Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ертедегі ғылыми қалталы калькулятор
Early scientific pocket calculator
SR 50 – Texas Instruments компаниясының тригонометриялық және логарифмдік функциялары бар алғашқы ғылыми қалталы калькуляторы. Ол 1973 жылы шығарылған SR 10 және SR 11 калькуляторларын жақсартты, оларда ғылыми жазба тәсілі, квадраттар, квадрат түбір және кері шамалар болған, бірақ тригонометриялық немесе логарифмдік функциялары болмаған және басқа да мүмкіндіктері жетіспеген. SR 50 1974 жылы таныстырылды және 170 АҚШ долларына сатылды. Ол Hewlett Packard HP 35 үлгісімен бәсекелесті.
The SR 50 was Texas Instruments' first scientific pocket calculator with trigonometric and logarithm functions. It enhanced their earlier SR 10 and SR 11 calculators, introduced in 1973, which had featured scientific notation, squares, square root, and reciprocals, but had no trig or log functions, and lacked other features. The SR 50 was introduced in 1974 and sold for US$170. It competed with the Hewlett Packard HP 35.
Дизайн
SR 50 ұзындығы 5 3/4 дюйм, ені 3 1/8 дюйм, биіктігі 1 3/16 дюйм (147 мм, ені 78 мм, биіктігі 31 мм) және қуаттылығы үш дәнекерленген АА батареядан жасалған NiCad батареясымен қамтамасыз етілді. Оның 40 пернесі бар, градус/радиан және қосу/өшіру үшін жалпақ жылжымалы пернелері бар. "SR" дегеніміз "сызғыш ереже" дегенді білдіреді. SR 50 қызыл LED дисплейі бар, онда он цифрлы мантисса және екі цифрлы экспонент бар (жағымсыз мәндер минус белгісімен, ал оң мәндер белгісіз көрсетіледі). Ішкі есептеулер 13 цифрлы мантиссамен орындалды, бұл сол кездегі көптеген ғылыми калькуляторлардың 10 цифрлы дәлдігінен әлдеқайда жоғары есептеу дәлдігін қамтамасыз етті. Алдыңғы белгіден кейін цифрлар жеті сегментті дисплей мен ондық нүктеден тұрады. Жарылдап тұрған дисплей қателік, мысалы есептеу қателігі немесе ағып кету немесе ағып кету жағдайы сияқты қателікті көрсетті. Көптеген ғылыми калькуляторлар сияқты SR 50 де, оның бәсекелесі Hewlett Packard HP 35 қолданған кері поляк нотациясына (RPN) қарағанда, әдеттегі инфикс нотациясын қолданды. SR 50 бірлік (бір аргумент) операцияларды (кері шама, квадрат, квадрат түбір, логарифм, тригонометриялық және гиперболалық тригонометриялық функциялар) бірден, ал қосу мен алу операцияларынан бұрын көбейту, бөлу, түбір және дәрежелеу операцияларын орындау арқылы стандартты операциялар ретін сақтады. Бірақ: бір аргументті операцияларды қолданғанда алдымен параметрлерді енгізу қажет еді (мысалы, 30 sin). Мысалы, "3 x log(4) + 5" есептеу үшін басқан пернелер жазылғандай, яғни "3 x 4 log + 5 =" деп енгізіледі. Себебі калькулятор көбейту операциясын орындамас бұрын логарифм функциясын орындайды және қосу операциясын орындамас бұрын көбейту операциясын аяқтайды. Ол мұны X регистрінде бірлік операциялар, X және Z регистрлерінде қосу және алу, ал X және Y регистрлерінде көбейту, бөлу, дәрежелеу және түбір функцияларын орындау арқылы іске асырады. SR 50-нің ерекшелігі сол кездегі өте аз калькуляторларда (оның ішінде HP 35 және HP 45) кездесетін факториал және гиперболалық тригонометриялық функциялар сияқты функцияларды қамтыды. Пайдаланушы гиперболалық функцияларды функция аргументін енгізе отырып, содан кейін "hyp" пернесін басып, содан кейін "sin", "cos" немесе "tan" функция пернесін басып шақырады. Кері гиперболалық функцияларға алдымен "arc" және "hyp" пернелерін (кез келген ретпен) басып, содан кейін "sin", "cos" немесе "tan" пернелерін басып кіргізілді. Гиперболалық тригонометриялық аргументтер әрқашан градус/радиан (D/R) режимінің ауыстырғышының орнатылуына қарамастан радианда болады деп есептеледі. SR 50 үш регистрлік операциялық стекке қоса, X, Y және Z регистрлерінен тұрады, сонымен қатар бір жад (M) регистріне "қосу" пернесін қолдана отырып, X (дисплей) регистріндегі мәнді тікелей қосуға болады. SR 50 тригонометриялық функциялары өте жылдам (әр функцияны бағалау үшін шамамен жарты секунд уақыт кетеді) және қалталық калькуляторларды қолданатын жарыстарда қолдануға арналған танымал калькулятор болды.
