Томас Черчярд: Ағылшын жазушысы және әскери қызметкерінің өмірі мен шығармалары
Thomas Churchyard
Томас Черчярд (1523-1604) – ағылшын ақыны, әскери қызметкер. Өмірбаяны, өлеңдер жинақтары ("Churchyardes Chippes" т.б.) туралы ақпарат. Ағылшын поэзиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XVI ғасырдағы ағылшын жазушысы және сарбазы, XIX ғасырдағы суретші.
16th century English author and soldier
the nineteenth century painter
Томас Чёркьярд (шамамен 1523 - 1604) – ағылшын жазушысы және сарбазы. Ол негізінен өзі туралы немесе жартылай өзі туралы өлеңдер жинақтарымен танымал, олардың ішінде: Churchyardes Chippes (1575); Churchyards Choise (1579); Churchyardes Charge (1580); Уэльстің құндылықтары (1587); Churchyards Challenge (1593); және Churchyards Charitie (1595).
Thomas Churchyard (c. 1523 – 1604) was an English author and soldier. He is chiefly remembered for a series of autobiographical or semi autobiographical verse collections, including Churchyardes Chippes (1575); Churchyard's Choise (1579); Churchyardes Charge (1580); The Worthines of Wales (1587); Churchyard's Challenge (1593); and Churchyards Charitie (1595).
Ерте өмір
Томас Чёрсиард 1529 жылы Шрусбериде шаруаның ұлы болып дүниеге келді. Ол жақсы білім алды, ал әкесі берген ақшаны сарайда тез сарп еткен соң, Генри Ховард, Суррей графының үйіне қызметке кірді. Ол он жыл бойы сонда тұрып, өзінің меценатынан поэзия өнерін үйренді; ол кейін (1555) Николас Гримальд пен Ричард Тоттелдің «Songes and Sonettes» (көбінесе «Тоттелдің әртүрлі жинағы» деп аталады) жинағына салған өлеңдерінің бір бөлігі осы кезеңде жазылған болуы мүмкін.
Thomas Churchyard was born at Shrewsbury in c. 1529, the son of a farmer. He received a good education, and, having speedily dissipated at court the money with which his father provided him, he entered the household of Henry Howard, Earl of Surrey. There he remained for twenty years, learning something of the art of poetry from his patron; some of the poems he contributed later (1555) to Nicholas Grimald's and Richard Tottel's collection, Songes and Sonettes (known more often as Tottel's Miscellany), may well date from this early period.
Мансап
1541 жылы Чёрчьярд сарбаз ретінде мансабын бастады, өзі айтқанынша, "қызметке мәжбүрленді". Ол Шотландия мен Нидерландта отыз жыл бойы дерлік барлық жорықтарда соғысты. 1542 жылы Фландрияда император Карл V-нің қол астында қызмет етіп, Крепи бейбіт шартынан кейін (1544) Англияға оралды. 1547 жылғы шотландтық науқанында ол Пинки шайқасының нәтижесіз жеңісіне қатысты, ал келесі жылы Сент-Монанста тұтқынға алынды, бірақ сөз өнерімен Лаудердегі ағылшын гарнизонына қашып кетті, онда ол тағы да қоршауға алынды, 1550 жылы ғана бейбітшілік орнаған соң Англияға оралды. Сол жылы ол Ирландияға елде тәртіп орнату үшін жіберілген Ирландияның лорд-депутаты сэр Энтони Сент-Легерге қызмет етуге барды. Мұнда Чёрчьярд ирландтардың есебінен байыды, бірақ 1552 жылы Англияға қайта оралып, бай жесір әйелге үйленіп, бақыт табуға тырысты. Бұл әрекет сәтсіз аяқталғаннан кейін ол тағы да соғысқа, Мецтің қоршауына (1552) аттанды және император әскерінде "найзаны ұстады", Уильям Грейдің, 13-ші Барон Грей де Уилтоннің қол астына кіргенге дейін, ол сегіз жыл қызмет еткенін айтады. Грей 1558 жылы Гиз герцогы қоршап алған Гинн бекінісіне жауапты болды. Чёрчьярд капитуляция шарттарын жасастырып, басшысымен бірге тұтқын ретінде Парижге жіберілді. Ол кепіл төлеуге жеткілікті ақшасы болмағандықтан Като Камбрези бейбіт шартында босатылмады, бірақ Англияға қауіпсіз келгеннен кейін ғана келісімнен бас тартқан соң босатылды. Ол 1559 жылғы "Магистраттар айнасынан" (Mirror for Magistrates) "Т.С." жазған "Лорд Моубрей қуылған және сүргінде қайтыс болған" еңбегінің авторы емес, бұл Томас Чалонердің жұмысы; бірақ оның ең танымал өлеңі "Шордың әйелі" 1563 жылғы осы еңбектің басылымында жарияланды, ал 1587 жылғы басылымына "Томас Вулсидің трагедиясы" атты туындысын қосты. Бұл - жеті жолдан тұратын шосериандық өлеңдер. Патшайымға көмек сұраған көптеген өтініштері алдымен жақсы жауаптармен, содан кейін жауапсыз қалды. Сондықтан ол 1560 жылы Лейттің қоршауында шотланд көтерілісшілеріне көмектесу үшін жіберілген ағылшын армиясының қолбасшысы лорд Грейдің қол астында қайтадан әрекетке кірісті, ал 1564 жылы Ирландияда сэр Генри Сиднидің қол астында қызмет етті. Нидерландыдағы діни көтерілістер оны Антверпенге тартты, онда Вильгельм Оранждың агенті ретінде ол көтерілісшілерге жетекшілік етуге рұқсат берді және көптеген мүлікті