Гватемаланың Пакая жанартауы және айналасындағы елді мекендер
Pacaya
Гватемаланың Пакая жанартауы: жаңарған әрекет, эвакуация сұранысын елемеу, геологиялық құрылымы, тарихы және Атлантикалық мұхитының жанындағы орналасуы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Гватемаладағы тау және ұлттық парк – Пакая вулканы.
Пакаяға жақын ауыл тұрғындары 2021 жылдың наурыз айында вулкан күлін ауаға шашыратып жібергеніне қарамастан, эвакуациялау туралы талапты назарға алмады.
Mountain and national park in Guatemala
the pacaya palm
Villagers near Pacaya ignored an evacuation request as the volcano threw ash into the air in March 2021.
Геологиялық тарих
Пакая жанартауы Орталық Американың жанартаулық доғасының бір бөлігі болып табылады – Орталық Американың Тынық мұхиты жағалауы бойында солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа дейін созылған жанартаулар тізбегі, ол Кокос тектоникалық тақтасының Кариб тектоникалық тақтасының астына енуінен пайда болған. Пакая Плейстоцен дәуірінде қалыптасқан үлкен жанартаулық кальдераның оңтүстік жиегінде орналасқан, оның ішінде Аматитлан көлі бар. Бұл кальдера соңғы 300 000 жылда кем дегенде тоғыз өте күшті жарылыстың ошағы болды, жалпы сомасы шамамен магма құйылды. 23 000 жыл бұрын кальдераны қалыптастырған соңғы жарылыстан кейін, кальдераның ішінде және айналасындағы бірнеше кішірек жерлерде жанартау активтілігі байқалды. Пакая – кальдерадан кейінгі ең ірі жанартау және соңғы 500 жылда Орталық Америкадағы ең белсенді жанартаулардың бірі болды. Испан жаулауынан бері ол кем дегенде 23 рет атқылап, базальт және базальттық андезит шығарды. Шамамен 1100 жыл бұрын жанартаудың құрылысы құлап, үлкен құлдымға қақты. Құлдымнан түскен шөгінділер жанартаудан Тынық мұхитының жағалау жазығына дейін жетті. Құлдым үлкен кратерді қалдырды, оның ішінде қазіргі белсенді конус өсті. Пакаяның тереңдігіндегі магма камерасының болуы конустың деформациялануына және болашақтағы құлдымдарға әкелуі мүмкін, бұл айналасындағы аймақтар үшін қауіпті болып табылады. Жанартау күлі Гватемала қаласына және Ла Аурора халықаралық әуежайына төгілді. Апаттарды азайту жөніндегі ұлттық координатор (CONRED) жанартауға жақын аудандарда қызыл дабыл жариялады және олардың кейбіреулерін эвакуациялауды ұсынды. Оқиғаны алғашқылардың бірі болып жариялаған Noti7 тілшісі Анибал Арчила жанартаудың күлінен қаза тапты деген хабар бар. Президент Альваро Колом жанартауға жақын аймақта төтенше жағдай жариялады, ал Білім министрлігі Гватемала, Эскуинтла және Сакатепекез департаменттеріндегі мектептерді жапты. Агата тропикалық даулынан соққан қатты жаңбыр төтенше жағдайды ушықтырып, лахарлар, құлдымдар мен бүкіл елде су тасқынына әкеп соқты. Дегенмен, кофе шаруалары дауыл әкелген жаңбырды пайдалы деп есептеді, ол ағаштарынан күлді кетірді.
The Pacaya volcano is a part of the Central American Volcanic Arc, a chain of volcanoes stretching from the northwest to the southeast along the Pacific coast of Central America, formed by the tectonic subduction of the Cocos Tectonic Plate beneath the Caribbean Plate. Pacaya lies on the southern edge of a sizable volcanic caldera formed in the Pleistocene age which contains Lago de Amatitlán. This caldera has been the source of at least nine very large explosions over the past 300,000 years, erupting a total of about of magma. After the last caldera forming eruption 23,000 years ago, several smaller vents within and around the caldera have seen eruptive activity. Pacaya is the largest post caldera volcano, and has been one of Central America's most active volcanoes over the last 500 years. It has erupted at least 23 times since the Spanish conquest, producing basalt and basaltic andesite. About 1,100 years ago the volcano's edifice collapsed, causing a huge landslide. Deposits from the landslide travelled about from the volcano down to the Pacific coastal plain. The landslide left a large crater, within which the current active cone has grown. The presence of a magma chamber at shallow depths beneath Pacaya means that distortion of the cone leading to instability and future landslides remains a hazard to the surrounding areas. The volcanic ash fall pelted Guatemala City, and the international airport, La Aurora. The National Coordinator for Disaster Reduction (CONRED) declared a red alert for the communities near the volcano and recommended the evacuation of some of them. Noti7 reporter Anibal Archila, one of the first to cover the event, was reportedly killed by volcanic debris. President Álvaro Colom declared a state of calamity in the region adjacent to the volcano, and the Ministry of Education closed the schools in the departments of Guatemala, Escuintla, and Sacatepequez. Heavy rainfall from Tropical Storm Agatha worsened the emergency situation, causing lahars, landslides and widespread flooding across the country. However, people working in coffee fields considered the rain brought by the storm to be helpful, removing ash from their trees.