Алексис Каррель: Хирург, биолог және еугеника саясатының қолдаушысы
Alexis Carrel
Алексис Каррель – француз хирург және биологы, 1912 ж. Физиология және медицина бойынша Нобель сыйлығының иегері. Қан тамырларын тігу, мүшелерді трансплантациялау және эугеника саясатындағы рөлі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз хирургы және биологы (1873–1944)
French surgeon and biologist (1873–1944)
Алексис Каррель (алекси карель; 28 маусым 1873 – 5 қараша 1944) – ғылыми мансабының көп бөлігін АҚШ-та өткізген француз хирургы және биологы. Ол 1912 жылы қан тамырларын тігудің жаңа техникаларын дамытқаны үшін физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығына ие болды. Чарльз Линдбергпен бірлесе алғашқы перфузиялық сорғыны ойлап тапты, бұл орган трансплантациясының жолын ашты. Каррель тіндерді өсіру, трансплантология және кеуде хирургиясы салаларында да пионер болды. Ол Виши Франциясында евгеникалық саясатты жүзеге асырудағы басты рөлімен белгілі.
Alexis Carrel (alɛksi kaʁɛl; 28 June 1873 – 5 November 1944) was a French surgeon and biologist who spent most of his scientific career in the United States. He was awarded the Nobel Prize in Physiology or Medicine in 1912 for pioneering vascular suturing techniques. He invented the first perfusion pump with Charles Lindbergh opening the way to organ transplantation. Carrel was also a pioneer in tissue culture, transplantology and thoracic surgery. He is known for his leading role in implementing eugenic policies in Vichy France.
Өмірбаян
Сент-Фой-ле-Лионда туған Каррел, діншіл католик отбасында тәрбиеленіп, иезуиттермен білім алған. Бірақ университетке қабылданған кезде агностик болып кеткен. Лион университетінде медицинаны оқыды. Лион ауруханасында интерн ретінде жұмыс істеген кезде, ол өте жұқа инелерді қолданып, кішкентай қан тамырларын тігу әдісін жасады. Осы әдіс туралы алғашқы ғылыми мақаласын 1902 жылы жариялады. Кейіннен оны жазылғаннан кейін жазылған жағдайдың негізгі куәгері ретінде таныды. Медициналық қауымдастықтағы әріптестерінің қарсылығына қарамастан, Каррел оқиғаның табиғаттан тыс түсіндірмесін жоққа шығарудан бас тартты. Оның сенімдері Франциядағы академиялық медицинадағы мансабы мен беделіне кедергі келтірді, нәтижесінде ол Францияны тастап Канадаға кетті. Каррел осы жағдай туралы «Лурдқа саяхат» атты кітап жазды, ол оның қайтысынан кейін төрт жыл өткен соң жарық көрді. Канадаға келгеннен кейін көп ұзамай Чикаго университетінде қызметке қабылданды. Мұнда ол американдық дәрігер Чарльз Клод Гатримен бірге қан тамырларын тігу, қан тамырлары мен мүшелерді, сондай-ақ бас трансплантациясы бойынша жұмыс істеді. Осы еңбектері үшін Каррелге 1912 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы табысталды. 1906 жылы Нью-Йоркте құрылған Рокфеллер медициналық зерттеулер институтына қосылды және қалған өмірін осы жерде өткізді. Ол патолог Монтроз Томас Берроузбен бірге ұлпаларды өсіру бойынша маңызды жұмыстар жасады. Бірінші дүниежүзілік соғыста Каррел француз армиясының медициналық корпусында майор болып қызмет етті. Осы кезеңде ол жараларды емдеу үшін танымал Каррел-Дакин әдісін әзірледі. Осы трагедия Каррелді қан тамырларын тігудің жаңа әдістерін жасауға шабылдады, мысалы, тігу кезінде тамыр қабырғасына зиянды азайту үшін үш тігіс қолданатын «триангуляция» әдісін жасады. Каррел бұл әдісті кесте тігуші әйелден үйреніп, кейіннен өз жұмысына енгізді. Джулиус Комороның сөзіне сүйенсек, Каррел 1901-1910 жылдар аралығында эксперименттік жануарларды пайдаланып, қан тамырлары хирургиясының барлық тәсілдерін және әдістерін жасады, бұл артериялар мен веналарды қайта қосу және хирургиялық трансплантацияларды сәтті орындауына әкелді. Осы жетістіктері үшін ол 1912 жылы Нобель сыйлығын алды.
