Мэттью Кук: Канадтық хоккейшінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Канадалық хоккейші (1978 жылы туған) басқа да сол есімді адамдар

Мэтью Дэвид Кук (1978 жылдың 7 қыркүйегінде туған) – канадалық бұрынғы кәсіби хоккейші, Ұлттық хоккей лигасында (НХЛ) он алты маусымда 1046 ойын өткізген. Кук 2008–09 жылғы НХЛ маусымында «Питтсбург Пингвинз» командасымен Стэнли кубогын жеңіп алды және 2004 жылғы Әлем чемпионатында алтын медальді жеңген «Team Canada» командасының құрамында болды. «Пингвинз» командасы үшін ойнағаннан басқа, ол НХЛ-де «Ванкувер Канукс», «Вашингтон Кэпиталз» және «Миннесота Уайлд» командаларында да өнер көрсетті. Кук Онтарио штатының Беллвилл қаласында дүниеге келді, бірақ Онтарио штатының Стирлинг қаласында өсті. 2023/24 маусымда «Ньюфаундленд Гроулерс» командасының бас жаттықтырысы қызметін атқарды. Куктың ойын стилі оған НХЛ-дың «жағымсыз» ойыншыларының бірі ретінде танымал болды. НХЛ карьерасы барысында Кук сынға ұшырады және жиі дисквалификацияланды, кейде басына соққы беру, ал кейде қарсыластарды жарақаттаған тізе-тізе соқтығысуларға қатысты. Ең айқын жағдай – Марк Савардтың басына жасаған соққы, ол осындай әрекеттерге жол бермеу үшін НХЛ ережелерін өзгертуге ықпал еткен маңызды фактор болды. 2011 жылы Райан Макдонаның басына соққы бергені үшін ұзақ мерзімге дисквалификацияланғаннан кейін Кук өзінің ойын стилін өзгертуге уәде берді, бірақ 2014 жылғы плей-оффта «Колорадо Аваланш» командасының Тайсон Барри ойыншысына жасаған тізе-тізе соқтығысуы үшін тағы да ұзақ мерзімге дисквалификацияланды.

Ойын мансабы

Жас кезінде Кук 1992 жылы Квебек халықаралық «Пи-Ви» хоккей турниріне Онтарионың Беллвилл қаласынан келген «Квинт» жасөспірімдер хоккей командасымен қатысты. Кук кәсіби хоккейден бұрын үш маусым бойы Онтарио хоккей лигасында (OHL) жасөспірімдер хоккейінде ойнады, көбінесе «Виндзор Спитфайрз» командасының құрамында. Екінші OHL маусымында ол әсерлі 95 ұпай (лигада жалпы ондық орын) және 146 айыппұл минуты жинады, содан кейін 1997 жылғы НХЛ драфтында «Ванкувер Канукс» командасы оны 144-ші нөмірмен таңдады. 2003-04 жылдары жарақаттан кейін шабуылдау қабілеттерін көрсетуді жалғастырған Кук маусым соңында «Канукс» командасының бірінші құрамына қосылды. Тодд Бертуццидің ұзаққа соққан дисквалификациясынан кейін Кук Маркус Наслунд пен Брендан Моррисонмен бірге «Канукс» командасының бірінші құрамында соңғы 13 ойынды және плей-оффты өткізді. Куктың «Канукс» командасымен өткізген ең есте қаларлық сәттерінің бірі осы бірінші құрамдағы кезеңде болды, олар 2004 жылғы плей-оффқа «Калгари Флеймс» командасына қарсы шықты. Серияның шешуші жетінші ойынының соңғы минутында «Канукс» бір голмен қалып қойғанда, Кук Маркус Наслундтың жылдам шабуылында қарсылас қақпасына басып кірді және ресми уақыт аяқталуға бес секунд қалғанда есепті теңестірді; бұл Куктың сол ойындағы екінші голы болды. Алайда, «Канукс» командасы овертаймды аз қосқандықтан, «Калгари» командасы овертаймды көптеген мүмкіндіктермен бастап, серияны жеңіп алды. 2004-05 жылдардағы НХЛ локаутынан кейін бір жылдық үзілістен соң Кук «Канукс» командасымен тағы екі толық маусым ойнап, бұрынғысымен салыстырылатын қарқынмен ұпай жинады. Куктың келісім-шарты 2007-08 маусымның соңында аяқталуға жақын болғандықтан, ол сауда мерзімінде Мэтт Петтингерге алмастырылып «Вашингтон Капиталс» командасына жіберілді. Бұл сауда Куктың клубтағы тоғызыншы маусымын аяқтады. Сауда кезінде ол «Канукс» командасының сапында өткізген ойындар саны бойынша 556 ойынмен 12-орында тұрды.

