Кіріспе

16-17 ғасырдағы ағылшын саясаткері және ақыны Томас Саквилл, 1-ші Дорсет графы (1536 жылдың 19 сәуірінде дүниеден өтті) – ағылшын мемлекет қайраткері, ақын және драматург. Ол Анна Болейннің туысы Ричард Саквилдің ұлы. Парламент мүшесі және қазынашы болды.

Ерте өмір

Томас Саквилл Сассекс графтығының Уитхэм приходындағы Бакхерстте дүниеге келді. Оның анасы Уинифред, Лондонның Лорд-мэрі сэр Джон Бриджестің қызы болған. Ол Кембридж университетінің Сент-Джон колледжінде білім алып, магистр дәрежесін алды, сондай-ақ Оксфорд университетінің Герфорд колледжінде оқыды. Ол Ішкі храмға қабылданды және адвокаттық практикаға жіберілді.

Саяси мансап

Ол алғаш рет 1558 жылы Вестморленд графтығының округтік рыцарларының бірі ретінде Лордтар палатасына енді. 1559 жылы ол Шығыс Гринстедке, ал 1563 жылы Айлсбериге сайланды. 1566 жылы Сэквилл Римге сапар шекті, онда себебі нақты белгісіз болғанмен, он төрт күнге қамауға алынды, бірақ сол кезде Англия мен Папалық арасында шиеленіс күшті болды. Сол жылы әкесі қайтыс болды және ол Англияға оралды. 1567 жылы ол Сассекс графтығындағы Бакхерст бароны атанды. Оның алғашқы маңызды тапсырмасы 1571 жылы болды, ол королева Елизаветаның Франция королі IX Карлға, император Максимилианның қызы Австриялық Елизаветаға үйленгеніне құттықтауын жеткізуге жіберілді, және одан да маңыздысы, королева Елизавета мен француз королінің інісі Анжу герцогі арасындағы келісім туралы мәселені талқылауға барды. 1572 жылы ол Норфолк герцогі Томас Ховардтың төртіншісінің сот процесіне қатысқан пэрлердің бірі болды. 1579 жылы ол шотланд ғалымы Геркулес Роллокты Бакхерст Плейсте қабылдады, ал Роллок Сэквилл мен оның үйіне арнап латын тілінде өлеңдер жазды. 1586 жылы ол Шотландия королевасы Мэриге ағылшын Парламенті бекіткен өлім жазасын жеткізуге тағайындалды. 1587 жылы ол Лестер графына шағымданған Біріккен провинцияларға елші ретінде барды. Бірақ ол өзінің міндетін адалдықпен орындағанына қарамастан, жақын тұрған адам оны қайтарып алуға жеткілікті ықпалға ие болды, және ол оралғаннан кейін тоғыз немесе он айға өз үйіне қамауға алынды. Ол королева Елизаветаның «дипломатиядағы ойсыздығы» деп атаған нәрсесіне наразы болды. Алайда оның жағдайы ұзаққа соқпады, өйткені 1588 жылы оған Гартер ордені табысталды және 1589 және 1598 жылдары Нидерландыға қайта жіберілді. 1591 жылы Сэквилл Оксфорд университетінің канцлері болып сайланды. 1599 жылы ол Уильям Сесилдің орнын басып, лорд-казначей болды, ол өмірінің соңына дейін осы лауазымда қалды және қабілетті, бірақ ерекше көзге түспейтін қаржы басқарушысы болды. 1601 жылы ол жоғары сот судьясы ретінде Эссекс графына үкім шығарды, ол канцлерлік лауазымына және саясатта оның қарсыласы болған. 1603 жылы тәждердің бірігуі кезінде Джеймс I Шотландиядан оңтүстікке келді. Көптеген сарайлықтар 1603 жылдың маусымында Данияның Аннасы мен оның балаларын қарсы алу үшін Нортгемптонширге сапарлады. Сэквилл 1603 жылдың 21 маусымында өзі мен Лорд-сақшы Томас Эгертон «патшайымға, ханзадеге және ханшайымға міндеттерін орындау үшін» сапар шегіп жатқанын жазды. 1603 жылдың тамызында ол Англиядағы Данияның Аннасының жерлерін реттеу және бағалау жұмыстарын жүргізді, бұл Арагонның Екатеринасына берілген жерлерге негізделген. Дания королевасы Анна өзінің бауыры Кристиан IV-ке келісімді бекіту үшін аяқталған келісімді жіберді. Король Джеймс оны лорд-казначей лауазымында растады, ал 1604 жылы ол Дорсет графы атанды. 1604 жылы Сэквилл Кенттегі Грумбридж алаңын сатып алды. Оның басқа үйлері Севеноакстағы Кнол Хаус, Шығыс Суссекстегі Мишельхам монастырі және Лондонның Флит-стрит маңындағы Дорсет Хаус болды, кейіннен Лондонның Ұлы өрті кезінде өртенді. Королева Елизавета 1570 жылы Бексхиллдің қожалығын сатып алып, оны Сэквиллге берді. Ол сондай-ақ Саквилл отбасының атымен аталатын Бергольт Саквилл және Эссекстегі Маунт Бурес қожалығының соңғы Саквилл иегері болды, оны 1578 жылы Элис Дистерге сатты. Екі мүлік те 459 жыл бойы Саквилл отбасының меншігінде болды. 1605 жылдың тамызында Дорсет «Торп мырзаға» Анн Дания мен ханзаде Генри үшін Амптиллді қайта құруға арналған «жоспарларды» жасауды ұсынды. 1607 жылдың сәуір айында ол Лослидің Джордж Морына хат жазып, оның қызы Леди Энн Клиффордты оның немересі Ричард Саквиллге үйлендіру үшін Камберленд графына ықпал етуін сұрады. 1607 жылдың маусымында Сэквилл ауырғанда, корольдің жатын бөлмесінен Джеймс Хей оған келіп, корольдің алмаз орнатылған сақинасын және Сэквилл осы сақинаны киіп, «осы сақинаның алмаздарының қаншалықты ұзақ өмір сүретінін» білдіретін хабарламаны әкелді. Ол аурудан жазылып, тамызда өсиетін жазды, бірақ 19 сәуірде 1608 жылы қайтыс болды.

