Кіріспе

Иллинойс штатының 1897-1901 жылдар аралығындағы губернаторы Джон Р. Таннер

Джон Райли Таннер (4 сәуір 1844 – 23 мамыр 1901) – Иллинойс штатының 21-ші губернаторы, 1897 жылдан 1901 жылға дейін қызмет еткен. Таннер еңбек дауларында ашық бейтараптық саясатты ұстанған елдегі алғашқы губернатор болды және көмір шахталарындағы бірқатар даулардағы әрекеттерімен ұлттық даңққа ие болды. Испания-Америка соғысының қаупі туған кезде, ол африкалық американдық офицерлер басқарған африкалық американдық сарбаздардан Ұлттық гвардия бөлімін құрып, оларды жауынгерлік қару-жарақпен жабдықтаған жалғыз губернатор болды. Таннердің басшылығы тиімді және қабілетті болды, штатты тұрақты қаржылық жағдайға жеткізіп, маңызды заңдарды қабылдады. Алайда, ол Чикагоның саяси лидерлерімен, демократтармен де, республикашылармен де үнемі келіспеушілікте болды, бұл араздық оның танымал "Аллен заңына" қол қоюымен символдастырылды, ол Чикаго қала ішіндегі көлік желісін жемқор қаржыгер Чарльз Йеркеске беруге мүмкіндік берді. Таннер губернаторлық лауазымға екінші рет түсуден бас тартып, өзінің бұрынғы саяси одақтасы Шелби Калломның АҚШ сенаторы болып қайта сайлануына қарсы шықты. Таннер өз партиясы ішінде жеңіліске ұшырады, осымен оның саяси мансабы аяқталды. Ол биліктен кеткеннен кейін бес айдан аспайтын уақыттан соң қайтыс болды.

Ерте өмір

Джон Райли Таннер Индиана штатының Уоррик округіне қарасты Буунвилл қаласының жанындағы фермада дүниеге келген. Ол бала кезінде отбасымен Иллинойс штатына көшіп келді және Карбондейлдің маңындағы фермада өсті. Азамат соғысы кезінде 19 жасында 98-ші Иллинойс жаяу әскеріне қатысып, Шерман армиясында қызмет етті. 98-ші жаяу әскері 1865 жылдың маусымында қызметтен босатылғанда, Таннер 61-ші Иллинойс жаяу әскеріне ауыстырылды және сол жылдың соңында қызметтен босатылды. Содан кейін ол Оңтүстік Иллинойсқа оралып, Луисвилл қаласына қоныстанды, онда ол ферма шаруашылығымен айналысты және ағасымен бірге ұн тарту және ағаш өңдеу бизнесін құрды. Ол 1866 жылдың Рождество күні Лоретта Инграхамға үйленді және олардың екі баласы болды: Люсинда Дж. және Дж. Мак Таннер. Бірақ Лоретта 1887 жылдың 22 қазанында 40 жасында қайтыс болды.

Саяси өрлеу

Таннер республикалық партия қатарында өсіп, қуатты саяси машинаның теңдесі жоқ басшысы болды. 1870 жылы ол сол дәуірдегі Иллинойс республикалық партиясында ұзақ және сәтті саяси мансабын бастады, сайлауларда жеңіске жетіп, маңызды лауазымдарға тағайындалды. Ол алғаш рет Клей округінің, Иллинойс штатының шерифі болып сайланды (1870–72), содан кейін округтік соттың кеңсе меңгерушісі болды (1872–76). Ол округтік соттың (1877–80) канцлерлік шебері (яғни соттың аға қызметкері) болып тағайындалды, сосын Иллинойс штатының сенатында екі мерзім қызмет етті (1880–1883). Таннерді республикалық президент Честер А. Артур Иллинойс штатының оңтүстік округінің АҚШ маршалы етіп тағайындады, бірақ жаңадан келген демократ президент Гровер Кливленд оны тез арада қызметтен алды. Штаттық Иллинойс саясатында белгілі болған Таннер 1886 жылы Мемлекеттік қазынашы болып сайланды, ал 1891 жылы Мемлекеттік теміржол және қойма комиссиясына тағайындалды. 1892 жылы ол Чикагодағы АҚШ қазынашылығының көмекші қазынашысы болып тағайындалды және 1894 жылы Иллинойс штатының республикалық орталық комитетінің төрағасы болып сайланды, бұл комитетте ол бұрын мүше ретінде қызмет еткен (1874–84). Таннер еңбек дауларына қатысты пікірімен ұлттық даңққа ие болды, олар осы кезде әдетте көп және қауіпті болды, әсіресе Иллинойс штатының көмір кен орындарында. Оның ұстанымы партиялық емес болды, оны мемлекеттік саясатқа айналдырған тұңғыш губернатор. Зорлық-зомбылық ошақтары пайда болғанда, ол зорлықты басу үшін мемлекеттік әскерді дереу жіберді және екі тараптан да қарулы адамдарды әкелуге қатысты түрде қарсы болды, оған қарсы мемлекеттік заңдарды күшімен орындау үшін әскерді пайдаланды. Сол күндердегі ең танымал оқиғалар Вирденде (импортталған қарулы адамдар Иллинойс штатының ереуілшілеріне оқ атқан), Панада (ақ және қара көмір шахтерлері арасындағы нәсілдік келіспеушілік, губернатор ақ шахтерлердің ұстанымына қарсы болды) және Картервиллде (қарусыз афроамерикандықтарды ақ шахтерлер атып өлтірді, бұл оқиға губернатор тарапынан қатты айыпталып, сотталды) болды.

Мұра

Таннердің ерте және оқыс өлімі оның өз партиясы ішіндегі даулардан туған жағымсыз сезімдерді, әсіресе өлімінен бірден бұрын Шелби Калломға қарсы ұсынған шақыруынан туған наразылықты ешқашан түзетуге мүмкіндік бермеді. Оның Чикаго саясаткерлерімен қарым-қатынасы жылдар бойы тұрақты түрде шиеленіскен еді, және олар оны жақсы есте сақтауға ниет білдірмеді. Ол жеке өзі еңбек дауларында компаниялар мен жұмысшыларға қарсы күш қолдануға қарсы болды, сондай-ақ афроамерикандықтарды төмендеген әлеуметтік жағдайдан теңдікке көтеруді қолдады. Губернаторлық мерзіміне дейін де, кейін де екі партияның да ықпалды саясаткерлері бұл принциптерді жақтамағандықтан, осы принциптерді оның жеке көзқарасы деп санауға болады, және ол өзінің XIX ғасырлық құрдастарынан ерекшеленгенін атап өткен жөн. Таннерді Ұйымдасқан Еңбек және оның саясатының нәтижесінде пайда көрген афроамерикандықтар ізетпен еске алады. Олардың оны еске алуға арнаған қайырымдылықтары оның қабіріне орнатылған әсем мазардың бой көтеруіне себеп болды.