жойылудан сақтап қалды. Бұл әрекет оны халықтың жек көруіне ұшыратты, сондықтан ол діни қызметкер кейпінде өмірін сақтап қашуға мәжбүр болды. Келесі жылы ол Оксфорд графынан Оранж князіне қызмет етуге жіберілді. Бір жыл қызметтен кейін ол Англияға оралуға рұқсат алды, және жау территориясы арқылы жасаған қауіпті сапарында көптеген оқиғаларға тап болғаннан кейін Гернсиге, содан Англияға аттанды. Оның меценаты лорд Оксфорд одан бас тартты, ал денсаулығы нашарлаған ақын Бат қаласына зейнетке шықты. Ол осы уақытта бақытсыз некеге тұрып, Төменгі елдерге оралды. Испандардың қолына түсіп, ол Антверпендегі тәртіпсіздікке қатысқандығын анықтады және асыл әйелдің араласуымен құтқарылған кезде тыңшы ретінде өлім жазасына кесілді. Бұл тәжірибе оны 1572 жылы Зуфенді қорғауға қатысудан тоқтатып қоймады, бірақ бұл оның соңғы жорығы болды, ал өмірінің қалған жылдарының қиындықтары негізінен отбасылық мәселелермен байланысты болды.
In 1541 Churchyard began his career as a soldier of fortune, being, he said, "pressed into the service". He fought his way through nearly every campaign in Scotland and the Low Countries for thirty years. He served under the emperor Charles V in Flanders in 1542, returning to England after the Peace of Crépy (1544). In the Scottish campaign of 1547 he was present at the barren victory of Pinkie, and in the next year was taken prisoner at Saint Monance, but aided by his persuasive tongue he escaped to the English garrison at Lauder, where he was once more besieged, only returning to England on the conclusion of peace in 1550. In the same year he went to Ireland to serve the lord deputy of Ireland, Sir Anthony St Leger, who had been sent to pacify the country. Here Churchyard enriched himself, at the expense of the Irish; but in 1552 he was in England again, trying vainly to secure a fortune by marriage with a rich widow. After this failure he departed once more to the wars to the Siege of Metz (1552), and "trailed a pike" in the emperor's army, until he joined the forces under William Grey, 13th Baron Grey de Wilton, with whom he says he served eight years. Grey was in charge of the fortress of Guînes, which was besieged by the duke of Guise in 1558. Churchyard arranged the terms of surrender, and was sent with his chief to Paris as a prisoner. He was not released at the Peace of Cateau Cambrésis for lack of money to pay his ransom, but he was finally set free on giving his bond for the amount, an engagement which he repudiated as soon as he was safely in England. He is not to be identified with the "T. C." who wrote for the Mirror for Magistrates (ed. 1559), "How the Lord Mowbray was banished and after died miserablie in exile", which is the work of Thomas Chaloner; but "Shore's Wife", his most popular poem, appeared in the 1563 edition of the same work, and to that of 1587 he contributed the "Tragedie of Thomas Wolsey". These are plain compositions in the seven lined Chaucerian stanza. Repeated petitions to the Queen for assistance produced at first fair words, and then no answer at all. He therefore returned to active service under Lord Grey, who was in command of an English army sent in 1560 to help the Scottish rebels at the Siege of Leith, and in 1564 he served in Ireland under Sir Henry Sidney. The religious disturbances in the Netherlands attracted him to Antwerp, where, as the agent of William of Orange, he allowed the insurgents to place him at their head, and was able to save much property from destruction. This action made him so hated by the mob that he had to fly for his life in the disguise of a priest. In the next year he was sent by the earl of Oxford to serve definitely under the prince of Orange. After a year's service he obtained leave to return to England, and after many adventures and narrow escapes in a journey through hostile territory he embarked for Guernsey, and thence for England. His patron, Lord Oxford, disowned him, and the poet, whose health was failing, retired to Bath. He appears to have made a very unhappy marriage at this time, and returned to the Low Countries. Falling into the hands of the Spaniards he was recognized as having had a hand in the Antwerp disturbance, and was under sentence to be executed as a spy when he was saved by the intervention of a noble lady. This experience did not deter him from joining in the defence of Zutphen in 1572, but this was his last campaign, and the troubles of the remaining years of his life were chiefly domestic.