Вашингтон Капиталз және Питтсбург Пингвинз

2007–08 маусымын аяқтаған Кук «Капиталз» сапында 17 ойын өткізіп, жеті ұпай жинады. Маусымнан тыс кезеңде, 2008 жылдың 5 шілдесінде Кук «Питтсбург Пингвинс» командасымен екі жылдық, 2,4 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды. Ол алғашқы маусымында қазан айында қабырғасын жарақаттап, төрт ойынға қатыса алмады, бірақ ай соңына қарай қайтадан ойынға шықты. 2008 жылдың 2 желтоқсанында ол желтоқсан айына «Пингвинс» командасының ауыспалы капитаны болып тағайындалды. Келесі айда, Кук 2009 жылдың 27 қаңтарында жеті күн бұрын «Каролина Харрикейнз» командасының шабуылшысы Скотт Уокерге жасаған бас соққысы үшін екі ойынға қатысудан шеттетілді. Оған бұл ойында кедергі келтіргені үшін ұсақ айып салынды. 2009 жылы «Питтсбург» клубымен бірге Стэнли кубогын жеңіп алды. Кук 2010 жылғы Стэнли кубогы плей-оффында өзінің мансабындағы ең жоғары көрсеткішті – төрт гол соқты, оның екеуі «Скотиабанк Плейс» аренасында «Оттава Сенаторс» командасына қарсы шешуші 6-шы ойында туды. 2010 жылдың 22 маусымында Кук «Пингвинс» командасымен үш жылдық келісімшартқа қол қойды, бұл келісімшарт маусымына 1,8 миллион доллар тұрады.

Миннесотаның жабайы

Питтсбургпен келісімшартының мерзімі аяқталғаннан кейін, 2013 жылдың 5 шілдесінде Кук Миннесота Уайлд клубымен үш жылдық 7,5 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды. Бұл Куктың 2007–08 маусымда Ванкувер Кэнакс клубын тастап кеткеннен кейін Батыс конференциясына қайта оралуын білдірді. 2013–14 жылғы НХЛ маусымындағы барлық 82 ойында ойнаған Кук, алғашқы маусымында "Уайлд" сапында 10 гол мен 18 нәтижелі пас беріп, 28 ұпай жинады. Миннесота клубы жалақы төлеу лимитіне тап болғандықтан және 2014–15 маусымында жарақаттардан көп зардап шеккендіктен, тек 29 рет тұрақты маусым ойындарына қатысқан Кук 2015 жылдың 19 маусымында үш жылдық келісімшартының соңғы жылын тоқтату үшін резервке жіберілді.

