Кіріспе

АҚШ Жоғарғы сотының судьясы 1916-1922 жылдары

Джон Хессин Кларк (18 қыркүйек 1857 – 22 наурыз 1945) – американдық заңгер және судья, 1916 жылдан 1922 жылға дейін АҚШ Жоғарғы сотының судьясы қызметін атқарған.

Ерте өмір

Нью-Лиссабон қаласында туған Кларк, Джон Кларктың (1814–1884) үшінші және ең кіші баласы, жалғыз ұлы болды. Оның әкесі – Ирландияның Антрим графтығынан келген квакер иммигрант, кейіннен АҚШ-та заңгер және судья болған. Кларк Нью-Лиссабон орта мектебін және Батыс резервтік колледжін бітірді, онда Delta Kappa Epsilon бауырластығының мүшесі болды. 1877 жылы Phi Beta Kappa құрметімен аяқтады. Кларк заң факультетіне түспеді, бірақ әкесінің жетекшілігімен заңды оқыды және 1878 жылы cum laude үлгерімімен бар емтиханын тапсырды. Нью-Лиссабонда екі жыл заңгерлік тәжірибеден кейін, Кларк Йонгстаунға көшті, онда Йонгстаун Виндикатор газетінің жартысын сатып алды. Виндикатор демократиялық газет болды және реформалық көзқарастағы Бурбон демократы Кларк корпоративтік монополиялардың күшейіп келе жатқан билігіне қарсы бірнеше мақала жазды, сондай-ақ мемлекеттік қызмет реформасы сияқты мәселелерді қолдады. Ол сонымен қатар жергілікті партиялық саясатқа және қоғамдық істерге белсенді қатысты. Оның 1894 жылы Кальвин С. Брайстың партияның АҚШ Сенатына кандидаттығына қайта тағайындалуына қарсылық көрсету әрекеттері сәтсіз аяқталды, бірақ ол Американдық қорғаушы қауымдастығының мүшесі болған Йонгстаун мэріне республикалық кандидаттың сайлануына қарсы тұруда сәтті болды. 1896 жылы "алтын жәндік" болған Кларк, Уильям Дженнингс Брайанның Демократиялық партияның президенттікке кандидаттығына соншалықты қарсы болды, партиядан шығып, сол жылы Индианаполисте өткен "Алтын жәндік" конвенциясына қатысты, онда сенатор Джон М. Палмер кандидат ретінде ұсынылды.

Прогрессивті саясаткер

1896 жылғы президенттік сайлаудан кейін көп ұзамай Кларк Кливлендке көшіп, Уильямсон мен Кушинг заң фирмасының серіктесі болды. Фирма корпоративтік және теміржол мүдделерін қорғайтын, ал Кларк көп ұзамай өзінің құндылығын көрсетіп, аға серіктес Сэмюэл У. Уильямсонды Нью-Йорк, Чикаго және Сент-Луис теміржолының бас кеңесшісі лауазымынан ығыстырды. Бірақ Кларк Демократиялық партиядағы қатысуын тоқтатпады. Осы кезеңде оның саяси көзқарастары өзгерді, өйткені Кларк жастық шағындағы көптеген саяси ұстанымдарынан, соның ішінде штаттардың құқықтарына қатысты көзқарастарынан бас тартып, жаңадан пайда болған прогрессивті қозғалыстың бағдарламасын қабылдады. Кларктың осы кезеңдегі саяси эволюциясына Кливленд қаласының мэрі Том Л. Джонсонмен болған достығы зор үлес қосты, ол Кларк Брайанның президенттік кандидатурасын қолдамағаннан кейін штаттық партиядағы оның беделін қайта қалпына келтіруге көмектесті. 1903 жылы Джонсон штаттық Демократиялық партияны бақылауға алуға жетті, бұл Кларк қолдаған күш-жігер болды. Тамыз айында өткен партия съезінде Кларк АҚШ Сенатына Демократиялық партиядан кандидат ретінде ұсынылды. Шешендік өнерімен көзге түскенімен, Кларк теміржол адвокаты ретіндегі жұмысы, жеті жыл бұрын Брайанның президенттік кандидатурасына қарсы болғаны және оның жеке шектеулері республикалық қарсыласы Марк Ханнаның жеңіске жеткеніне себеп болды. Ол Огайо штатының Бас Ассамблеясында Кларкқа қарсы 115 дауыспен, ал Кларкқа 25 дауыс берілді. Жеңіліске ұшырағаннан кейін Кларк партиялық саясатқа қатысуын азайтты және бір кезде заңгерлік жұмысына назар аударды. Бірақ Кларк көп ұзамай саяси аренаға оралды, 1907 жылы Уильямсон мен Кушингпен болған серіктестігінен бас тартты. 1908 жылы консервативті демократ Джадсон Хармонның губернаторлыққа сәтті сайлауына Кларк қолдау көрсеткеннен кейін Джонсонпен қарым-қатынасы нашарлады; жауап ретінде, 1910 жылы АҚШ Сенатына кандидатты атаған кезде Джонсон Кларк емес, ақыры жеңіске жеткен Атли Померенге басымдық берді. Дегенмен, Кларк 1911 жылы Огайо конституциясына прогрессивті реформаларды енгізуді қолдағандығы Огайо прогрессивтері арасында оның беделін қайта қалпына келтіруге көмектесті. Кларк 1914 жылдың басында АҚШ Сенатының орындығына екінші рет үміткер болуға тырысты, бірақ ол Огайо штатының бас прокуроры Тимоти С. Хоганнан қарсылық көріп, көктемге қарай жарыстан қалғанға дейін жетпеу қаупі туды.