Born in Sainte Foy lès Lyon, Rhône, Carrel was raised in a devout Catholic family and was educated by Jesuits, though he had become an agnostic by the time he became a university student. He studied medicine at the University of Lyon. Working as an intern at a Lyon hospital, he developed a technique for suturing small blood vessels using extremely fine needles. He published his first scientific article about this method in 1902. who then identified Carrel as the principal witness of her cure. Despite facing opposition from his peers in the medical community, Carrel refused to dismiss a supernatural explanation for the event. His beliefs proved to be a hindrance to his career and reputation in academic medicine in France, and as a result he left France for Canada. Carrel would write a book about the case The Voyage to Lourdes, which was released four years after his death. Shortly after arriving in Canada, he accepted a position at the University of Chicago. While there he collaborated with American physician Charles Claude Guthrie in work on vascular suture and the transplantation of blood vessels and organs as well as the head. Carrel would be awarded the 1912 Nobel Prize in Physiology or Medicine for these efforts. In 1906, he joined the newly formed Rockefeller Institute of Medical Research in New York where he spent the rest of his career. There he did significant work on tissue cultures with pathologist Montrose Thomas Burrows. In World War I, Carrel served as a major in the French Army medical Corps. During this time he developed the popular Carrel Dakin method for treating wounds. This tragedy inspired Carrel to develop new techniques for suturing blood vessels, such as the "triangulation" technique using three stay sutures to minimize damage to the vascular wall during suturing. Carrel learned this technique from an embroideress, and later incorporated it into his work. According to Julius Comroe, Carrel performed every feat and developed every technique in vascular surgery using experimental animals between 1901 and 1910, leading to his great success in reconnecting arteries and veins and performing surgical grafts. These achievements earned him the Nobel Prize in 1912.
Жараға антисептикалық
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде (1914-1918), Каррел және ағылшын химигі Генри Драйсдейл Дакин хлорға негізделген антисептикалық ерітіндіні қолданып жараларды емдеудің Каррел-Дакин әдісін жасады, бұл ерітінді Дакин ерітіндісі деп белгілі. Бұл әдіс жараны тазалау және оны үлкен көлемдегі антисептикалық сұйықтықпен шаюды қамтиды, антибиотиктердің жоқтығында бұл маңызды медициналық жетістік болды. Каррел өз үлесі үшін "Құрмет легионы" орденімен марапатталды. Каррел-Дакин әдісі ауруханаларда кеңінен қолданыс тапты. Каррел жасаған механикалық шаю техникасы бүгінге дейін қолданылып келеді.
During World War I (1914–1918), Carrel and the English chemist Henry Drysdale Dakin developed the Carrel–Dakin method of treating wounds with an antiseptic solution based on chlorine, known as Dakin's solution. This method, which involved wound debridement and irrigation with a high volume of antiseptic fluid, was a significant medical advancement in the absence of antibiotics. For his contributions, Carrel was awarded the Légion d'honneur. The Carrel–Dakin method became widely used in hospitals. The mechanical irrigation technique developed by Carrel is still used today.
