Кіріспе
Графиктерді сызуға мүмкіндік беретін электрондық калькулятор, сондай-ақ осы аттас бағдарламалық құрал.
the software tool of the same name
Графиктерді сызу калькуляторы (сонымен қатар графикалық калькулятор немесе графикалық дисплейлі калькулятор) – графиктерді сызуға, бірдей теңдеулерді шешуге және айнымалылармен басқа да операцияларды орындауға қабілетті қолға ұсталатын компьютер. Көптеген танымал графиктерді сызу калькуляторлары бағдарламаланады, бұл пайдаланушыға ғылыми, инженерлік немесе білім беру салаларында қолданылатын жеке бағдарламаларды жасауға мүмкіндік береді. Олардың үлкен экрандары бірнеше мәтін жолын және есептеулерді көрсете алады.
Тарих
Графикалық калькулятордың алғашқы үлгісі 1921 жылы электр инженері Эдит Кларк жасаған. Бұл калькулятор электр қуатын беру желілеріндегі мәселелерді шешу үшін қолданылды. Casio компаниясы 1985 жылы саудаға түскен алғашқы графикалық калькуляторды шығарды. Sharp компаниясы өзінің алғашқы графикалық калькуляторын 1986 жылы, Hewlett Packard 1988 жылы, ал Texas Instruments 1990 жылы шығарды.
Компьютерлік алгебра жүйелері
Кейбір графикалық калькуляторларда компьютерлік алгебра жүйесі (CAS) бар, яғни олар символдық нәтижелерді шығара алады. Бұл калькуляторлар алгебралық өрнектермен жұмыс істей алады, оларды көбейткіштерге жіктеу, жаяқтау және ықшамдау сияқты амалдарды орындайды. Сонымен қатар, олар сандық жуықтаусыз нақты жауаптар бере алады. Компьютерлік алгебра жүйесіне ие калькуляторлар символдық немесе CAS калькуляторлары деп аталады.
Зертханалық пайдалану
Көптеген графикалық калькуляторларды электрондық термометрлер, pH өлшегіштер, ауа райы аспаптары, децибел және жарық өлшегіштер, акселерометрлер және басқа да сенсорларға қосуға болады. Сондықтан олар деректерді тіркеу құрылғылары ретінде, сондай-ақ бақылау, сауалнама жүргізу және мұғаліммен өзара әрекеттесу үшін WiFi немесе басқа да байланыс модульдері ретінде де жұмыс істей алады. Осындай құрылғылардан алынған деректермен студенттердің зертханалық жаттығулары математиканы, әсіресе статистиканы және механиканы оқуды жақсартады.
Ойын және құрал-жабдықтар
Графикалық калькуляторлар көбінесе пайдаланушылар бағдарламалай алатындықтан, олар көптеген платформаларда пайдаланушылар жасаған ойын бағдарламаларының көп санымен қатар, түрлі қосымшалар мен калькулятор ойындары үшін де кеңінен қолданылады. Ойындар мен қосымшаларды жасау мүмкіндігі калькуляторларды қолдануға арналған сайттардың (мысалы, Cemetech) құрылуына себеп болды, олар кейбір жағдайларда калькуляторлардың тілдік жинағын пайдаланып жасалған бағдарламаларды ұсынады. Көшбасқан ойын құрылғылары ұқсас баға диапазонында болғанымен, графикалық калькуляторлар математикалық негіздегі ойындар үшін жоғары математикалық бағдарламалау мүмкіндіктерін ұсынады. Дегенмен, бағдарламашылар және зерттеушілер, сарапшылар мен ойыншылар сияқты жетілген пайдаланушылар үшін, үшінші тараптың бағдарламалық жасақтамасын әзірлеу, оның ішінде негізгі бағдарламалық жасақтаманы өзгерту, қуатты ойындар жасау немесе жарияланған деректер мен бағдарламалау тілінен тыс мүмкіндіктерді пайдалану мақсатында, өндірушілер мен білім беру органдарымен келіспеушілік тудыратын мәселе болып табылады, себебі бұл құрылғылар қолданылатын біртұтас орта мектептер мен колледждердегі емтихан кезінде калькуляторды теңсіз пайдалануға итермелеуі мүмкін.
