Кіріспе
Оңтүстік Хамгёң провинциясындағы муниципалды қала, Солтүстік Корея
Хеан куёк
Хоэсаң куёк
Хунгдок куёк
Хунгнам куёк (Хунгнам си 2005 жылға дейін)
Сапо куёк
Сонгчонган куёк (Сонгчон куёк 1990 жылға дейін)
Тонгхунгсан куёк (Паллионг куёк 1977 жылға дейін)
Haean guyŏk
Hoesang guyŏk
Hŭngdŏk guyŏk
Hŭngnam guyŏk (Hungnam si until 2005)
Sap'o guyŏk
Sŏngch'ŏn'gang guyŏk (Sŏngch'ŏn guyŏk until 1990)
Tonghŭngsan guyŏk (Pallyong guyŏk until 1977)
География
Хамхунг Солтүстік Кореяның солтүстік-шығысындағы Оңтүстік Хамгён провинциясында, Хамхунг жазығының (함흥평야) шығыс бөлігінде, Сонгчон өзенінің сол тармағында орналасқан. Оның ең биік нүктесі – Тунхун тауы, ол биік.
Климат
Хамхунгтың ылғалды континенттік климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі: Dwa), жылы және ылғалды жаздары, орташа суық және құрғақ қыстарымен сипатталады. Шығыс теңізінің жанында орналасқандықтан, климатына теңіздің әсері зор, нәтижесінде солтүстік ендіктегі батыс жағалаудағы аймақтарға қарағанда қыстары жылырақ, ал жаздары салқын болады. Жылы температураның ұзақ мерзімі егін өсіруге қолайлы жағдай жасайды.
Тарих
Қала 1108 жылы (Ежон патшаның билік құрған үшінші жылы) Хамджу немесе 1369 жылы (Конгмин патшаның билік құрған 18-ші жылы) Хамжумок деп аталған. 1416 жылы “бу” дәрежесіне көтерілген кезде қазіргі Хамхун атауын алды. Хамджудың бастапқы атына қосылған қытай-корей сөзі ‘흥’ (ханча: 興) қаланың гүлденуіне себеп болады дегенді білдіреді. И-Сонг-Ге, И-Династиясын құрған негізін қалаушы, 1400 жылы ұлы И Бангтың сарай төңкерісінен кейін қалаға зейнетке шықты. Ұлы оны татуласу үшін елшілерді жіберді, бірақ әкесі оларды өлтірді. Қазіргі корей тілінде “Хамхунға патшаның елшісі” (hangul=함흥차사) деген сөз саяхатқа шығып, кейін хабары келмейтін адамды білдіреді. 1910-1945 жылдар аралығында Кореяны жапондықтар басқарған кезде Канко деп аталды. 1945 жылдың 22 тамызында Қызыл Армия оны азат етті. Корей соғысы (1950-1953) кезінде америкалық авиация шабуылдарынан қаланың 80-90% жойылды және 1950 жылдың 17 қазаны мен 1950 жылдың 17 желтоқсаны аралығында Корея әскерлері басып алды. 1955 жылдан 1962 жылға дейін Хамхун Шығыс Германияның кең ауқымды қайта құру және дамыту бағдарламасының нысаны болды, бұл құрылыс саласына қатысты өнеркәсіптерді және корей құрылысшыларына, инженерлерге, қала жоспарлаушыларға және сәулетшілерге қарқынды оқыту шараларын қамтыды. Баухаус мектебінде білім алған архитектор Конрад Пюшель 1955 жылы қайта құру жобасы үшін қала құрылысын басқару бөлімінің бірінші басшысы болып келгенде, онымен бірге жоба тобы деп аталған Deutsche Arbeitsgruppe (DAG) немесе Хамхун неміс жұмыс тобының 175 мүшесі болды. Жоба Қытай-Кеңес қақтығысы және сол мәселеде Солтүстік Корея мен Шығыс Германияның қарама-қарсы ұстанымдарына байланысты жоспарланған мерзімнен екі жыл бұрын және жай-күйсіз аяқталды. 1960 жылдан 1967 жылға дейін Хамхун Оңтүстік Хамгёңнан тікелей басқарылатын қала (Чихалси) ретінде бөлек басқарылды. 1960 жылға дейін және 1967 жылдан бері қала Оңтүстік Хамгён провинциясының құрамына кірді. 1995 жылы Хамхун Солтүстік Корея үкіметіне қарсы жалғыз құжатталған қарсылықтың куәсі болды, аштықтан зардап шеккен сарбаздар Пхеньянға қарай шеруге шықты. Көтеріліс басылып, әскер бөлімі таратылды. 1990 жылдардағы Солтүстік Кореядағы ашаршылық Хамхун халқына пропорционалды түрде әсер еткен сияқты. Бұрынғы көмекші, USAID әкімшісі және «Солтүстік Кореядағы үлкен ашаршылық» кітабының авторы Эндрю Нациос Хамхунды «ашаршылықтан ең көп зардап шеккен қала» деп сипаттады. The Washington Post және Reuters газеттерінде жарияланған заманауи хабарламаларда төбелерде көптеген жаңа қабірлер бар екендігі және Хамхунның көптеген балаларының нашар тамақтанудан өсуі тоқтап қалғандығы туралы хабарлады. Бір аман қалған адам қала халқының 10% -дан астамы қайтыс болғанын, ал тағы 10% -ы азық-түлік іздеп қаладан қашып кеткенін мәлімдеді. Бұрын шетелдіктерге тыйым салынған болса, қазір шетелдік азаматтар Солтүстік Кореяның бірнеше мақұлданған туроператорлары арқылы Хамхунға саяхат жасай алады. Химияшылардың көп саны және екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапондықтар салған химиялық өнеркәсіп кешені орналасқан Хамхун Солтүстік Кореяның метамфетамин өндірісінің орталығы болуы мүмкін деген болжамдар бар.