Сын-пікірлер мен тоқтатулар

Өзінің карьерасы барысында Кук бұқаралық ақпарат құралдары, лига, жанкүйерлер, команда басшылары және басқа ойыншылар оның жарақаттану қаупі жоғары соққылары – мысалы, басқа ойыншының басына немесе тізесіне соққылар жасағаны үшін сынға ұшырады. 2008–09 маусымында «Пингвинс» командасымен Кук екі рет дисквалификацияланды. Қараша айында ол «Нью-Йорк Рейнджерс» командасының ойыншысы Артем Анисимовтың басына жасаған соққысы үшін екі ойынға тоқтатылды. 2009 жылдың қаңтарында ол «Каролина» командасының ойыншысы Скотт Уокердің басына жасаған соққысы үшін тағы екі ойынға тоқтатылды. 2010 жылдың 7 наурызында «Бостон Брюинс» командасына қарсы өткен ойында Кук «Бостонның» ойыншысы Марк Савардтың басына соққы берді, нәтижесінде Савард миын шайқады және шамамен екі айға жарысқа қатыса алмады. Кук Савардқа зиян келтіру ниетінде болмағанын айтты; алайда «Брюинс» командасының бас менеджері Питер Чиарелли бұл соққыны «басқа ойыншыға жасалған өте хирургиялық соққы» деп сипаттады. Көптеген сынға ұшыраған шешім бойынша Кук Савардты соққыға ұшыратқаны үшін дисквалификацияланбады. 24 наурызда Кук дисквалификацияланбауына байланысты туған наразылыққа жауап ретінде лига Куктың Савардқа жасаған соққысына ұқсас, көру бұрышынан тыс жасалатын басқа соққыларды тыйым салатын жаңа ережені енгізді. Ережені жариялаған НХЛ комиссары Гэри Беттман: «Осындай соққыларды жою жарақаттардың санын, соның ішінде мидың шайқалуын едәуір азайтуға мүмкіндік береді, сонымен қатар ойынның қарқындылығына кері әсер етпейді» деді. Бұрын Беттман Торонтодағы Mojo 640 радиосындағы Leafs Lunch бағдарламасында Куктың Савардқа жасаған соққысын талқылады. «Мен бұл соққыдан өте көңілім тоңды және ашуландым», - деді Беттман. «Мен одан да ашуландым, өйткені лига ережелерінде оны жазалауға ештеңе болмады». 2011 жылдың 9 ақпанында Кук «Коламбус Блю Джекетс» командасының қорғаушысы Федор Тютинге артынан жасаған соққысы үшін төрт ойынға тоқтатылды. 21 наурызда Кук «Пингвинс» командасының тұрақты маусымының соңғы он ойынына, сондай-ақ 2011 жылғы Стэнли кубогы плей-офф турнирінің бірінші раундына «Нью-Йорк Рейнджерс» командасының қорғаушысы Райан Макдонагтың басына жасаған соққысы үшін дисквалификацияланды. Бұл Куктың карьерасындағы ең ұзақ мерзімге дисквалификациясы болды және «Пингвинс» командасы оны қолдады. «Пингвинс» командасының бас менеджері Рей Шеро жасаған мәлімдемеде бұл соққы «біз ойыннан шығаруға тырысатын соққының нақты мысалы» екені және «Пингвинс» командасының басшылары Кукке мұндай ойынның «қабылданбайтынын» нақты айтқандығы көрсетілді. Оқиғадан кейін Питтсбургтің екі газетіне сұхбат берген Кук соққы үшін кешірім сұрады. «Мен қазір өзгеруім керек екенін бұрынғыдан да жақсы түсінемін», - деді Кук.

During his career, Cooke has been criticized by the media, league, fans, and team executives, and other players for his hitting in ways more likely to cause injury such as hits to the head or hits to an opponent's knee. In the 2008–09 season, with the Penguins, Cooke was suspended on two different occasions. In November, he received a two game suspension for a check to the head of the New York Rangers' Artem Anisimov. In January 2009, he received another two game suspension for a hit to the head of Scott Walker of the Carolina Hurricanes. On March 7, 2010, in a game against the Boston Bruins, Cooke delivered a blow to the head of Boston's Marc Savard, concussing Savard and forcing him to miss almost two months. Cooke said he was not intending to hurt Savard; Bruins General Manager Peter Chiarelli, however, characterized the hit as "a very surgical hit to the head." In a ruling, which has received wide criticism, Cooke was not given a suspension for the hit on Savard. On March 24, in response to the outcry over Cooke not being suspended, the league implemented a new rule aimed at prohibiting blindside hits to the head like the one Cooke delivered to Savard. In announcing the rule, NHL Commissioner Gary Bettman said, "The elimination of these types of hits should significantly reduce the number of injuries, including concussions, without adversely affecting the level of physicality in the game." Earlier, Bettman appeared on Leafs Lunch on Mojo 640 in Toronto to discuss the Cooke hit on Savard. "I was very unhappy and upset with that hit," said Bettman. "I was more upset there was nothing (in the League rules) to do to punish it." On February 9, 2011, Cooke was given a four game suspension for a hit from behind on Columbus Blue Jackets' defenceman Fedor Tyutin. On March 21, Cooke was suspended for the final ten games of the Penguins' regular season schedule, as well as the first round of the 2011 Stanley Cup playoffs, stemming from an elbow to the head of New York Rangers defenceman Ryan McDonagh. The suspension was the longest of Cooke's career and was supported by the Penguins. Penguins General Manager Ray Shero said in a statement that the hit was "exactly the kind of hit we're trying to get out of the game," and that Penguins officials had told Cooke "in no uncertain terms" that such play was "unacceptable." Speaking to two Pittsburgh newspapers the day after the incident, Cooke apologized for the hit. "I realize and understand, more so now than ever, that I need to change," Cooke said.