Білім берудегі графикалық калькуляторлар
Солтүстік Америкада орта мектеп математика мұғалімдері оқушыларына сабақта графикалық калькуляторларды қолдануға рұқсат береді, тіпті оларды қолдануға ынталандырады. Кейбір жағдайларда (әсіресе есептеу курстарында) олар міндетті. Дегенмен, кейбір мектептерде осы калькуляторларға тесттер мен емтихандар кезінде (математика курстарында да) рұқсат етілмейді. Химия немесе физика сияқты кейбір пәндерде толық периодтық кестелерді сақтау мүмкіндігіне байланысты оларға рұқсат берілмейді. АҚШ колледждері AP және SAT емтихандарының кейбір бөлімдерінде QWERTY пернетақтасы жоқ графикалық немесе CAS калькуляторларын пайдалануға рұқсат береді, бірақ ACT емтиханы мен IB мектептері компьютерлік алгебра жүйелері бар калькуляторларды пайдалануға рұқсат бермейді. Ұлыбританияда A деңгейлі математика курстарына графикалық калькуляторларды қолдануға рұқсат етіледі, бірақ олар міндетті емес және емтихандарды калькуляторды қажет етпейтіндей етіп жасауға тырысады. Сол сияқты, GCSE курстарында да қазіргі барлық курстарда бір емтихандық жұмыс калькуляторсыз жүргізіледі, бірақ студенттерге басқа емтихандық жұмыстар үшін графикалық калькуляторларды пайдалануға рұқсат етіледі. Графикалық калькуляторларды GCSE-де кеңінен қолданбайды, себебі құны фактор болып табылуы мүмкін. CAS калькуляторларын A деңгейі немесе GCSE үшін қолдануға рұқсат жоқ. Шотландияның SQA математика емтихандарында графикалық калькуляторларды қолдануға рұқсат береді (бірақ 1-емтихандық жұмыстың калькуляторсыз болуын ескеріңіз), бірақ оларды емтихан алдында бақылаушылар тексеруі керек немесе емтихан орталығы тарапынан ұсынылуы керек, себебі емтиханда калькуляторда сақтауға рұқсат етілмейтін кейбір функциялар мен ақпарат болуы мүмкін. SQA емтихандары графикалық калькуляторды артықшылықты деп санамайды және толық баға алу үшін жұмыстың көрсетілуі қажет болғандықтан, оларды қолданбайтын үміткерлерге қарағанда айтарлықтай артықшылық бермейді. Финляндия мен Словенияда, сондай-ақ басқа бірнеше елде мектеп бітіру емтиханында символдық есептеу (CAS) немесе 3D графикалық мүмкіндіктері бар калькуляторларды пайдалануға тыйым салынған. Бірақ Финляндияда бұл өзгерді, себебі 2012 жылдың көктемінен бастап символдық калькуляторларға рұқсат берілді. Норвегияда сымсыз байланыс мүмкіндіктері бар, мысалы, инфрақызыл байланысы бар калькуляторлар кейбір техникалық университеттерде тыйым салынды. Австралияда саясат штаттар бойынша әртүрлі. Викторияда VCE математика емтихандары үшін бекітілген калькуляторлар тізімі бар. Қосымша математика үшін бекітілген графикалық калькуляторды (мысалы, TI 83/84, Casio 9860, HP 39G) немесе CAS калькуляторды (мысалы, TI 89, ClassPad сериясы, HP 40G) пайдалануға болады. Математикалық әдістер (CAS) курсы технологиясыз емтиханнан (қысқа жауаптар мен кейбір егжей-тегжейлі жауаптардан тұрады) және технологиялық емтиханнан (егжей-тегжейлі жауаптар мен таңдаулы сұрақтардан тұрады) тұрады: CAS – Математикалық әдістер (CAS) курсы үшін қажетті технология. Математика мамандығы курсы технологиясыз және технологиялық емтиханнан тұрады, онда бекітілген графикалық калькулятор немесе CAS калькуляторын пайдалануға болады. Калькулятор