Кіріспе

Канадалық саясаткер Хеди Мадлен Фрай, (6 тамыз 1941 жылы туған) – Тринидадтан Канадаға көшіп келген саясаткер және дәрігер, қазіргі уақытта Парламентте ең ұзақ қызмет еткен әйел депутат. Оксфордтағы ағылшын әдебиеті бойынша стипендиядан бас тартып, Фрай бір жылдың ішінде ғылым бакалаврына тең дәреже алды, содан кейін Ирландияның Дублин қаласындағы Корольдік хирургтар колледжінде медициналық білім алды. 1970 жылы Канадаға көшіп келіп, Ванкуверде жеке практика ашты. Фрай 23 жыл бойы Ванкувердегі Санкт-Полс ауруханасында жұмыс істеді. 1977 жылы Британдық Колумбия медициналық әйелдер федерациясының президенті болды. 1988–1989 жылдары Ванкувер медициналық қауымдастығының президенті, 1990–1991 жылдары Британдық Колумбия медициналық қауымдастығының президенті, ал 1992–1999 жылдары Канада медициналық қауымдастығының Көпмәдениеттілік комитетін басқарды. Ол Канаданың қыздар скауттарының мүшесі ретінде "Тони Оул" еріктісі болып, "Брауни" тобын басқарды. Фрай сонымен қатар ұлттық CBC телеарнасының "Doctor Doctor" бағдарламасын жүргізді.

Федералды саясат

Фрай 1993 жылғы федералды сайлауда Ванкувер орталығы үшін Либералдық партияның тікелей кандидаттығына қол жеткізіп, наурыз айында заңгер Дэвид Варти мен колледж оқытушысы Джон Лэнгті басып өтті. Ол Канада Парламентінің Төменгі палатасына сайланды, прогрессивті консервативті премьер-министр Ким Кэмпбеллды жеңіп шықты. Фрай – отырған премьер-министрді орнынан ығыстырған бес адамның бірі және билікке алғашқы әрекетімен осы жетістікке қол жеткізген тұңғыш адам. Фрай барлық келесі сайлауларда қайта сайланды (1997, 2000, 2004, 2006, 2008, 2011, 2015, 2019 және 2021).

Кретин және Мартин үкіметтері

Ол 1993 жылдан 1996 жылға дейін Ұлттық денсаулық сақтау және әл-ауқат министрінің парламенттік хатшысы болып қызмет етті, содан кейін ол Көпмәдениеттілік және әйелдердің мәртебесі жөніндегі мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. Фрай Британдық Колумбияның Принс-Джордж қаласының тұрғындарынан "Дәл қазір газондарда кресттер өртеліп жатыр" деген сөзінен кейін кешірім сұрады. Фрай 2002 жылы кабинет қайта құрылғаннан кейін министр қызметінде қалған жоқ. 2003 жылдың соңында Пол Мартин Канаданың премьер-министрі болған кезде, ол оны шетелдік біліктілігіне ерекше назар аударатын азаматтық және иммиграция министрінің парламенттік хатшысы етіп тағайындады. 2004 жылғы сайлаудан кейін ол Азаматтық және иммиграция министрінің және Адам ресурстарын дамыту және біліктілікті арттыру министрінің парламенттік хатшысы болып тағайындалды, бұл ретте Халықаралық білікті жұмысшылар бағдарламасына ерекше мән берілді.

Қарсылық

2006 жылы ол белгілі NDP белсендісі және бұрынғы депутат Свен Робинсонды жеңіп, 2008 жылы да танымал консерватив Лорн Мейенкортты ұтты. 2006 жылдың 4 мамырында Фрай Либералдық партия төрағалығына ресми түрде қатысқан 11-ші адам, 3-ші әйел және жалғыз батыстық азамат атанды. Фрай көшбасшылық науқанын ашқанда Канаданың әртүрлілігі елдің ең үлкен бәсекеге қабілетті артықшылығы – "жаппай қабылдаудың қаруы" екенін айтты және мәселелерді шешуде "идеологиялық емес" көзқарас қажет екенін жеткізді. 25 қыркүйекте ол жарыстан бас тартып, Боб Рейді қолдайтынын жариялады. 2008 жылы Ванкувер орталығынан алтыншы рет сайланған Фрай Канада мұрасы жөніндегі ресми оппозиция өкілі болып тағайындалды. 2008 жылдың 21 қарашасында Либералдық партия төрағалығына үміткер Боб Рей Фрайдың Британдық Колумбиядағы сайлау штабының тең төрағасы болатынын мәлімдеді. Фрай 2011 жылы шамамен 2000 дауыспен қайта сайланды. 2006 жылы либералдар билікті жоғалтқанда Фрай Либералдық партияның көлеңкелік кабинетінде Спорт Канадасы жөніндегі сыншы болып тағайындалды. 2011 жылы либералдар ресми оппозиция мәртебесінен айырылғанда Фрай денсаулық сақтау жөніндегі либералдық сыншы аталды.

Трюдо үкіметі

2015 жылғы сайлауда Фрай өзінің сайлау округінде тағы да жеңіске жетіп, Канаданың ең қарт депутаты және ең ұзақ қызмет еткен әйел депутаты атанды. 42-ші Парламент кезінде ол Канаданың қауіпсіздік қызметтерін бақылайтын және жоғары құпия деңгейдегі қауіпсіздік рұқсаты талап ететін Парламент мүшелерінің Ұлттық қауіпсіздік және барлау комитетіне тағайындалды. 2019 жылғы сайлауда Фрай өзінің округін 9-шы рет қатарынан жеңіп алды. Қазіргі уақытта ол Еуропалық қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының Парламенттік Ассамблеясындағы гендерлік мәселелер жөніндегі арнайы өкілі қызметін атқарады, ол қызметті 2010 жылдан бері таныстырып келеді. Фрай сондай-ақ Сыртқы істер және халықаралық даму жөніндегі тұрақты комитет пен COVID-19 пандемиясы жөніндегі арнайы комитеттің мүшесі болып табылады.

Отбасы

Фрайдың үш ересек ұлы және төрт немересі бар. Оның үлкен ұлы Пит Фрай 2018 жылғы қалалық сайлауда Ванкувер қалалық кеңесіне сайланды.