Федералды судья

Кларк өзінің алғашқы науқанының ортасында болғанда, президент Вудро Вильсон оны 1914 жылдың 15 шілдесінде Уильям Луис Дэйдің отставкасынан кейін құрылған Огайо штатының Солтүстік округінің АҚШ округтік сотындағы бос орынды толтыруға тағайындады. Кларк Вудро Вильсон мен Бас прокурор Джеймс Кларк МакРейнольдстың таңдауы болды, олар бұл лауазымға соттың іс тізіміндегі үлкен қарыздармен айналысу үшін "жоғары деңгейдегі тағайындау" қажет деп ойлады және Кларктың Огайо штатының алдындағы жоғары беделі оны "ерекше қабілеті бар" адам ретінде көрсетті. Вильсон сондай-ақ, 16 жыл бойы республикалық президенттер болғаннан кейін федералдық соттардағы демократтардың мүмкіндіктерінің шектеулі екенін ескере отырып, болашақта Жоғарғы Сотқа үміткер бола алатын кандидатты іздеді. Ол 1914 жылдың 21 шілдесінде АҚШ Сенатымен бекітіліп, сол күні қызметке кірісті. Кларк көп ұзамай олардың үмітін ақтады, өзін тиімді судья ретінде көрсетті. Оны өзіне дейін келген адвокаттар тым формалды және жабық деп санаса да, ол іс тізіміндегі қарыздарды жойып, қабілеті үшін олардың құрметін алды. Оның жұмысының сапасы жоғары болды, оның алдында қараған 662 істің тек бесеуі ғана қайта қарастырылды, және олардың ешқайсысы дәлелдерді қабылдаудағы қателіктерге байланысты болған жоқ. Кларк өзінің округтік деңгейдегі қызметінен ләззат алды, оның міндеттері тым қиын болған жоқ және оның алдындағы түрлі істер оны ынталандырды.

Сот төреші

1916 жылдың маусым айында Жоғарғы Сотта бос орын пайда болды, осыған байланысты төреші Чарльз Эванс Хьюз президенттікке республикалық кандидаттыққа қабылдануына байланысты отставкаға кетті. Уилсон өзінің Бас прокуроры Томас В. Грегориді тағайындап, орынды толтыруды ниеттенген, бірақ Грегори қарсылық білдіріп, Кларктың кандидатурасын ұсынды. Уилсонның соғыс хатшысы және Кларктың жақын досы болған Ньютон Бейкер Кларкпен келісіп, оның трасттарға қарсы екенін растағаннан кейін, Уилсон Кларкқа лауазымды ұсынды. Кларк соттағы істерді қараудан апелляциялық жұмысқа көшуге көңілсіз болғанымен, осындай құрметтен бас тарта алмайтынын түсініп, ұсынысты қабылдады. Уилсон оның кандидатурасын 1916 жылдың 14 шілдесінде Сенатқа жіберді, және Кларктың кандидатурасы он күннен кейін АҚШ Сенаты тарапынан бірауыздан мақұлданды. Ол 1916 жылдың 9 қазанында қызметке кірісті. Макрейндольдс Кларкқа соншалықты жаман қарым-қатынас танытқандықтан, Кларк отставкаға кеткен кезде оның кетуіне байланысты ресми өкініш білдіретін хатқа қол қоюдан бас тартты. Философиялық тұрғыдан алғанда, Кларк өз шешімдерінде құқықтық реализмге бейімділігін көрсетті. Ол көбінесе Оливер Уэнделл Холмс кіші және Луис Брандейспен бірге дауыс берді, көбінесе сол кездегі сотта басымдылыққа ие болған консервативті көпшілікке қарсы, бірақ Холмс «Абрамс АҚШ-ға қарсы» ісі бойынша берген қарсылығы Кларктың көпшілік пікіріне жауап ретінде болды. Прогрессивті саясаткер ретінде ол ұлттық және штаттық биліктің экономиканы реттеу құқығын, әсіресе балалар еңбегін реттеуді қолдады. «Хаммерге қарсы Дагенхарт» және «Бейлиге қарсы Дрексел жиһаз компаниясы» істері бойынша берген қарсылықтары Конгрестің Коммерциялық ереже (Хаммер ісі) және Салық салу және шығыстар ережесі (Бейли ісі) арқылы прогрессивтердің ірі әлеуметтік проблема деп санайтын мәселелерді шешуге берген құқығын қолдады. Сондай-ақ, ол «АҚШ-қа қарсы Reading Company» ісінде монополияға қарсылығын көрсетті, бұл шешім антитрест заңның маңызды бөлігіне айналды.

