Кіріспе

Будапешттің неміс мектебі Томас Манн гимназиясы (DSB) (неміс тілінде: Deutsche Schule Budapest Thomas Mann Gymnasium) – Венгрияның Будапешт қаласындағы жеке халықаралық мектеп. Ол 1908 жылы Венгриядағы неміс отбасыларына қызмет ету мақсатымен құрылған. Қазіргі таңда студенттер контингенті алуан түрлі, негізінен шетелдік бизнес және дипломатиялық корпустың балаларынан тұрады. Өзінің сатысы бойынша ең жақсы мектептердің бірі саналады және 2012 жылы, сондай-ақ 2020 жылы Шетелдегі неміс мектептерінің орталық агенттігінен «Үздік сертификат» алды.

Тарих

Бұрынғы Deutsche Schule Budapest 1908 жылғы Reichsdeutsche Schule Budapest мектебінің және кейіннен Будапешттегі неміс мемлекеттік мектебінің жалғасы ретінде қайта құрылды. Оның негізін қалаушылар Баден-Вюртемберг штаты, Германия Федералдық Үкіметі, Будапешт қаласы және Венгрия Үкіметі болды. Бұл, 19 ғасырдың соңына дейін созылған Венгриядағы неміс мектептерінің дәстүріне ұласты. Содан бері мектеп 500-ге жуық оқушыға арналған беделді білім орнына айналды, оның құрамында 1-ден 4-ке дейінгі сыныптарды қамтитын бастауыш мектеп (Grundschule) және 5-тен 12-ге дейінгі сыныптарды қамтитын гимназия (Gymnasium) бар.

Академиктер

Будапешттің неміс мектебінің философиясы – мәдениеттер аралық диалогты дамытуға мүмкіндік беретін платформа болу. Ол неміс және венгр қоғамы, мәдениеті мен тілі арасында байланыс құруға, көпір болуға ұмтылады. Мектептің екі мәдениетті қамтитын академиялық оқу бағдарламасы бар, бұл түлектердің дерлік 100% бітіру көрсеткішімен және елдегі жоғары оқу орындарына қабылданудың ең жоғары деңгейлерінің бірімен (95%) расталады. Оқудың негізгі тілі – неміс тілі, бірақ студенттің оқу бағдарламасына қарай кейбір сабақтар венгр тілінде де өткізіледі. Венгриялық оқушылардың көпшілігінің неміс тілін нашар білуіне байланысты, оқыту процесі көбінесе екі тілді форматқа көшіп барады. Әртүрлі мәдениеттерден құралған студенттер контингентін ескере отырып, тәуелсіз ойлау, төзімділік және ашықтыққа баса назар аударылады. Бастауыш мектеп 1-ден 4-ке дейінгі сыныптарды қамтиды және Германияның ұлттық оқу бағдарламасын ұстанады. Венгр тілі бастауыш, орта және екі тілді білім алушылар үшін ресми тіл сабағы ретінде ұсынылады. Ағылшын тілі ойнақы түрде, шет тілі ретінде таныстырылады. Жоғары мектеп неміс және венгр бөлімдеріне бөлінген. Неміс бөлімі гимназиялар үшін неміс ұлттық оқу бағдарламасын ұстанады, онда ағылшын тілі (5-сынып), француз тілі (6-сынып) және испан тілі (9-сынып) шет тілдері ретінде оқытылады және неміс Abitur-ына әкеледі. Венгр бөліміндегі студенттер де неміс ұлттық оқу бағдарламасын орындайды, бірақ венгр әдебиеті, венгр тарихы бойынша қосымша сабақтар алады және биология мен химияны венгр ұлттық оқу бағдарламасына сәйкес венгр тілінде оқиды. 5-сыныпта неміс тілін меңгеруге баса назар аударылады. Студенттер неміс Abitur-ын, сондай-ақ венгр Érettségi-ін тапсыруға құқылы. Екі бөлім де 9-сыныпқа дейін жеке сыныптарда оқытылады. Содан кейін екі бөлімнің студенттері біріктіріледі, нәтижесінде неміс және венгр студенттері оқу уақытының көп бөлігін бірге өткізеді. Мектеп математика, ғылым және тілдер саласындағы жоғары деңгейімен ерекше көзге түседі. Студенттер үнемі стандартты тесттердегі нәтижелерімен әріптестерінен озады, халықаралық және ұлттық академиялық жарыстарға сәтті қатысады және Француз институты мен Сервантес институтымен ынтымақтастық арқасында тілдік сертификаттар алу мүмкіндігіне ие.