Экономика
Хамхун экономикалық тұрғыдан Солтүстік Кореяның көптеген қалаларынан гөрі әлдеқайда әртүрлі, себебі Хамхунда көптеген ерекше салалар бар. Хамхунның ауылдық аймақтары егіс жерлері және қоғамдық тарату арқылы азық-түлікпен қамтамасыз ету үшін пайдаланылады. Бұл жерлер негізінен күріш далаларынан тұрады, бірақ басқа да егістер де аз көлемде өсіріледі. Хамхун – КХДР-дағы маңызды химия өнеркәсібінің орталығы. Бұл Солтүстік Кореяның сыртқы саудасы үшін маңызды порт болып табылатын өнеркәсіптік қала. Өндіріске тоқыма (әсіресе виналон), металл өнімдері, машиналар, тазартылған мұнай және өңделген азық-түлік кіреді. 2·8 виналон кәсіподақ кәсіпорны осы жерде орналасқан. Кореяның азат етілуіне дейін, жапондықтардың қиратушылық әрекеттері салдарынан Хамхунның экономикасы өте артта қалған еді, бірақ кейін қала қарқынды дамыды, жаңа өнеркәсіптік аудандар салынды және колониялық материалдық иеліктерден құтылды. Басқа қалаларда қолданылатын ауыр өнеркәсіптік жабдықтардың көп бөлігі Хамхунда жасалады, ал оның өндірісі Жұмысшы партиясы бастаған жобалар бойынша ғимараттардың монументалды құрылысына үлкен үлес қосады. Қалада 1973 жылы Хоян-Доксон бағытында ашылған кең троллейбус желісі бар. Екінші және үшінші желілер – Хамхун станциясынан Хунгнам ауданына дейінгі екі қалааралық бағыт 1991 жылдың 27 шілдесінде ашылды. Бұл желіде екі тармақ болды, біреуі Хундөкке, екіншісі Рёнсонға, Хундөкте депосымен, бірақ соңғы бағыт 2000 жылдардың басында жабылып, таратылды. Екі жеке бағытты жоғары кернеулі сымдар байланыстырады, бірақ бұл бағытта үздіксіз қозғалыс жоқ. 2013 жылы желіде 28 троллейбус жұмыс істеді.
Мәдениет
Хамхунг қаласында Солтүстік Кореядағы ең ірі театр – Хамхунг Үлкен театры орналасқан. Хамхунг қаласында ұлттық мұражай бар.
Білім
Хамхунг қаласында Хамхунг білім беру университеті, Хамхунг фармацевтика университеті, Хамхунг химия университеті және Хамхунг медицина университеті орналасқан. Хамхунгтағы кәсіби колледждердің қатарында Хамхунг сапаны бақылау колледжі, Хамхунг гидрографиялық және энергетика колледжі, сондай-ақ Хамхунг электроника және автоматика колледжі бар. Бұдан өзге, ғылым академиясының филиалы да бар. 2018 жылы қалада Пхеньяннан тыс, осындай нысандардың арасында ең ірісі – Оңтүстік Хамгёң ғылыми-техникалық кітапханасы ашылды.
Түрмелер
Хамхун қаласының жанында екі қайта тәрбиелеу лагері орналасқан: Кио Хва Со №9 – Хамхунның солтүстік-шығысында, ал Кио Хва Со №22 – Хамхунның солтүстігіндегі Йонгванг ауданында.