Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шаңғы таяқтары, сонымен қатар таяқтар (Солтүстік Америкада), таяқтар (Ұлыбританияда) немесе тіреулер (Австралияда) деп те аталады. Шаңғышылар оларды тепе-теңдік сақтау және жылдамдық алу үшін пайдаланады. Қазіргі шаңғы таяқтары көбінесе алюминий мен көміртек талшығынан жасалады, бірақ бамбук сияқты материалдар да қолданылады. Таяқтар альпий шаңғысы, фристайл шаңғысы (аэробикалық шаңғыдан басқа) және жарыс шаңғысында қолданылады. Шаңғымен секірушілер таяқтарды пайдаланбайды.
Ski poles, also referred to as poles (in North America), sticks (UK), or stocks (Australia), are used by skiers for balance and propulsion. Modern ski poles are most commonly made from aluminum and carbon fiber, though materials such as bamboo are still used. Poles are used in alpine skiing, freestyle skiing (with the exception of aerials), and cross country skiing. Ski jumpers do not use poles.
Тарих
2012 жылы Швецияда ең көне шаңғы таяғы табылған, ол б.з.д. 3623 жылға дейін сақталып келген. Ал шаңғы таяғымен адамның ең көне суреті Норвегиядағы үңгір салынған картинада кездеседі, ол б.з.д. 4000 жылға жатады. Алғашқы шаңғышылар осы таяқты тепе-теңдік сақтау, тоқтау және бұрылу үшін пайдаланған. Шаңғышылар 1741 жылдан бастап екі таяқ қолдана бастады. Бұл бір таяқтан гөрі жақсырақ тепе-теңдік беретін және қарда жылдам жылға беруді жеңілдеткен. Алайда, 1959 жылы Эдвард Л. Скотт осы конструкцияны жеңіл алюминий шаңғы таяғын танымал ету арқылы жаңартты, оның қазіргі дизайны гольф клубының тіректерінен алынған. Бұл жаңа, берік және жеңіл таяқ шаңғышыларға таяқты қарға батыруды және жылдам, қысқа бұрылыстарды бастауды оңайлатты. Axel Composites компаниясы 1975 жылы көміртекті шаңғы таяқтарына патент алған, бірақ 1989 жылы өнертапқыш Дэвид П. Гудтің жетілдірілген дизайны кеңінен өндірілген алғашқы таяқ болды. Көміртекті таяқ алюминий таяқтың сапаларын сақтайды: жеңілдік, беріктік және жоғары төзімділік.
as of 2012, the earliest ski pole was found in Sweden and dates back to 3623 BC, while the earliest depiction of a man with a ski pole was found in Norway in the form of a cave painting, dated at 4000 BC. Early skiers would use this pole for the purposes of balancing, braking, and turning. Skiers began to use two ski poles in 1741. This provided greater balance than one pole could provide and made pushing through the snow easier. This construction was superseded by Edward L. Scott, who is credited with popularizing the lightweight aluminum ski pole in 1959, deriving his modern design from golf club shafts. This new stiff and lightweight pole made it easier for skiers to pole plant and initiate fast, short turns. Axel Composites has a patent for carbon fiber ski poles dating back to 1975, however, inventor David P. Goode's improved design from 1989 became the first widely produced. The carbon fiber pole builds on the same qualities of the aluminum pole: lightness and stiffness while being extremely strong.