Әдеби және коммерциялық

Саяси мансабынан басқа, Саквилл әдеби еңбегімен де есте қалды. Томас Нортонмен бірге ол 1561 жылы саяси бәсекелестіктің салдары туралы жазылған, бос өлеңмен жазылған алғашқы ағылшын пьесасы – «Горбодук» авторы болды. Ол 1560–1561 жылдар аралығындағы Рождество мерекелерінің аясында Иннер Темпл қоғамымен, ал кейін 1561 жылдың 18 қаңтарында Уайтхоллдегі Елизавета патшайым алдында қойылды. Сонымен қатар, ол 1563 жылғы «Магистраттарға арналған Айна» басылымына «Баккингем герцогы Генридің шағымы» атты өлеңмен үлес қосты. Саквиллдің алғашқы маңызды әдеби туындысы – «Индукция» поэмасы, онда ақын азап пен үрейді бейнелейтін тұлғалармен кездесетін тозақ әлеміне саяхат жасайды. Бұл өлеңнің күшті аллегориясымен және көркемдік мәнерлілігімен ерекшеленетіні белгілі. Саквилл көптеген округтердегі жер саудасы арқылы, сондай-ақ темір қорыту бизнесіне салған инвестицияларының нәтижесінде зор байлыққа ие болды. Ол әртүрлі әлеуметтік топтардың киім киюін реттейтін сәндік заңдарды қатаң орындауды жақтады, әсіресе әскерилер арасында. Атап айтқанда, ол тек полковник шенінен жоғары сарбаздар ғана жібек пен барқыт киюге құқылы екенін, ал капитан мен төменгі шендегілер «фустианмен қанағаттанып, қалған ақшаларын қару-жараққа жұмсауы керек» деп бұйырды. Шамамен 1587 жылы Саквиллге Гринвичтегі патшалық шеберханаларда қару-жарақ жасауға патшалық лицензия берілді. Мұқият ойылған, көгілдірленген және алтынмен жалатылған, жауынгерлік жиынтыққа арналған бұл қару-жарақ Гринвич мектебінің қару жасау өнерінің ең жақсы және сақталған үлгілерінің бірі болып табылады. Қазір ол Лондондағы Уоллес коллекциясының құрамында. Сол конструкция мен сәндік схемаға ие, Сэр Джеймс Скудаморға тиесілі ұқсас қару-жарақ Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайында көрініс тапқан. Ол кеңес отырысында кенеттен, «мидың сусыздануы» деп аталатын инсульттан қайтыс болды. Оның қосылу рәсімі Вестминстер аббаттығында өтті, ал ол Шығыс Суссекстегі Уитхем шіркеуіндегі Саквилл отбасының мазарында жерленді.

Отбасы

1555 жылы Сэквилл жетекші саясаткер сэр Джон Бейкердің және оның екінші әйелі Элизабет Дайнелидің қызы Сисели Бейкерге үйленді. Олардың жеті баласы болды, оның ішінде оның мұрагері Роберт және Франция королі Генрих IV-тің иелік еткен титулымен марапатталған сэр Уильям Саквилл. Олардың қызы Анна сэр Генри Глемхемге тұрмысқа шықты, ал Мэри Лорд Бергавенниге үйленді. Джон Чемберлен 1606 жылғы сәуірде олардың білімділігін «білімде, тілде және басқа да сирек қасиеттерінде толыққанды әйелдер» деп жазды.