Кіріспе

Джозеф Эдвард Мюррей (1 сәуір 1919 – 26 қараша 2012) – американдық пластикалық хирург, 1954 жылғы 23 желтоқсанда Ричард және Рональд Херрик атты бірдей егіздерге алғашқы сәтті адам бүйрегін трансплантация жасаған. Мюррей 1990 жылы Э. Доннелл Томаспен бірге «адам ауруларын емдеудегі мүшелер мен жасушаларды трансплантациялау жөніндегі жаңалықтары үшін» физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығын бөлісті.

Мансап

1954 жылдың 23 желтоқсанында Мюррей Питер Бент Бриггем ауруханасында (кейін Бриггем және әйелдер ауруханасы) біртекті Геррик егіздері арасында әлемдегі алғашқы сәтті бүйрек трансплантациясын жасады, бұл операция бес жарым сағатқа созылды. Оған Дж. Хартвелл Харрисон және басқа да белгілі дәрігерлер көмектесті. Питер Бент Бригам ауруханасының 2-операциялық бөлмесінде Мюррей созылмалы нефриттен қайтыс болып жатқан өзінің егіз інісі Ричардқа Рональд Херрик сыйлаған сау бүйректі трансплантациялады. Ричард операциядан кейін тағы сегіз жыл өмір сүрді. 1959 жылы Мюррей әлемдегі алғашқы сәтті аллографтық трансплантацияны, ал 1962 жылы әлемдегі алғашқы мәйіттің бүйрегінен жасалған трансплантацияны орындады. Келесі жылдары Мюррей трансплантация биологиясын зерттеу, иммунодепрессанттарды қолдану және қабылдау реакциясының механизмдерін зерттеуде халықаралық деңгейде жетекші болды. 1960 жылдары иммунодепрессанттарды зерттеуші маңызды ғалымдар Мюрреймен бірге жұмыс істеуге тырысты. Олар бірлесіп, Imuran (генералды азатиоприн) атты жаңа препаратты трансплантацияда қолдану үшін бейімдеді. Imuran және басқа да қабылдау реакциясын басатын препараттардың табылуы Мюррейге туыс еместерден де трансплантация жасауға мүмкіндік берді. 1965 жылға қарай, туыс емес донордан алынған бүйрек трансплантациясынан кейін тірі қалу көрсеткіші 65%-дан асты. Гарвард медицина мектебінің оқытушысы ретінде Мюррей әлемнің түкпір-түкпірінен келген дәрігерлерді трансплантация және реконструктивтік хирургияға оқытты, көбінесе дамып келе жатқан елдерде операциялар жасады. Гарвардтағы Хирургиялық зерттеулер зертханасының және Питер Бент Бригам ауруханасының директоры ретінде 20 жыл бойы ол трансплантация және биология саласындағы әлемдік көшбасшыларға шабыт берді. Ол Питер Бент Бригамдағы (кейін Бриггем және әйелдер ауруханасы) бас пластикалық хирург ретінде 1986 жылға дейін қызмет етті. Сондай-ақ, ол 1972 жылдан 1985 жылға дейін Бостон балалар ауруханасының бас пластикалық хирургы болып жұмыс істеді және 1986 жылы Гарвард медицина мектебінің хирургия профессоры званиясын алды. 1990 жылы ол орган трансплантациясы саласындағы новаторлық еңбегі үшін физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды. Мюррей Ұлттық ғылым академиясының мүшесі және Американдық хирургтар колледжінің регенті болып сайланды. Ол Американдық хирургиялық қауымдастықтың хирургияға ерекше үлес қосқаны үшін медалін, Америка өнер және ғылым академиясының Фрэнсис Амори сыйлығын, Американдық пластикалық хирургтар қауымдастығының құрметті сыйлығын және Жылдың дәрігері сыйлығын, сондай-ақ Ұлттық бүйрек қорының «Өмір сыйлығымен» марапатталды. Ол Бостон қаласының 350 жылдығына орай медицина саласын көрнекті түрде өкілдеген 350 ең үздік азаматтың бірі деп танылды. 1991 жылы Мюррей Америка жетістіктері академиясының «Алтын тақта» сыйлығын алды. 1996 жылы Ватиканның Рим папасы ғылым академиясының академигі болып тағайындалды. Мюррей 2005 жылдың наурыз айында Католик шіркеуі мен қоғамға қызметтері үшін Нотр-Дам университетінің Лаетар медалімен марапатталды.

Жеке өмір және өлім

Мюррейдің әкесі белгілі заңгер және аудандық сот судьясы болған. Мюррей колледж кезіндегі сүйіктісі, мектеп мұғалімі Бобби Линкке 1945 жылғы маусымда үйленді, олардың 6 баласы болды: 3 ұл және 3 қыз. Мюррей 2012 жылғы 26 қарашада 93 жасында дүние салды. Ол Бостон маңындағы үйінде Алғыс айту күні инсульт алды және Бриггем және әйелдер ауруханасында қайтыс болды, дәл сол ауруханада ол алғашқы орган ауыстыру операциясын жасаған.