Шаңғы таяқтарының ерекшеліктері
Сауыт: Шақтың төменгі жағында орналасқан, таяқтың жұмсақ қарға тым терең батып кетпеуіне арналған. Тұтқа: Таяқтың жоғарғы бөлігіне бекітілген тұтқаға белдік қосылған. Бұл белдіктер білезік арқылы кигізіліп, шаңғышының тұтқаны ұстауын жақсартады және құлау кезінде таяқтың жоғалып кетуін қамтамасыз етеді. Тау шаңғысымен жүргенде, таяқ көрінбейтін бұтақ немесе түбірге ілігіп қалса, білезік жарақаттануын болдырмау үшін белдікті пайдаланбауға болады. Таяқ өндірушілер соққы кезінде білезік жарақаттануын болдырмайтын, шығарылатын белдік жүйелерін де жасаған. Жарыс таяқтарының ерекшеліктері бар. Супер гигант слалом, таудан түсу және жылдамдықпен шаңғы тебу таяқтары шаңғышы денесін бүгіп, қарсылықты азайту үшін иілгіш етіп жасалған. Слалом шаңғысында жылдамдық төмендегендіктен және таяққа тәуелділік артқандықтан тік таяқтар қолданылады. Слалом таяқтары көбінесе қақпаларды бұру үшін тұтқаға бекітілген қорғағышпен бірге келеді. Гигант слаломмен айналысатындар жеке талғауына және жағдайға қарай тік немесе иілгіш таяқты таңдайды; гигант слалом трассалары жылдамдық бойынша әртүрлі болуы мүмкін, ал баяу трассаларда аэродинамикалық қарсылық соншалықты маңызды емес.
Basket: Near the bottom end of the shaft, designed to stop the pole from sinking significantly into deep snow. Grip: Attached to the upper part of the pole is a grip with a strap. These are slipped over the wrist to improve the skiers hold on the grip and to prevent the loss of the pole in the event of a fall. When backcountry skiing, the wrist strap may not be used to prevent wrist injury if the pole should catch on an unseen branch or root. Releasable strap systems have been implemented by pole manufacturers as well, which serve to prevent wrist injuries in the event of a crash. Racing poles have their own unique distinctions. Super giant slalom, downhill, and speed skiing poles are designed to bend around the skier's body while in a tuck position to minimize drag. In slalom skiing, straight poles are used due to the reduced speeds and increased reliance on poles. Slalom poles will often come with a guard attached to the grip for the purpose of deflecting gates. Giant slalom skiers choose a straight or bent pole based on personal preference and situation; giant slalom courses can vary greatly in speed and in the case of slower courses, aerodynamic drag does not have as great a factor.
Тіпті жаяу жүзу
Шаңғы таяқтары шаңғышыға қол қозғалысын пайдалана отырып қарға күш салуға мүмкіндік береді, сонымен қатар тұрақтылықты қамтамасыз етеді. Бәсекелестік шаңғы жарысында, әсіресе, қос таяқпен шаңғы тебу басты қозғалыс құралы болатын жаппай старт кезінде, таяқпен шаңғы тебу техникасы аса маңызды. Крос-кантри шаңғысында әртүрлі техникалардың болуына байланысты ұзын таяқтар қолданылады. Классикалық (диагональды қадам) техникасында таяқтың ұзындығы әдетте жерден шаңғышының қолтығына дейін өлшенеді. Ал конькимен жүру (фристайл) техникасында таяқтың ұзындығы көбінесе жерден шаңғышының үстін ерініне дейін өлшенеді. Мұндай ұзындықтарды таңдау максималды итеру күшін және техникалық талаптарды ескеру арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етеді. Көптеген скандинавиялық шаңғы таяқтарын өндірушілер өлшемдер кестесін ұсынады.
Poles enable cross country skiers to apply power to the snow, using arm motion; poles can also provide stability. In competitive cross country skiing, poling technique is essential, especially so during a mass start in which double poling is the main means of propulsion. Longer poles are used for cross country because of different techniques. Pole length for classic (aka diagonal stride) technique is typically measured from the ground to the skier's armpit. For skating (aka freestyle) technique the length of the pole is typically from the ground to the skier's upper lip. These length selections balance between maximum thrust and technique considerations. Most Nordic ski pole manufacturers have sizing charts available.
Скандинавиялық жүру
Скандинавиялық жүріс таяқтары негізінен күрделі құрамалы шаңғы таяқтарына ұқсас, бірақ олардан қысқарақ және жарыс шаңғы таяқтарындағыдан кіші себетке ие. Скандинавиялық жүріс таяқтарының баулары саусақтары ашық қолғап сияқты және жарыс шаңғы таяқтарының бауларына ұқсас.
Nordic walking poles are largely similar to composite cross country ski poles, just shorter in length and with a basket smaller than that of the racing cross country ski pole. The Nordic walking pole strap resembles a fingerless glove and is similar to the racing cross country ski pole strap.