Кіріспе

Америкалық кітапханашы және АҚШ Конгресі кітапханасының 11-ші кітапханашысы Лоуренс Куинси Мамфорд (1903 жылдың 11 желтоқсаны – 1982 жылдың 15 тамызы) – американдық кітапханашы. Ол 1954 жылдан 1974 жылға дейін АҚШ Конгресінің кітапханашысы болып қызмет етті.

Өмірбаян

Мамфорд Солтүстік Каролина штатының Ханрахан қаласында темекі шаруасымен айналысқан Джейкоб Эдвард Мамфорд пен Эмма Лувения Стокстың отбасында дүниеге келді. Ол мектепте оқымағанда 10 бауырымен бірге шаруашылықта жұмыс істеді. Грифтон орта мектебінде оқып, пікірсайыстарда өзгелерден басым түсып, мектеп және аудандық наградаларды жеңіп алды. Мамфорд мектеп спортына да қатысып, бейсбол және теннис ойындарына қатысты. Бітірген соң, Солтүстік Каролина штатының Дарем қаласындағы Тринити колледжіне оқуға түсуге стипендия алды. Оның білім алу мақсаты – оқытушылық мансапқа дайындалу болды. Тринити колледжінде ағасы Гровердің үлгісімен Геспериан қоғамына қосылды. Ол қоғамда дебаттарда белсенділік танытып, көпшілік алдында сөйлеу және дебат өнеріндегі шеберлігі үшін бірнеше марапаттарға ие болды. Көшбасшылық қабілетін дамыта отырып, бакалавриат бітіруге дейін Геспериан қоғамының президенті болды. Қоғамдық жұмыстан бөлек, Физика клубы мен Фи Бета Каппаға қатысып, кітапханада студент-көмекші ретінде жұмыс істеді және екі драмалық қойылымда ойнады. 1925 жылы құрметті дипломмен бітірді. Мамфордқа кітапханада толық жұмыс істеуге мүмкіндік берілді, ол оқытушылық арманына жету үшін магистр дәрежесін алуға көмектесетіндей болғандықтан, ол осы ұсынысты қабылдады. 1928 жылдың көктемінде ағылшын тілінен магистрлік диплом алды, бірақ сол кезде кітапханашының көмекшісі Луис Т. Ибботсон оны қайта оқуға және Нью-Йорктегі Колумбия университетінің Кітапхана ғылымы мектебінде кітапхана ғылымы бакалавры дәрежесін алуға көндірді. 1928 жылдың күзінде Мамфорд Кітапхана ғылымы мектебіне түсті, онда білімін аяқтау кезінде кітапханада жартылай жұмыс істеуге мүмкіндік алды. 1929 жылдың көктемінде Нью-Йорк қалалық кітапханасында (NYPL) анықтамалық көмекші лауазымына қабылданды. Біраз уақыттан кейін, NYPL жүйесінде балалар кітапханашысы болған Пермелия Кэтрин Стивенспен танысты, олар 1930 жылдың 4 қазанында үйленді және бір қызы – Кэтрин Мамфорд дүниеге келді. Мамфорд Нью-Йорк қалалық кітапханасында 16 жыл жұмыс істеді. Бастапқыда анықтамалық көмекші болып жұмыс істеген ол, көп ұзамай әкімшілік міндеттерді де өз мойнына алды. Анықтамалықтан бастап, жалпы әкімшілік көмекші болып, содан кейін каталогтау бөлімінің бастығы болды. Конгресс кітапханасына қысқа мерзімге жұмысқа жіберілгеннен кейін, олардың өңдеу бөлімін жаңартқаннан кейін, ол дайындық жөніндегі бастық лауазымына оралды және 1945 жылы Кливленд қалалық кітапхана жүйесіне (CPL) қосылу үшін кеткенге дейін жалпы қоғамдық қызметтерді үйлестірушісі болды. Мамфорд CPL директорының көмекшісі болып бес жыл жұмыс істеді және 1950 жылы директор болды. 1954 жылға дейін директор болып қызмет етті, содан кейін Конгресс кітапханашысы лауазымын қабылдады. CPL-де жұмыс істеген жылдары қаржылық және физикалық тұрғыдан жақсарған өсім мен қоғамдық хабардарлықтың және қолдаудың артуымен ерекшеленді. NYPL және CPL-дегі міндеттерімен қатар, Мамфорд 1932 жылы Америка кітапханалар қауымдастығына қосылды және қауымдастықта белсенділік танытты. Оның ALA-ның түрлі комитеттерімен және Американың Кино кеңесімен, сондай-ақ Ұлы кітаптар қорымен жұмысы 1954 жылы Америка кітапханалар қауымдастығының президенті болып тағайындалуына және сайлануына әкелді. Оның ALA-ға арналған тұсаукесер сөзі кітапхана қызметіне деген адалдығын көрсетеді: Алдағы