Отставка

Кларктың Соттың құқықтық тәжірибесіне тигізген әсері оның салыстырмалы түрде қысқа мерзімді қызметімен шектелді. 1922 жылдың 1 қыркүйегінде Кларк президент Уоррен Г. Хардингке хат жолдап, Соттан кету ниетін хабарлады. Оның шешіміне бірнеше фактор ықпал етті. Әділеттік қызметіне қанағаттанбауы және Макрейнольдспен туындаған қиындықтармен қатар, Кларк жақында әпкелері Ида мен Элис қайтыс болды. Сонымен қатар, ол Бас судья Эдвард Дуглас Уайттың денсаулығының нашарлағанын көргендіктен, сотта осындай жағдайға түсуден қашынғысы келді. Кларк шешімінен көп өкінбеді және оның орнын басатын Джордж Сазерлендке ол "ауыр өмірге" қадам басып жатқанын айтты.

Ұлттар Лигасына кіру үшін үгіт-насихат

Кету туралы өтінішін бергеннен кейін үш күн өткен соң, Кларк сұхбатында Америка Құрама Штаттары Ұлттар Лигасына қосылуы керек деп америкалықтарды сендіруді мақсат тұтқанын айтты. Ол кезде Лигаға кіру мүмкіндігі төмен деңгейде болды, оның жақтастары Сенаттың Версаль келісімін қабылдамауы және 1920 жылы Лигаға қарсы республикашыл Уоррен Г. Хардингтің президент болып сайлануының салдарынан қос қиындыққа тап болды. Кларктың жария мәлімдемелері олардың ісіне жаңа серпіліс берді, ал 1922 жылдың қазан айында ол жаңа ұйымның – Ұлттар Лигасы Партиялық емес қауымдастығының президенті болды. Бұл қауымдастық Британдық Ұлттар Лигасы одағының үлгісімен құрылды, оның мақсаты – ұйымдастырушыларының АҚШ-та бар деп сенген Лигаға қосылуға деген жасырын қолдауды ояту және Лигаға қатысуға қарсылықты жеңу үшін жұмылдыру болды. Осылайша, Кларк Лигаға мүшелікке үгіттеу ісінде Уилсонның ізбасары ретінде танылды. Кларк бірнеше сапарлармен сөз сөйлеу арқылы өзін осы мақсатқа арнағанмен, көп ұзамай бірқатар қиындықтарға кезікті. Қауымдастықтың қаржысы шығындарды жаба алмады, шектеулі ресурстар кең ауқымды ұйым құруға ысырап болды. Кларк 1923 жылдың маусым айында қайта құрылымдауды ұйымдастырғанымен, негізгі мәселе – оның алдындағы міндетті дұрыс бағаламауында жатты. Кларк күткендей, Лигаға қосылуға деген жасырын қолдау болған жоқ, тек күмән мен қарсылық болды. Бұл мәселені шешу Кларк күткеннен гөрі әлдеқайда көп күш-жігерді қажет етті, ол және қауымдастық басшылығы өз мақсаттарын қысқартуға мәжбүр болды. Әлемдік сотқа қатысу мәселесіне назар аударған Кларк онжылдықтың соңына дейін халықаралық ұйымдар мен келісімдерге Американың қатысуын қолдауды жалғастырды.

Зейнеткерлік

1927 жылдың соңына қарай Кларктың есту қабілетінің нашарлауы және Ассоциацияның нәтижесіздігіне деген көңілінің толуы оны Ассоциация президенттігінен кетуге итермеледі. Зейнетке шыққаннан кейін Кларк оқу және саяхатпен белсенді өмір салғандықтан, күшті және жанданды болып қала берді. Ол сондай-ақ қоғамдық қызметке қатысуын жалғастырып, Батыс резервтік университетінің қамқоршылық кеңесіне мүше болды. 1932 жылы ол Ньютон Бейкерді Демократиялық партиядан президенттікке ұсыну үшін құпия әрекеттер жасады, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталғаннан кейін Кларк «Жаңа саясатты» және президент Франклин Д. Рузвельтті қолдады. Әдістеріне қарамастан, ол президенттің Жоғарғы сотты «толтыру» жоспарының артындағы мақсаттарға көңіл бөлді және Рузвельттің өтінішімен 1937 жылдың наурыз айында радио арқылы сөйлеген сөзінде бұл ұсыныстың конституциялық екенін қорғады. 1931 жылы Кларк Кливлендтен Сан-Диегоға көшіп, «Эль Кортес» атты пәтерлер үйінде тұрды. Ол сол жерде жүрек талмасынан қайтыс болды. Кейіннен оның ана университеті оның құрметіне Case Western Reserve кампусында Clarke Tower деп аталатын жатақхана салды.