Кіріспе
Джейн Остиннің романы «Леди Сюзан» – Джейн Остиннің 1794 жылы жазылған, бірақ 1871 жылға дейін жарияланбаған хаттар түріндегі повесті. Автор ешқашан жариялауға ұсынбаған бұл ертедегі аяқталған туынды, бас кейіпкердің амал-тәсілдерін бейнелейді.
Lady Susan is an epistolary novella by Jane Austen, possibly written in 1794 but not published until 1871. This early complete work, which the author never submitted for publication, describes the schemes of the title character.
Қысқаша мазмұны
Леди Сьюзан Вернон, әдемі және сүйкімді жаңадан жесір қалған әйел, күйеуінің інісі мен оның әйелі Чарльз бен Кэтрин Вернонды, олардың ауылдағы шаруашылығы Черчилльге ешқандай алдын ала хабарсыз қонаққа келеді. Кэтринге бұл ұнамайды, себебі леди Сьюзан оның Чарльзға тұрмысқа шығуына кедергі келтірген еді, ал ол қаламаған қонағы оған «Англиядағы ең шебер кокетка» деп сипатталған. Леди Сьюзанның бағындырғандарының ішінде үйленген мырза Манваринг те бар. Бір аптадан кейін Кэтриннің інісі Реджинальд келеді, және Кэтриннің леди Сьюзанның мінезі туралы берген қатты ескертулеріне қарамастан, ол көп ұзамай оның ықпалына түседі. Леди Сьюзан жас жігіттің сезімдерімен ойнайды, өйткені ол осылай қайын жұбайына мазасыздық туғызады деп санайды. Оның сенімді серігі, миссис Джонсон, оған жиі хат жазады, ол өте лайықты Реджинальдқа үйленуге кеңес береді, бірақ леди Сьюзан оны Манварингтен әлдеқайда төмен деп есептейді. Леди Сьюзанның 16 жасар қызы Фредерика, анасының оны бай, бірақ ұнатпайтын жас жігітке тұрмысқа беру жоспарын білгенде, мектептен қашуға тырысады. Ол да Черчилльде қонақ болады. Кэтрин Фредериканы жақсы көреді – оның мінезі анасынан мүлдем өзгеше, және уақыт өте келе, Фредериканың Реджинальдқа деген сезімі күшейіп бара жатқанын байқайды. Кейін Фредериканың қаламаған күйеуі сэр Джеймс Мартин шақырусыз келіп, оның және анасының көңілін қалдырады. Фредерика көмек сұрап Реджинальдқа жүгінеді (Леди Сьюзан Чарльз бен Кэтринге жүгінуге тыйым салғандықтан), бұл Реджинальд пен Леди Сьюзан арасында уақытша жарылыс тудырады, бірақ соңғысы бұл жағдайды тез жөндеп алады. Леди Сьюзан Лондонға оралып, қызын сэр Джеймске үйлендіруді жоспарлайды. Реджинальд оның сүйкімділігіне әлі де тәнті болып, оған үйленуге ниеттеніп, оны мистер Джонсонның үйінде миссис Манварингпен кездестіреді және ақырында леди Сьюзанның нағыз мінезін біледі. Леди Сьюзан өзі сэр Джеймске тұрмысқа шығып, Фредерикаға Чарльз бен Кэтриннің Черчилльдегі үйінде тұруға рұхсат береді, онда Реджинальд Де Курсиді «сөйлеуге, мақтауға және оған деген сезімдерді оятуға» болады.
Кино және теледидар бейімделулері
Уитт Стилманның "Леди Сьюзан" романынан жасаған бейімдемесі, Остиннің осы аттас жасөспірімдер туындысымен аталған "Сүйіспеншілік және достық" фильмі 2016 жылдың қаңтар айында Санденс кинофестиваліне қосылды. АҚШ-тағы көрсетілім күні 2016 жылдың 13 мамыры болды. Фильмде Кейт Беккинсейл, Хлоя Севиньи, Ксавье Сэмюэл және Стивен Фрай түскен. Фильмге жағымды пікірлер көп түсті.
Сахналық және кітаптық бейімделулері
Бонни Милн Гарднердің «Леди Сюзан: Джейн Остиннің ерекше сүйкімді қызы» сахналық бейімделуі 1998 жылы Огайо Веслиан университетінде қойылды және Scripts for Stage баспасынан шықты. 2001–2002 жылдары Дублин фринж фестивалінде Inis Theatre ұжымы бейімдеген «Леди Сюзан» пьесасының екі әйелге арналған нұсқасы ойнатылды. Кристин У’Реннің бейімделуі 2009 жылдың шілдесінде Калифорния штаты, Беркли қаласындағы Беркли қалалық клубында Bella Union Theatre Company ұжымымен қойылды. «Леди Сюзан» (роман), 1980 жылы Филис Энн Карр толыққанды қайта жазған туындысы. «Леди Вернон және оның қызы» романы, «Леди Сюзан» романының кеңейтілген нұсқасы, 2009 жылы Crown Publishing баспасында жарық көрді. Жане Рубино мен Кейтлен Рубино Брэдвей анасы мен қызының бірлескен авторлығымен жазылған бейімделу, Остиннің пісілген проза стиліне сәйкес туындыны жаңаша түсіндіреді. Мәтіннің тағы бір бейімделуі, режиссер Уит Стиллменнің романы түрінде, фильмнің көрсетілімімен бірге 2016 жылдың 13 мамырында, Кейт Беккинсейлдің қатысуымен жарық көруі жарияланды. The New York Times газетінің журналисі Александра Альтер 2016 жылғы Стиллменмен сұхбатында романға айналдырылуы туралы былай деді: «Романда Мистер Стиллман Остиннің хаттарынан кейіпкерлер мен сюжетті алып, әңгімені Леди Сюзанның жүрегі ауырған туысының көзқарасынан баяндайды, ол әйелінің сынға ұшырауына қарсы тұруға үміттенеді. Остиннің «Леди Сюзан» атты 41 хаты қосымшаға енгізілген». Ал оның әлемдік премьерасы 2021 жылдың қазан айында Мэн штатының Портленд қаласындағы Санкт-Лоуренс өнер орталығында Good Theater ұжымымен ұйымдастырылды.