Бас ауыстыру: Эксперименттік хирургия тарихы мен мәселелері
Head transplant
Бас ауыстыру – тәжірибелік ота, мақсаты бір организмнің басын екіншісіне ауыстыру. 1900 жылдардан бері зерттелуде, бірақ 2024 жылға дейін табысқа жетелмеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Эксперименттік хирургиялық операция
Experimental surgical operation
Бас трансплантациясы – бір организмнің басын екінші организмнің денесіне ауыстыруды қамтитын тәжірибелік хирургиялық операция. Көптеген тәжірибелерде қабылдаушының басы алынып тасталмаған, бірақ кейбіреулерінде алынып тасталған. Жануарлармен тәжірибе 1900 жылдардың басында басталды. 2024 жылға дейін тұрақты табыстарға қол жеткізілмеді. Нерв жүйесін ауыстыру мәселесі 2017 жылға дейін зерттеудің бастапқы кезеңінде қалды. Каррелдің мүшелерді трансплантациялау жұмысы кейіннен Нобель сыйлығына ие болды, ал Гатри осы даулы бас трансплантациясы жұмысынан кейін марапаттан тыс қалды. 1954 жылы коронарлық айналма жол операциясын жақсарту бойынша маңызды жұмыс істеген совет хирургі Владимир Демихов эксперимент жүргізді, онда ол бір иттің басын және алдыңғы аяқтары бар денесінің жоғарғы бөлігін екінші итке ауыстырды; күш-жігер донордың басына және денесінің жоғарғы бөлігіне қанмен қамтамасыз етуге бағытталды, ал нерв жүйесін ауыстыруға емес. Иттер көбінесе бірнеше күн өмір сүрді, ал біреуі 29 күн өмір сүрді. Ауыстырылған дене бөліктері қозғалып, тітіркеніске ден қойды. Жануарлар трансплантацияны қабылдамаудан көз жұмды. 2016 жылы ол омыртқа бұлшықетінің атрофиясынан зардап шегетін мүгедек ресейлік бағдарламалық жасақтама инженері Валерий Спиридоновқа операция жасауды жоспарлап отырғанын мәлімдеді, ол хирургияға ерікті болып келісті. Канаверо операцияның 90% сәттілікке ие болу мүмкіндігі бар екенін мәлімдеді. Алайда, Спиридонов кейіннен бір әйелге ғашық болғаннан кейін қатысудан бас тартты. 2015 жылы Рен тышқандардың басын кесіп, ми сабағын қалдырып, донордың қан тамырларын қабылдаушы денеге қосып жұмыс жариялады. Бұл жұмыс қабылдаушы жануардың денесін тірілік көмегінсіз тірі ұстау мүмкін бе деген мәселені қарастыруға бағытталған. Бұрынғы барлық тәжірибелік жұмыстар қабылдаушының басын алып тастауды талап еткен, оның басын омыртқа бағанасындағы екінші сүйектің астында төменге дейін кесіп тастаған. Рен операция кезінде миды қорғау үшін орташа гипотермияны қолданды.
A head transplant is an experimental surgical operation involving the grafting of one organism's head onto the body of another. In many experiments, the recipient's head has not been removed, but in others it has been. Experimentation in animals began in the early 1900s. as of 2024, no lasting successes have been achieved. The challenge of grafting the nervous system remained in early stages of research as of 2017. Carrel's work on organ transplantation later earned a Nobel Prize; Guthrie was probably excluded because of this controversial work on head transplantation. In 1954, Vladimir Demikhov, a Soviet surgeon who had done important work to improve coronary bypass surgery, performed an experiment in which he grafted a dog's head and upper body including the front legs, onto another dog; the effort was focused on how to provide blood supply to the donor head and upper body and not on grafting the nervous systems. The dogs generally survived a few days; one survived 29 days. The grafted body parts were able to move and react to stimulus. The animals died due to transplant rejection. In 2016, he announced his plans to do the procedure on Valeriy Spiridonov, a disabled Russian Software Engineer suffering from spinal muscular atrophy, who volunteered for the surgery. Canavero claimed that there is a 90% chance of success. However, Spiridonov later cancelled his participation after falling in love with a woman. In 2015, Ren published work in which he cut off the heads of mice but left the brain stem in place, and then connected the vasculature of the donor head to the recipient body; this work was an effort to address whether it was possible to keep the body of the recipient animal alive without life support. All prior experimental work that involved removing the recipient body's head had cut the head off lower down, just below the second bone in the spinal column. Ren also used moderate hypothermia to protect the brains during the procedure.
Этика және көпшілік пікірі
Артур Каплан, биоэтик, былай деп жазды: "Бас трансплантациясы – жалған жаңалық. Мұндай мәлімдемелер жасаған және кез келген адамға дәлелсіз, қатыгез операция жасауға тырысқандардың есімі жаңалықтарда емес, тек қорлық пен айыптауға лайық". Роберт Дж. Уайт бас трансплантациясы бойынша тәжірибелері үшін наразылық білдірушілердің назарына ілікті. Бірі оның құрметіне өткен банкетті тоқтатып, оған адам басының қанды көшірмесін ұсынды. Басқалары үйіне қоңырау шалып, "Доктор Бутчерді" сұрады. Уайт Сэм Шеппардтың ісі бойынша азаматтық сотта куәлік бергенде, адвокат Терри Гилберт оны доктор Франкенштейнмен салыстырды. "Жануарларды қорғау" ұйымы Уайттың тәжірибелерін "қатыгез, жабайы эксперименттер индустриясының бейнесі" деп сипаттады. Жалпы алғанда, трансплантация медицинасы саласы кейбір жағдайларда қарсылық пен алаңдаушылыққа тап болды. 1954 жылы алғашқы бүйрек трансплантациясын жасаған Джозеф Мюррейді табиғатқа қарсы әрекет жасап, Құдайдың рөлін атқаруға тырысқан деп айтты. Бұл басқа органдар трансплантацияланған кезде де жалғасты, бірақ 1998 және 2005 жылдары қол және бет трансплантациялары жасалғанда ең күрт күшейді, себебі олар ішкі органдардан өзгеше, жеке және қоғамдық маңызы бар. 2017 жылға қарай Канавероның бас трансплантациясы жоспарларына қатысты пікірлер көбінесе теріс болды. Бұл сынның көп бөлігі технологияның деңгейіне және Канаверо процедураны қашан сәтті орындай алатынын айтқан мерзімге қатысты болды.
Arthur Caplan, a bioethicist, has written "Head transplants are fake news. Those who promote such claims and who would subject any human being to unproven cruel surgery merit not headlines but only contempt and condemnation." Robert J. White became a target for protestors because of his head transplantation experiments. One interrupted a banquet in his honor by offering him a bloody replica of a human head. Others called his house asking for "Dr. Butcher". When White testified in a civil hearing about Sam Sheppard's murder case, lawyer Terry Gilbert compared White to Dr. Frankenstein. The People for the Ethical Treatment of Animals described White's experiments as "epitomizing the crude, cruel vivisection industry". In general, the field of transplantation medicine has been met with resistance and alarm from some quarters as advances have been made; Joseph Murray, who performed the first kidney transplant in 1954, was described as doing something unnatural or as playing God. These continued as other organs were transplanted, but perhaps became the most sharp as hand transplants and face transplants emerged in 1998 and 2005, as each of these are visible, personal, and social in ways that internal organs are not. Popular opinion about Canavero's plans for head transplantation had been generally negative as of 2017. Many of these criticisms focus on the state of technology and the timeframe in which Canavero says he will be able to successfully conduct the procedure.