Кіріспе

Плимут шіркеуі – Нью-Йорк қаласы, Бруклиннің Бруклин Хайтс ауданындағы Генри және Хикс көшелері арасындағы 57-ші Оранж көшесінде орналасқан тарихи шіркеу. Чирк үйінің мекенжайы – 75-ші Хикс көшесі. Шіркеу 1849–50 жылдары салынды және оны Жозеф С. Уэллс жобалаған. Оның алғашқы пасторы Генри Уорд Бичердің басшылығымен 19 ғасырдың ортасында құлдыққа қарсы пікірлердің ең ірі орталығына айналды. 1961 жылдан бері Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген, ал 1966 жылдан бері Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесіне ие. Бұл шіркеу Нью-Йорк қаласының Ескерткіштерді сақтау комиссиясы 1965 жылы құрған Бруклин Хайтс тарихи ауданының бір бөлігі болып табылады. Шіркеу Ұлттық қауымдастық христиан шіркеулері қауымдастығының мүшесі.

Тарих

Плимут шіркеуі 1847 жылы 21 көшірілген Жаңа Англия тұрғынымен құрылды, олар бай евангелистік саудагерлер Артур мен Льюис Таппанның орталығында болған топтың бір бөлігі болды. Олардың арасында Генри Боуэн, Джон Таскер Говард, Дэвид Хейл және Сет Хант сияқты танымал бизнесмендер болды. Бұл Бруклиндегі үшінші конгрегациялық шіркеу болды – сол кезде Нью-Йорк қаласынан бөлек қала. Шіркеу ғимараты салынатын жер 1822 жылдан бері құлшынып келген Бірінші пресвитериан шіркеуінен сатып алынды, бірақ оларға көбірек орын қажет болды. Олар бірнеше блок қашықтықтағы Генри көшесіндегі жаңа жерге көшірілді. Плимут шіркеуінің алғашқы пасторы Генри Уорд Бичер болды, ол құлдыққа қарсы күрес қозғалысының жетекші тұлғасы болды. Оның қарындасы Харриет Бичер Стоу, бүгінде құлдыққа қарсы романның авторы ретінде танымал – «Том ағаның қабінесі» (1852), ол «Азамат соғысының негізін қалауға көмектесті». Шіркеудің өзі Жер асты теміржолының маңызды бекетіне айналды, одан Оңтүстіктен құлдар Канадаға жасырын түрде тасымалданды. Жергілікті жерде «Ұлы орталық депосы» деп белгілі болған құлдар шіркеу ғимаратының жер астындағы жертөле сияқты туннельге жасырылды. Манхэттенде тұратын афроамерикалық дін қызметкері Чарльз Б. Рей және «The Colored American» газетінің бас редакторы: «Мен үнемі қашқындарды Бруклиндегі Генри Уорд Бичердің Плимут шіркеуіне жіберемін» деген сөздерін айтты. Плимут шіркеуі Нью-Йорктегі әлі де жұмыс істеп тұрған, бастапқы орналасқан жерінде сақталған Жер асты теміржолы қауымдарының бірі болып табылады. Көптеген адамдардың назарын аударған маңызды оқиғалардың бірі – Бичердің құлдарды саудалауды ұйымдастыруы болды. Оңтүстіктегі осындай оқиғаларды еліктеп, Бичер құлдарды ғибадатханаға алып келіп, оларды ең көп ұсыныс білдіргенге саудалап, содан кейін босатып жіберді. Ең танымал оқиға – Алабамадан қашқан 9 жасар құл қыз «Пинки» туралы. 1860 жылдың 5 ақпанында 3000 адамның алдында Бичер сауда-саттықты бастады және қауым айналасында ақша жинау табағы айналдырылды. 900 доллар және алтын сақинасы бар табақ уағыз тақтасына жеткенде, Бичер сақинаны алып, Пинкидің саусағына кигізді. Ол: «Есіңде болсын, осы сақинамен мен сені азаттыққа үйлендіремін», – деп айқайлады. Алпыс жеті жылдан кейін Пинки Плимутқа оралды, қазір ол Роуз Уорд Хант есімді білімді әйел болды және Бичер берген сақинаны қайтарды. 1859 жылдың қазан айында шіркеу Абрахам Линкольнге Бруклинге келіп, қауымға лекция оқыса 200 доллар төлейді. Линкольн шақыруды қабылдап, Бруклинге сапар шекті және 26 ақпан күні жексенбіде шіркеудегі қызметке қатысты. Бүгін Линкольн қызметке қатысқан орынды белгілейтін тақташа орнатылды. Көп сұраныс болғандықтан, Линкольннің лекциясы Купер Юнионға көшірілді, онда 25 цент кіру ақысы алынды. Линкольн өзінің құлдыққа қарсы әйгілі сөзін 1860 жылдың 27 ақпанында 1500 адам жиналған жиналыс алдында сөйледі. 1867 жылы Плимут шіркеуінің бір тобы «Квакер Сити» пароходымен Еуропа мен Киелі жерге бес жарым айлық сапарға шықты. Оларға жас Марк Твен де журналист ретінде қосылды. Оның «The Innocents Abroad» атты сатирикалық еңбегі Твеннің өміріндегі ең көп сатылған туындысы болды. 1875 жылы Бичердің некеден тыс қатынастары туралы қауесеттер және Виктория Вудхаллдың еркін махаббатты жақтауына шіркеу тарапынан айтылған айыптамалар «Бичер-Тилтон жанжалы ісіне» әкелді. Екі жарым жылға созылған, көп талқыланған іс нәтижесінде зардап шеккен күйеуі және шіркеу мүшесі Теодор Тилтон қауымнан шығарылды, пастор заңдық және шіркеулік тұрғыдан ақталды, сондай-ақ Элизабет Кейди Стэнтон және оның кіші жарты қарындасы Изабелла Бичер Хукер оны айыптады. Бичер 1887 жылы кенеттен қайтыс болды. Оның орнын заңгер және діни журналист Лайман Эбботт (1887-1899), Плимут кампусының бүгінгідей аяқталуын бақылаған Ньюэлл Дуайт Хиллис (1899-1924), Говард университетінің бұрынғы президенті Дж. Стэнли Дюрки (1926-1940), Сиэтлдің Плимут қауымдық шіркеуінің пасторы Л. Венделл Фифилд (1941-1955), Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы қоғамдық істердегі белсенді рөлімен танымал Гарри Х. Крунер (1960-1984) басты. 1991 жылы Плимут шіркеуінен бірнеше блок қашықтықта орналасқан Бірінші пресвитериан шіркеуінің көмекші пасторы болған Шарон Блэкберн шіркеу тарихындағы алғашқы әйел пастор атанды, ал одан бұрын Фрэнк Гудвин (1985-1988) және Ричард Стэнгер (1988-1991) қысқа мерзімге қызмет еткен. Линкольн мен Твеннен басқа көптеген танымал жазушылар мен белсенділер Плимутта сөйледі, соның ішінде Уильям Ллойд Гаррисон, Вендел Филлипс, Чарльз Самнер, Джон Гринлиф Уиттиер, Клара Бартон, Чарльз Диккенс, Ральф Уолдо Эмерсон, Хорас Грили және Уильям Теккерей.