міндет – өмір бойы білім алуға мүмкіндік беру, әрдайым кеңейіп келе жатқан нысандар мен қызметтер арқылы кітаптарға қол жеткізуді жеңілдету. Алдағы міндет – жақсы өмір сүру үшін білім беру материалдарын және ресурстарын қамтамасыз ету, адамдарға өздері таңдаған жұмыс салаларында тиімді болуға, жеке өмірлерінде тепе-теңдік пен байлыққа қол жеткізуге көмектесу, осылайша олар өздерінің білімі мен адалдығын қоғамның игілігіне жұмсай алады. Адамның білім алу құқығы мен оқуды таңдау еркіндігін сақтау, егер оған таңдау үшін материал ұсынылмаса, бос жетістік екенін естен шығармауымыз керек. Оқу еркіндігі – қағида ретінде маңызды болса да, кітапхана ресурстары жетіспейтін адамдарға қол жеткізілмесе, мәні жоқ. Мамфорд бір жыл бойы ALA президенті болып қызмет етті және осы кезеңде қауымдастықтың басқаруын оңайлатуға көмектесті, балалар әдебиетіне үлкен үлес қосқан Лора Ингаллс Уайлдер сыйлығын құруды қадағалады. Мамфорд ALA президенті болып тағайындалғаннан кейін екі ай өткен соң, ол Конгресс кітапханашысы лауазымында 20 жылдық қызметін бастады. Мамфорд 1954 жылдың 22 сәуірінде президент Дуайт Д. Эйзенхауэрдің ұсынысымен тағайындалды және 1954 жылдың 29 шілдесінде Сенат бекітті. Ол тәуелсіз Америкадағы тұңғыш толыққанды басылған ағылшын тіліндегі Библия – 1782 жылғы Эйкен Библиясын қолданып, қызметке кірісті және 1954 жылдың 1 қыркүйегінде ресми түрде жұмысын бастады. Мамфорд тағайындалғанға дейінгі жылдарда АҚШ Конгресімен кітапхана қарым-қатынасының қиындықтары байқалды; қаржыландыру төмендеді және Конгресс Конгресс кітапханасының қажеттіліктерін қанағаттандыра алмайтынын сезінді. Сонымен қатар, жаңа ақпарат пен технология кітапхана қызметтеріне үнемі артып келе жатқан талаптарды қойды. Конгресс кітапханашысы ретінде Мамфорд өзінің шешендік қабілетін пайдаланып, маңызды қарым-қатынастарды жақсарта алды, Конгресс кітапханасына деген сенімін қайта жаңартты және функциялар мен бағдарламаларды жақсарту үшін қажетті қаржыландыруды алуға қол жеткізді. Тағайындалғанның алғашқы он жылында қаржыландыру екі еседен асты, жаңа ғимаратқа қажеттілік туралы ұсыныс жасалып, Кітапхана жөніндегі Бірлескен комитетке ұсынылды, каталогтауды жариялау бойынша жұмыстар басталды және машиналық оқылатын каталогтау жүйелері бойынша зерттеулер аяқталды; 480-ші заң қабылданды және халықаралық каталогтау стандарттарын енгізуге көмектесті. Жеке өмірінде Мамфордтың әйелі Пермелия 1961 жылы қайтыс болды. Мамфорд кейін 1969 жылдың 28 қарашасында Бетси Перрин Фоксқа үйленді. Кітапханашылық мансабының соңғы жартысында Мамфорд көптеген күш-жігері мен іске асырған бағдарламаларын көріп отырды. Ең маңыздысы – 1971 жылы салынып, 1980 жылы аяқталған Джеймс Мэдисон ескерткіш ғимаратының құрылысы болды. Басқа жетістіктерге қаржыландырудың тоғыз есеге артуы, Ұлттық сатып алу және каталогтау бағдарламасының (NPAC) құрылуы, машиналық оқылатын каталогтау (MARC) жүйесін аяқтау және тарату, мүгедек оқырмандарға қызмет көрсетуді кеңейту, заңдық зерттеуді арнайы Конгресс зерттеу қызметіне айналдыру, 1956 жылға дейінгі Ұлттық одақ каталогын аяқтау, Президенттік қағаздар бағдарламасын аяқтау, сақтау бағдарламаларын дамыту және Сақтау зерттеу зертханасын құру, кино бағдарламаларын кеңейту, Африка бөлімін және балалар кітаптары бөлімін қосу, ғылым және технология жөніндегі Ұлттық анықтамалық орталықты дамыту, Америка революциясының екі жүз жылдығы кеңсесін құру және Конгресс кітапханасы қызметкерлерінің теңдігі, оқытылуы және стипендияларын қамтамасыз ететін Әрекеттер жоспарын дамыту кіреді. Мамфорд 1982 жылдың 15 тамызында Вашингтонда, Колумбия округінде қайтыс болды.