Органдар трансплантациясы
Каррель пилот Чарльз Линдбергпен бірге «Органдар мәдениеті» атты кітап жазды. Олар 1930-жылдардың ортасында перфузиялық сорғыны ойлап тапты, бұл сорғы хирургиялық операциялар кезінде ағзаларды денеден тыс сақтауға мүмкіндік берді. Бұл өнертабыс ашық жүрек хирургиясы және ағза трансплантациясы салаларында маңызды қадам болып саналады, сондай-ақ жасанды жүрек әзірлеуге жол ашты, ол көп жылдардан кейін іске асырылды. Кейбір сыншылар Каррельді Линдбергтің үлесін артық көрсету арқылы жариялануға тырысқан деп айыптаса да, басқа дереккөздер Линдбергтің құрылғыны жасауда маңызды рөл атқарғанын көрсетеді. Олардың маңызды еңбегін мойындап, 1938 жылғы 13 маусымда Каррель мен Линдберг екеуі де «Time» журналының мұқабасында бейнеленді.
Carrel co authored a book with pilot Charles Lindbergh, The Culture of Organs. Together, they developed the perfusion pump in the mid 1930s, which made it possible for organs to remain viable outside of the body during surgical procedures. This innovation is considered to be a significant advancement in the fields of open heart surgery and organ transplantation, and it paved the way for the development of the artificial heart, which became a reality many years later. Although some critics accused Carrel of exaggerating Lindbergh's contributions to gain publicity, other sources indicate that Lindbergh played a significant role in the device's development. In recognition of their groundbreaking work, both Carrel and Lindbergh appeared on the cover of Time magazine on June 13, 1938.
Тіндер өсіру және жасушалық қартаю
Каррел жануарлар тіндерін культурада тірі ұстау әдістерін әзірледі. Ол қартаю құбылысына қызығушылық танытты. Ол барлық жасушалар шексіз өсе береді деп сенді, бұл 20 ғасырдың басында кеңінен қабылданған көзқарасқа айналды. 1912 жылы Каррел Рокфеллер медициналық зерттеулер институтында тәжірибе жүргізді, онда ол өзінің дизайны бойынша тығыздалған Пирекс колбасында эмбриондық тауық жүрегінен тінді өсірді. Ол культураны үнемі қоректік заттармен қамтамасыз етіп, тауықтың қалыпты өмір сүру мерзімінен ұзақ, 20 жылдан астам сақтады. Бұл тәжірибе көпшілік пен ғылыми қауымның қызығушылығын тудырды, бірақ оны қайталай алмады. 1960 жылдары Леонард Хейфлик пен Пол Мурхед Хейфлик лимиті деген ұғымды ұсынды, ол дифференциацияланған жасушалар өліске жеткенше шектеулі ғана бөліне алады десті. Дж. А. Витковски жаңа жасушаларды культураға қасақана енгізу, мүмкін Каррелдің білмеуімен, нәтижелерді түсіндіруге болады деп санайды. Каррелдің тәжірибесіне күмәндер болғанына қарамастан, ол ғылыми тарихтың маңызды бөлігі болып қала береді, ал оның тінді өсіру жөніндегі жұмысы қазіргі медицинаның дамуына зор үлес қосты.
Carrel developed methods to keep animal tissues alive in culture. He was interested in the phenomenon of senescence or aging. He believed that all cells continued to grow indefinitely, which became a widely accepted view in the early 20th century. In 1912, Carrel began an experiment at the Rockefeller Institute for Medical Research, where he cultured tissue from an embryonic chicken heart in a stoppered Pyrex flask of his own design. He supplied the culture with nutrients regularly and maintained it for over 20 years, longer than a chicken's normal lifespan. This experiment received significant popular and scientific attention, but it was never successfully replicated. In the 1960s, Leonard Hayflick and Paul Moorhead proposed the concept of the Hayflick limit, which states that differentiated cells undergo only a limited number of divisions before dying. J. A. Witkowski argued that the deliberate introduction of new cells into the culture, possibly without Carrel's knowledge, could also explain the results. Despite the doubts surrounding Carrel's experiment, it remains an important part of scientific history, and his work on tissue culture had a significant impact on the development of modern medicine.