жадысын тазалау талап етілмейді. Физика және химия сияқты пәндерде студенттерге тек стандартты ғылыми калькуляторға рұқсат етіледі. Батыс Австралияда математикадан барлық жоғарғы білім беруге кіру емтихандары студенттің графикалық калькуляторы бар екенін ескеретін калькулятор бөлімін қамтиды; CAS мүмкіндігі бар калькуляторларға да рұқсат етіледі. Физика, химия және есептеу сияқты пәндерде тек бағдарламаланатын емес калькуляторларға рұқсат беріледі. Жаңа Оңтүстік Уэльсте графикалық калькуляторлар Жалпы математика жоғары мектеп аттестаты емтиханына рұқсат етіледі, бірақ жоғары деңгейдегі математика курстарында рұқсат етілмейді. Қытайда тек Шанхай қаласындағы колледжге түсу емтиханында ғана графиксіз және жадысы жоқ калькуляторларды пайдалануға рұқсат етіледі. Шанхайдан басқа, басқа провинциялар мен қалаларда калькуляторларды пайдалануға рұқсат етілмейді, сондықтан Қытайдың көп бөлігінде бастауыш және орта білім беруде калькуляторларға тыйым салынған. Үндістанда бастауыш және орта білім беруде калькуляторларға тыйым салынған. (ICSE 12-ші сыныпта Casio fx 82MS немесе оған тең ғылыми калькуляторды рұқсат етеді). Университеттердің дипломдық курстары емтихандарда рұқсат етілген калькуляторлардың үлгілерін пайдалану туралы өз ережелеріне ие. Casio-ның fx 991MS, fx 991ES, fx 100MS және fx 350MS ғылыми калькуляторлары көптеген университеттердің дипломдық курстарында қолданылады. Бұл калькуляторлар университет емтихандарында да рұқсат етіледі, себебі олар бағдарламаланатын емес, ал университет емтихандарында бағдарламаланатын калькуляторларға рұқсат жоқ. Онлайн GATE емтихандарында және басқа да бәсекелестік емтихандарда үміткерлерге физикалық калькуляторларға рұқсат етілмейді, сондықтан виртуалды ғылыми калькулятор ұсынылады. Жаңа Зеландияда жоғары деңгейде алгебралық манипуляциялау мүмкіндігі бар калькуляторлар NCEA емтихандарында стандарт немесе пән талаптарында арнайы рұқсат берілмесе, тыйым салынған. Бұған TI 89 сериясы сияқты калькуляторлар кіреді. Түркияда IB және американдық мектептерден басқа, барлық бастауыш және орта мектептерде кез келген типтегі калькуляторларға тыйым салынған. Сингапурда графикалық калькуляторлар кіші колледждерде қолданылады; олар GCE 'A' деңгейінің математикалық емтиханында міндетті, және көптеген мектептер TI 84 Plus немесе TI 84 Plus Silver Edition калькуляторларын пайдаланады. Нидерландыда орта мектеп оқушылары соңғы үш жылдағы тесттер мен емтихандарда графикалық калькуляторларды пайдалануға міндетті. Көптеген оқушылар TI 83 Plus немесе TI 84 Plus калькуляторларын пайдаланады, бірақ басқа графикалық калькуляторларға да, соның ішінде Casio fx 9860G және HP 39G калькуляторларына рұқсат беріледі. Графикалық калькуляторларды тесттер кезінде әдетте қалыпты калькуляторлардың орнына пайдалануға рұқсат етіледі, бұл кейде тест басталғанға дейін алдын ала жасалған шпаргалкаларды алмасуға әкеледі. Израильде графикалық калькуляторларды Bagrut (британдық A деңгейіне тең) математика емтиханында, сондай-ақ бағдарламаланатын калькуляторларды пайдалануға тыйым салынған. Университеттердің дипломдық курстары емтихандарда калькуляторларды пайдалану және рұқсат етілген үлгілер туралы өз ережелеріне ие.