over 100 women. He died in prison in 2021. In April 2023, government authorities discovered shallow graves where over 100 bodies were buried. The investigation is ongoing, and authorities believe more than 500 individuals may be buried in the graves. They had been allegedly starved to death by P. N. Mackenzie, a leader of Branham's followers in Kenya. Some had been buried alive, and authorities were able to rescue one who had been buried for three days. News reports labeled the group as the Malindi cult. Homicide detectives working the case said the group was radicalized by Branham's teachings, leading to their deaths. Investigators discovered some of the bodies were missing organs, and accused the cult of harvesting and selling the organs of the victims. Polygamist followers of Branham's teachings have also been reported by news media in the United States for marriage to minors. Authorities have gone so far as to raid one church and threaten members with legal action for violating bigamy laws. Polygamy is a point of conflict among Branham's followers; not all groups accept the practice. Supporters of polygamy claim Branham authorized the practice in his 1965 sermon entitled "Marriage and Divorce". Roberts Liardon commented, "According to Branham, since women introduced men to sex, polygamy was brought about. Women had to be punished. So men could have many wives, but women only one husband." In 2020, Joaquim Gonçalves Silva, a prominent leader of Branham's followers in Brazil, was accused of raping multiple women. Sivas died while awaiting trial for his alleged crimes. In 1997, the O'odham Nation in Arizona accused Wayne Evans of defrauding their tribe of over $1 million and giving that money to Voice of God Recordings. The tribe filed a racketeering case against them to recover their money. In 2001, Evans pleaded guilty to charges of embezzlement, and Voice of God Recordings returned the funds to the tribe. Joseph Coleman, a follower of William Branham in the United States with influence over multiple churches, was connected to "a multi million dollar fraud through an investment management company". News reported that Coleman's son had solicited over $20 million in funds under false claims. He and his fellow conspirators pleaded guilty in 2010 and in 2011 were sentenced to two years in prison and ordered to pay millions in restitution. The FBI reported that, "rather than using the investors' capital to support the two funds, the defendants used the vast majority of investor money to purchase lavish gifts for their friends and themselves". In 2020, Vinworth Dayal, a minister who promoted Branham's teachings in Trinidad, was arrested and charged with money laundering through his church. Pearry Green was a defendant in multiple criminal cases concerning his financial dealings. In a 2003 case, he pleaded guilty to theft of government property in U. S. District court. In 2014, Pastor Donny Reagan made news in the United States for promoting Branham's racial teachings. Several news outlets labeled Reagan as the "most racist pastor in America." Kacou Philippe, a leader of Bramham's followers in Africa, was arrested in 2017 for hate speech and sentenced to one year prison after preaching in multiple African nations that blacks should be submissive towards whites. Philippe insisted decolonization of Africa was a sin, and that Africans could only prosper when in servitude to Europeans. In 2017, street preachers promoting Branham in Canada began to make national news in the United States and Canada for their aggressive behavior. Their tactics prompted officials to pass legislation targeting their activities in 2019. They were arrested multiple times in both countries for harassing women for their appearance and disrupting church services. The CBC investigated Branham and focused their reporting on his connections to Jim Jones and the Ku Klux Klan and labeled Branham's followers a "doomsday cult". In 2021, they were reported in the news again as fugitives who were evading arrest after attacking women at a Presbyterian Church in Canada. In 2018, Pastor Théodore Mugalu, a leader of Branham's followers in the Democratic Republic of Congo encouraged his followers to violence against Catholics in his country. News reports claimed that Mugala's followers forced 145 priests and nuns to strip naked, cover their heads, and filmed their whippings. In 2021, Steven Hassan's Freedom of Mind Institute published an article labeling Branham's followers a cult stating, "Branham's ministry was characterized by white supremacy and deeply misogynist attitudes." "The Message cult has always been deeply connected to white supremacy groups." According to Hassan, Branham's followers use "deceptive tactics to recruit and indoctrinate unsuspecting people. Recruiters do not tell new members that the cult originated with deep ties to white supremacy groups." Hassan concluded by stating that "The Message churches have a significant following and an enormous potential to influence people and create violence."