Құрметтер
Каррел 1909 жылы Америка философиялық қоғамына, ал 1914 жылы Америка өнер және ғылым академиясына сайланды. Каррел АҚШ, Испания, Ресей, Швеция, Нидерланды, Бельгия, Франция, Ватикан, Германия, Италия және Грекияның ғылыми қоғамдарының мүшесі болды. Ол екі рет, 1924 және 1927 жылдары КСРО Ғылым академиясының құрметті мүшесі болып сайланды. Сондай-ақ, ол Белфаст Королева университеті, Принстон университеті, Браун университеті және Колумбия университетінен құрметті докторлық дәреже алды. 1972 жылы швед поштасы Каррелді Нобель сыйлығының маркалар сериясының бір бөлігі болған маркамен құрметтеді. Жеті жыл өткен соң, 1979 жылы Ай бетіндегі Каррел кратеріне оның есімі берілді, бұл оның жаңалықтарына деген құрметтің белгісі болды. 2002 жылдың ақпан айында Чарльз Линдбергтің туғанына 100 жыл толуын мерекелеу үшін Оңтүстік Каролина медицина университеті (Чарльстон қаласы) Линдберг-Каррел сыйлығын тағайындады. Майкл ДеБейки және тағы тоғыз ғалым сыйлықтың алғашқы иегерлері атанды. Сыйлық – Линдбергтің әйелі Энн Морроудың жүрек ауруынан қайтыс болған әпкесі Элизабет Морроудың құрметіне «Элизабет» деп аталған қоладан жасалған мүсін. Линдбергтің медициналық технологияның мүмкіндіктеріне наразылығы, әсіресе жүрек хирургиясы үшін жасанды жүрек сорғысының болмауы, оны Каррелге жүгінуге мәжбүр етті.
Carrel was elected to the American Philosophical Society in 1909 and the American Academy of Arts and Sciences in 1914. Carrel was a member of learned societies in the U. S., Spain, Russia, Sweden, the Netherlands, Belgium, France, Vatican City, Germany, Italy, and Greece, and was elected twice, in 1924 and 1927, as an honorary member of the Academy of Sciences of the USSR. He also received honorary doctorates from Queen's University of Belfast, Princeton University, Brown University, and Columbia University. In 1972, the Swedish Post Office honored Carrel with a stamp that was part of its Nobel stamp series. Seven years later, in 1979, the lunar crater Carrel was named after him as a tribute to his breakthroughs. In February 2002, to celebrate the 100th anniversary of Charles Lindbergh's birth, the Lindbergh Carrel Prize was established by the Medical University of South Carolina at Charleston. Michael DeBakey and nine other scientists were the first recipients of the prise, a bronze statuette, named "Elisabeth" after Elisabeth Morrow, the sister of Lindbergh's wife Anne Morrow who died from heart disease. Lindbergh's frustration with the limitations of medical technology, specifically the lack of an artificial heart pump for heart surgery, led him to reach out to Carrel.
Адам, белгісіз (1935, 1939)
1935 жылы Каррелдің «Л’Homme, cet inconnu» (Адам, белгісіз) атты кітабы бестселлерге айналды. Кітап адам денесі мен өмірі туралы «биология, физика және медицина саласындағы жаңалықтар негізінде» белгілі және белгісіз жайттарды толыққанды баяндауға, қазіргі әлемнің мәселелерін ашып көрсетуге және адамзаттың жақсырақ өмір сүруіне бағыт беретін жолдарды ұсынуға тырысты. Кітапта Каррел «төмен сапалы» адамдар «жақсы сапалы» адамдардан басым түсіп, «ақ нәсілдің әлсіреуіне» себеп болып жатыр деп мәлімдеді. Ол адамзатты басқару үшін интеллектуалдардың элиталық тобын құруды және евгениканы әлеуметтік жүйеге енгізуді жақтады. Ол потенциалы жоғары тұлғалардан құралған аристократияны қолдады және қылмыскерлер мен психикалық аурулары бар адамдарға эвтаназия жасауды ұсынды. Маңыздысы, Каррелдің қылмыскерлер мен психикалық аурулары бар адамдарға эвтаназия қолдауы 1930 жылдардың ортасында, нацистік Германиядағы өлім лагерлері мен газ камералары құрылмас бұрын жарияланды. 1936 жылы кітабының неміс тіліндегі кіріспесінде Каррел баспагердің сұрауымен нацистік режимді мақтады, бұл басқа тілдердегі басылымдарда жоқ еді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кітап және Виши режимімен байланысы оның беделін түсірді, нәтижесінде оның есімі 20-дан астам француз қалаларындағы көшелерден алынып тасталды, ал 1996 жылы Лиондағы Алексис Каррел атындағы медицина факультетінің аты өзгертілді.