Кейінгі өмірі
1574 жылы Бристольде және 1578 жылы Норвичте королеваның қабылдау рәсімі үшін мерекелік шараны ұйымдастыру үшін Черчиард жұмысқа алынды. Ол 1575 жылы өзінің туындыларына берген қарапайым атауды – “The Firste parte of Churchyarde's Chippes” жариялады. Екінші бөлігі жарық көрмеді, бірақ 1578 жылы одан әлдеқайда кеңейтілген нұсқасы шықты. Черчиардтың “Таңдаулары” (1579) атты еңбегіндегі бір бөлім Елизаветаны ашуға тікелей себеп болды, сол себепті автор үш жылға Шотландияға қашып кетті. Ол шамамен 1584 жылы ғана королеваның құрметіне ие болды, ал 1593 жылы оған королевадан шағын зейнетақы тағайындалды. 1580 жылдың 8 сәуірінде, Ұлы жұма күні, Черчиард (сонда 60 жасқа жуық) екі күн бұрын Лондон мен Англияның көп бөлігін қампқан жер сілкінісі туралы қысқаша хабарлама жариялады. “Ақылдыларға ескерту, бейшараларға қорқыныш, тәкаппарларға шек, ізгілерге айна”, яғни 1580 жылдың 6 сәуірінде Лондонда және басқа да жерлерде болған жер сілкінісі туралы, Құдайдың даңқы мен адамдардың пайдасы үшін, сақ жүре білгендерге және даналықпен үкім шығара білгендерге арналған, Томас Черчиард мырзаның өлең және прозада жазған кітапшасы 1580 жылғы Довер бұғазындағы жер сілкінісі туралы ең алғашқы мәліметтерді ұсынады.
Churchyard was employed to devise a pageant for the Queen's reception at Bristol in 1574, and again at Norwich in 1578. He had published in 1575 The Firste parte of Churchyarde's Chippes, the modest title which he gives to his works. No second part appeared, but there was a much enlarged edition in 1578. A passage in Churchyarde's Choise (1579) gave offence to Elizabeth, and the author fled to Scotland, where he remained for three years. He was only restored to favour about 1584, and in 1593 he received a small pension from the Queen. On Good Friday, 8 April 1580, Churchyard (then aged nearly 60) published a short account of the earthquake which had struck London and much of England only two days earlier. The pamphlet, A Warning to the Wyse, a Feare to the Fond, a Bridle to the Lewde, and a Glasse to the Good; written of the late Earthquake chanced in London and other places, 6 April 1580, for the Glory of God and benefit of men, that warely can walk, and wisely judge. Set forth in verse and prose, by Thomas Churchyard, gentleman provides the earliest accounts of the 1580 Dover Straits earthquake.
Беделі
Елизаветаның жас жазушылары Чиркьярдқа деген құрметті және ықыласты сезімдерін Томас Наше көрсетеді, ол (Төрт хат жоққа шығарылды) Чиркьярдтың қартайған музасы "қазіргі ең сөзшең ақындарымыздың әжесі болуы мүмкін" дейді. Франсис Мерес (Палладис Тамия, 1598) оны көптеген белгілі есімдермен бірге "біздің арамыздағы махаббаттың қиындықтарын ең жаны түршігіп жоқтап, зар жылайтын" ақындар деп атайды. Спенсер "Колин Клауттың қайта оралуы" атты шығармасында оны "қария Палемон" деп атайды, ол "көмейі қатқанша ұзақ ән шырқады". Оның жазбалары, "Айна" журналына қосқан үлесінен басқа, көбінесе өмірбаяндық сипатта болады немесе ол қатысқан соғыстар туралы айтады. Олар өте сирек кездеседі және толыққанды қайта басылмаған. Чиркьярд Елизаветаның билік кезінде өмір сүрді және 1604 жылдың 4 сәуірінде Вестминстердегі Сент-Маргарет шіркеуіне қойылды. Ол Анна Данияның қызметшілерінің алдында ауырып қалды және қайтыс болуына екі апта бұрын әлсіз күйде шығарылып кетті.
The affectionate esteem with which Churchyard was regarded by the younger Elizabethan writers is expressed by Thomas Nashe, who says (Foure Letters Confuted) that Churchyard's aged muse might well be "grandmother to our grandiloquentest poets at this present". Francis Meres (Palladis Tamia, 1598) mentions him in conjunction with many great names among "the most passionate, among us, to bewail and bemoan the perplexities of love". Spenser, in "Colin Clout's Come Home Again", calls him with a spice of raillery "old Palaemon" who "sung so long until quite hoarse he grew". His writings, with the exception of his contributions to the Mirror for Magistrates, are chiefly autobiographical in character or deal with the wars in which he had a share. They are very rare and have never been completely reprinted. Churchyard lived right through Elizabeth's reign, and was buried in St. Margaret's, Westminster, on 4 April 1604. It was said he was taken ill in the presence of Anne of Denmark's ladies in waiting and carried away in a faint a fortnight before his death.