Ойынның "өзгеруі"

Плей-оффтан шеттелуінен және кейін Питтсбургтің плей-оффтан ерте шығарылуынан кейін Кук көп бос уақытқа ие болды. Ол көп уақытын «Пингвинз» командасының бас бапкері Дэн Билсмамен бірге өткізіп, әрбір соққысын қарап шықты, ойынды ережеге сәйкес өзгертудің жолдарын анықтауға тырысты. Кук: «Бұрынғы ойын стилім – әрқашан ең күшті соққыны жасау, қандай жағдай болса да», – деді және қазір «кейбір жағдайларда мен басқаша тәсілдесем. Бұрынғыдан гөрі шайбаны иеленуге көбірек ұмтыламын» дейді. 2011–12 маусымында командаласы Крейг Адамс Куктың ойыны туралы: «Соңғы бір айдың ішінде ол физикалық тұрғыдан жақсырақ сезінетінін байқадым, әрине, ереже шегінде. Бұл оның ойынының маңызды бөлігі еді», – деді. Маусым соңында ол мансабындағы ең көп – 19 гол соқты және толық МХЛ маусымындағы ең төмен көрсеткіш – 44 минут айыппұл алды. 2013 жылдың ақпан айында Кук «Оттава Сенаторз» командасымен болған ойында қатысты, сол кезде Эрик Карлссонның ахилл сіңірі Куктың конькиімен кесілді, екеуі де бортқа соқтығысқанда. «Сенаторз» командасының иесі Юджин Мелник оқиғаға наразылық білдіріп, «Оны (Карлссонды) қарапайым ойыншының жарақаттауы өрескелдік», – деді, бірақ лига Кукқа қосымша жаза тағайындамады. 2014 жылдың 21 сәуірінде «Колорадо Аваланч» командасына қарсы плей-оффтың бірінші турындағы үшінші ойында «Миннесота Уайлд» командасының ойыншысы Кук «Аваланч» командасының қорғаушысы Тайсон Барриге тізеден-тізеге соққы берді. Барри ойынға қайта оралмады және Куктың соққысынан кейін төрт-алты аптаға жарық көре алмайтыны хабарланды. Ойыншылар қауіпсіздігі департаментімен жеке кездесуден кейін Кук мінез-құлқы үшін жеті ойынға қатысудан шеттетілді. Плей-офф кезіндегі тоқтату ережелеріне сәйкес, Кук ешқандай кіріс жоғалтпады.

Жаттықтырушылық мансап

2023 жылдың 7 қазанында Кук ECHL лигасындағы «Ньюфаундленд Граулерс» командасының бас бапкері болып тағайындалды. Ол бұл қызметте 2024 жылдың 2 сәуірінде «Граулерс» ұйымы жұмысын тоқтатуға мәжбүр болғанға дейін қалды.

Жеке өмір

Кук пен 2001 жылы үйленген Мишельдің үш баласы бар: қызы, ұлы және әкесінен тумаған қызы. Кук пен Мишель Ванкуверде орналасқан «Кук отбасылық үміт қоры» деген қорды басқарды. Ол 2016 жылы таратылды.