In 1935, Carrel's book, L'Homme, cet inconnu (Man, the Unknown), became a best seller. The book attempted to comprehensively outline what is known, and unknown, of the human body and human life "in light of discoveries in biology, physics, and medicine", to shed light on the problems of the modern world, and to provide possible routes to a better life for human beings. In the book, Carrel argued that humans of "poor quality" were outbreeding those of good quality and causing the "enfeeblement of the white races." He advocated for an elite group of intellectuals to guide mankind and to incorporate eugenics into the social framework. He argued for an aristocracy that would come from individuals of potential and advocated for euthanasia for criminals and the criminally insane. Notably, Carrel's endorsement of euthanasia for criminals and the criminally insane was published in the mid 1930s, prior to the implementation of death camps and gas chambers in Nazi Germany. In the 1936 German introduction of his book, Carrel added praise for the Nazi regime at the publisher's request, which did not appear in other language editions. After the second world war the book and his role with the Vichy regime would stain his reputation such that his name was removed from streets in more than 20 French cities and the Alexis Carrel Medical Faculty in Lyon was renamed in 1996.
Адам проблемаларын зерттеу жөніндегі француз қоры
1937 жылы Каррел Жан Кутро басқарған Адамдар проблемаларын зерттеу орталығына (Centre d'Etudes des Problèmes Humains) қосылды. Кутроның мақсаты "ұжымдық ойлау" арқылы "экономикалық гуманизм" деп атаған ұғымын дамыту болды. Бірақ 1941 жылы Каррел Адамдар проблемаларын зерттеуге арналған француз қорының (Fondation Française pour l'Etude des Problèmes Humains) құрылуын қолдады. Бұл қор 1941 жылы Виши режимінің жарлығымен құрылды, ал Каррел "регент" лауазымын атқарды. Каррелдің Виши Франция президенті Филипп Петан кабинетімен, атап айтқанда француз өнеркәсіптік дәрігерлері Андре Грос пен Жак Менетрьемен байланыстары қордың құрылуына мүмкіндік жасады. Каррел қайтыс болғанмен, оның командасының көп бөлігі "Үшінші әлем" терминін енгізген демограф Альфред Сови басқарған INED институтына көшті. Ал команданың басқа мүшелері Ұлттық гигиена институтына (Institut national d'hygiène), кейіннен INSERM деп аталған институтқа қосылды.
In 1937, Carrel joined the Centre d'Etudes des Problèmes Humains, which was led by Jean Coutrot. Coutrot's goal was to develop what he called an "economic humanism" through "collective thinking." However, in 1941, Carrel went on to advocate for the creation of the French Foundation for the Study of Human Problems (Fondation Française pour l'Etude des Problèmes Humains). This foundation was created by decree of the Vichy regime in 1941, and Carrel served as a "regent." Carrel's connections to the cabinet of Vichy France president Philippe Pétain, specifically French industrial physicians André Gros and Jacques Ménétrier, helped pave the way for the creation of the foundation. Although Carrel had died, most of his team transferred to INED, which was headed by demographer Alfred Sauvy, who coined the term "Third World." Other team members joined the Institut national d'hygiène (National Hygiene Institute), later known as INSERM.