The SR 50 measured 5 3/4 inches long by 3 1/8 inches wide by 1 3/16 inches high (147 mm by 78 mm by 31 mm) and was powered by a rechargeable NiCad battery pack, built from three soldered AA cells. It had 40 keys, and flat sliding switches for degrees/radians and on/off. "SR" stood for "slide rule." The SR 50 had a red LED display with a signed ten digit mantissa plus a signed two digit exponent for floating point numbers (negative values were indicated with a leading minus sign and positive values with no sign). Internally, calculations were performed with a 13 digit mantissa, providing much greater calculation accuracy than the 10 digit precision of most scientific calculators of the time. After the leading sign, digits consisted of a seven segment display plus decimal point. A blinking display indicated an error, such as a calculation error or an overflow or underflow condition. Like most scientific calculators, the SR 50 mostly used ordinary infix notation, as opposed to the postfix Reverse Polish Notation (RPN) employed by its competitor, the Hewlett Packard HP 35. The SR 50 followed the standard order of operations by performing unary (single argument) operations (reciprocal, square, square root, log, trig and hyperbolic trig functions) immediately, and multiplication, division, root, and power operations before addition and subtraction operations. But: you had to enter parameters first when using single argument operations (e. g. 30 sin). As an example, the keypresses to calculate "3 x log(4) + 5" was entered almost as written, namely "3 x 4 log + 5 =". This is because the calculator would execute the log function before performing the multiplication operation, and complete the multiplication operation before executing the addition operation. It did so by having unary operations operate on the X register, addition and subtraction operate on the X and Z registers, and multiplication, division, power, and root functions operate on the X and Y registers in its operational stack. An unusual feature of the SR 50 was that its included functions like factorial and hyperbolic trig functions, which were found on very few calculators (including the HP 35 and HP 45) at the time. The user invoked the hyperbolic functions by entering the function argument and then pressing the "hyp" key, followed by the "sin", "cos", or "tan" function key. The inverse hyperbolic functions were accessed by first pressing the "arc" and "hyp" keys (in any order) and then pressing the "sin", "cos", or "tan" key. Hyperbolic trig arguments were always assumed to be in radians regardless of the setting of the degree/radian (D/R) mode switch. In addition to its three register operational stack, consisting of X, Y, and Z registers, the SR 50 also included one memory (M) register to which the value in the X (display) register could be directly added using the "summation" key. The SR 50 had very fast trig functions (about half a second to evaluate each function) and was a popular calculator to use in contests involving pocket calculators.
Ұрпақтар
SR 50-ден кейін SR 51-дің жетілдірілген үлгісі шықты. SR 51 физикалық өлшемдері жағынан сол күйінде қалды, бірақ көптеген түймелерге қосымша 2-ші функциялар енгізілді. Қосылған функциялардың ең маңыздысы – x:y жұптарын енгізу және олар бойынша сызықтық регрессия талдауын жүргізу мүмкіндігі болды. Кейінірек шыққан, жеңілдетілген SR 50A, SR 51II және SR 51III үлгілері кішірек интегралдық схемалар мен аккумуляторларға негізделген және ең көп таралды. 1975 жылдың соңында SR 52 бағдарламаланатын үлгісі пайда болды. Ол SR 50-ге қарағанда қалыңдап, ұзындады және бәсекелес HP 65 сияқты магниттік карталарға сақталған 224 бағдарламалық қадамды орындай алды. Карта оқырманға электр мотормен тартылып кіргізілді. Карталардың матовый ақ бетіне қаламмен немесе қарындашпен бағдарламаны және калькулятордың бағдарламаланатын түймелеріне тағайындалған функцияларды жазуға болады. Карта бағдарламаланатын түймелердің үстіндегі ұяшаға салынып, оның жазбаларын көруге мүмкіндік болды. 1976 жылы Texas Instruments компаниясы SR 50 бағасының үштен біріне тең TI 30 бюджеттік калькуляторын шығарды, соның салдарынан SR 50 сатылымы күрт төмендеді.
The SR 50 was followed by the more advanced model SR 51. The SR 51 had the same physical dimensions but added a 2nd function for most buttons. Most notable among the added functions were the ability to enter x:y pairs and do linear regression analysis on them. The later and lighter versions SR 50A and SR 51II and SR 51III were based on smaller ICs and battery packs and reached broadest distribution. A further update resulted in the programmable model SR 52 in late 1975. It was thicker and longer and could perform 224 program steps recorded on magnetic cards, similar to its competitor HP 65. The card was pulled through the reader by an electric motor. The matte white upper face of the cards could be marked with pen or pencil to indicate the program and the functions assigned to the calculator's programmable keys. The card could be stored in a slot above the programmable keys with its markings visible. In 1976 Texas Instruments released the TI 30 budget calculator at one third the price of the SR 50, so sales of the SR 50 quickly dropped.