Кіріспе

1890 жылдардың соңы – 1920 жылдар АҚШ-тың күштеп кеңеюге қарсы тұрған тобы. Америкалық империализмге қарсы лига – 1898 жылдың 15 маусымында Филиппиннің АҚШ-қа қосылуына қарсы күресу үшін құрылған ұйым. Империализмге қарсылар күштеп кеңеюге қарсы болды, олар империализмнің «басқарылатындардың келісімімен» құрылған әділ республикалық үкіметтің негізгі қағидасын бұзады деп сенді. Лига мұндай әрекеттер Американың өзін-өзі басқару және араласпау идеалдарынан – АҚШ Тәуелсіздік жариялаған хатта, Джордж Вашингтонның қоштасу сөзінде және Авраам Линкольннің Геттисбург сөзінде көрініс тапқан идеалдардан бас тартуға әкелетінін айтты. Испан-американ соғысынан кейін және 20 ғасырдың басында Американың аумақтық кеңеюінің артықшылықтарын сәтті жақтаған жаңа саясаткерлер толқыны антиимпериалистік лиганы қоғамдық пікірде жеңді, бірақ ұйым 1920 жылға дейін өмір сүрді.

Алдынғылар

Антиимпериалистік лига идеясы 1898 жылдың көктемінде туды. 2 маусымда отставкадағы Массачусетс банкирі Гамалиел Брэдфорд (банкир) Бостон Evening Transcript газетінде хат жариялады, онда американдық отаршылдық экспансиясына қарсылық білдірушілерді ұйымдастыру үшін тарихи Фанюил залына қол жеткізуге көмек сұрады. Испания-Америка соғысына қарсы болған Брэдфорд, кейбір американдық шешім қабылдаушылардың "ақылсыз және зұлым" отаршылдық амбицияларын айыптады, бұл "елді моральдық құлдырауға алып барады" деді. Брэдфордтың ұйымдастыру жұмысы сәтті аяқталды және 1898 жылдың 15 маусымында "АҚШ-тың империалистік саясатты қабылдауына" қарсы наразылық митингісі өтті. 15 маусымдағы жиын Брэдфорд басқарған Антиимпериалистік хат алмасу комитеті деп аталатын төрт мүшелі ұйымдастыру комитетінің құрылуына әкелді. Бұл комитет елдің түкпір-түкпірінен дін, бизнес, еңбек және гуманитарлық салалардағы жетекшілермен байланысып, Гавайи және испан империясының бұрынғы отарларына жасалып жатқан американдық отаршылдықтың өсіп келе жатқан қаупін тоқтату үшін оларды әрекет етуге шақыруға тырысты. Ұйымның жергілікті деңгейде пайда болғандығын ескере отырып, бұл басшылық топтың алғашқы мүшелерінің барлығы Бостон агломерациясынан шыққандығы таңқаларлық емес. Олардың арасында діни философ Феликс Адлер, Айованың бұрынғы губернаторы Уильям Ларраби, республикалық конгрессмен Генри У. Джонсон және Стэнфорд университетінің президенті Дэвид Старр Джордан болды. 1899 жылдың ақпан айында Антиимпериалистік лиганың ұлттық кеңсесі топтың жалпы мүшелігінің саны "25 000-нан асып кеткенін" мәлімдеді. Сол жылдың қараша айына дейін топтың жергілікті филиалдарының саны "кем дегенде 100" деп есептелді. Нью-Йорк филиалының басшыларының тізімі де Бостон ұйымының тізімі сияқты кең және әсерлі болды, оның құрамында 23 вице-президенттен тұратын корпус бар еді.

Үш лига бір лигаға айналады

1899 жылғы қазан айында Чикагодағы бір топ, бұрын өзін Орталық антиимпериалистік лига деп атаған Бостон ұйымының ықпалымен, Америкалық антиимпериалистік лиганы құру үшін тағы бір ұйыммен бірігу жөнінде конвенция өткізді. Бұл ұйым келесі айда Бостон негізделген Антиимпериалистік лигамен бірігіп, Бостон ұйымын Америкалық антиимпериалистік лигасының Жаңа Англия бөлімшесі деп қайта атады. Осы басылымдар 1898 жылдан бастап пайда бола бастады. Олардың ішінде Джордж Вашингтон, Томас Джефферсон және Джеймс Монро сияқты Американың негізін қалаушы әкелерінен алынған кең цитаталарды пайдаланған "Броудсайдтар" сериясы бар еді. Бұл серия Америка республикасының негізінде жатқан идеялар мен елдің заманауи саяси лидерлері ұсынып отырған отаршылдық кеңейтім арасындағы түбегейлі қайшылықты көрсетуге бағытталған. Лиганың ең белгілі мүшесі болған Марк Твен, 1901 жылғы ақпан айында "Солтүстік Америка шолуында" жарияланған "Қараңғыда отырған адамға" атты эссесі арқылы өз пікірін білдірді. Эссесінде Твен филиппиншілдерге қарағанда американдықтардың моральдық және мәдени жоғарылығын сатиралық тұрғыдан бейнеледі, бұл Филиппиннің қосылуындағы, оның ойынша, үлкен иронияға назар аудару мақсатында жасалды. Твен Американың халықаралық рөлінің басқа ұлттарды материалдық пайда үшін бағындыру емес, "ұзақ жылдар бойы қысымға ұшыраған және қуғындалған құлдардың азаттыққа шығуына" куә болу екенін мәлімдеп, Антиимпериалистік лигаға халықтың қолдауын жеңіп алды. Нью-Йорктің Антиимпериалистік лигасы, әсіресе, үгіт насихаттық жаңғырықтарды шығаруда, өз мүшелерінің арасындағы көрнекті жазушылар, қоғамдық зиялылар мен саясаткерлердің мол мүмкіндіктерін пайдаланды.

Негізгі дереккөздер

Антиимпериалистік лиганың қабылдаған үндеуі: 1898 жылдың 10 ақпаны. Бостон: Антиимпериалистік лига, 1899 жыл. —Жапырақша. Антиимпериалистік лиганың атқару комитетінің есебі, 1899 жылдың 10 ақпаны. Бостон: Антиимпериалистік лига, 1899 жыл. —Жапырақша. Эрвинг Уинслоу, Антиимпериалистік лига: "Өмір үшін өзінің қорғаны". Бостон: Антиимпериалистік лига, н. д. [шамамен 1909]. Твен, Марк. "Қараңғылықта отырған адамға". Нью-Йорк Антиимпериалистік лигасы. 1873 жыл. 2017 жылдың 10 қазанында қарастырылды.