Факультет

Мектептегі мұғалімдер көбінесе Германияның Білім министрлігі (Kultusministerkonferenz) тарапынан ұсынылып, тағайындалады және мектеп оларды бекітуі тиіс. Бұл қызметтерге талапкерлер көп, және олар үш жылдық келісімшарт негізінде жұмыс істейді, оны ұзарту мүмкіндігі бар. Кей жағдайларда, әсіресе венгр тілінде оқытылатын пәндер үшін, мектеп Венгриядан тікелей мұғалімдерді шақырады. Міңізгі талап – жоғары деңгейдегі венгр орта мектебінде бірнеше жылдық жұмыс тәжірибесі болуы керек.

Оқу ақысы

2016-2017 оқу жылындағы оқу ақысы 1,162,500 HUF құрайды, бірақ тіркеу, оқу материалдары, қосымша сабақтар, түскі ас, сынып сапарлары, экскурсиялар және көлік құны кірмейді. Бұл DSB-ді елдегі ең қымбат жеке мектептердің бірі етеді.

Студенттік ұйым

Мектеп өзінің әртүрлілігімен мақтанады, кең ауқымды мәдени, этникалық және нәсілдік топтардан келген оқушыларға қызмет көрсетеді. Будапешттегі көптеген басқа халықаралық мектептерге қарағанда кішірек болғанымен, ол пропорционалды түрде әртүрлі және космополиттік білім беруге басымдық береді, әсіресе 9-12 сыныптар мәдениаралық байланыс пен түсіністіктің жарқын мысалы болып табылады. Неміс мектебі – дипломаттар, экспаттар мен екі тілді отбасылардың, сондай-ақ венгр элитасының саны артып келе жатқан басты оқу орны саналады. Оқу ақысының жоғары болуы және қатаң қабылдау шарттарына байланысты, ол негізінен белгілі бір деңгейдегі отбасыларға арналған.

Мекемелер

Мектеп Буда төбелерінде 35 гектарлық үлкен аумақта орналасқан, қалаға көрініс ашады және қоғамдық көлікпен келуге ыңғайлы. Тарихи аңшылық үйі бастауыш мектеп пен асханаға орналасқан. Жоғары мектеп және әкімшілік кеңселер заманауи, мақсатты түрде салынған ғимаратта орналасқан. Сурет және ғылым сабақтарына арналған бірнеше арнайы сыныптардан басқа, компьютер залы, 7000-нан астам кітабы бар кітапхана, спорт залы және кәсіби жабдықталған театр бар. Сыртқы жабдықтарға ойын алаңы, баскетбол және футбол алаңдары, жүгіру жолы кіреді. Барлық сыныптар интерактивті тақталармен жабдықталған. Сыныптық сапарлар, жобалық экскурсиялар және оқу-жаттығу лагерьлері үшін мектеп Веленце көлінің жағасындағы Гардонияда демалыс үйіне ие. Онда жеке ваннасы бар бөлмелерде 36 адамға дейін орналасуға болады, толық жабдықталған ас үй, көп мақсатты бөлме, көптеген каноэ және басқа да спорттық жабдықтар бар. Оқушылар санының артуына байланысты, 2016 жылдың тамызында BH Architects компаниясы жобалаған кеңейту жобасы басталды. Жаңа ғимаратқа жаңа сыныптар, қосымша спорт залы және үлкен асхана салыну жоспарланған. Жаңа екі қабатты тұрақ орны аяқталды.

Сабақтан тыс іс-шаралар

Жыл сайын мектеп түрлі қосымша іс-шараларды ұсынады: мектеп ішіндегі спорт жарыстары мен клубтық спорттан бастап өнер, музыка және ғылымға дейін. Драма және музыкалық үйірмелер әртүрлі жастағы көрермендерге арналған спектакльдер қояды. Бұрын "Шашыраңқы" және "Мысықтар" сияқты Бродвейдің танымал өнер туындылары, сондай-ақ студенттер жазған пьесалар көрсетілді. Lego Robotics үйірмесі ұлттық және халықаралық жарыстарға қатысты. ДСБ қазіргі таңдағы Еуропалық Парламент үлгісі жобасын іске асыратын тоғыз венгр мектебінің бірі. Оқушылар ұлттық және халықаралық кезеңдерге сәтті өтті. 2005 жылғы түлектер 2003 жылы Германияда өткен Саяси білім беру байқауында бірінші орынды жеңіп алды, ал мектеп үздік оқушыларын беделді OKTV байқауына тұрақты түрде жіберіп тұрады. Мектептің престижді Europa Kolleg-пен тығыз байланысы бар, ол жылына жиырма орта мектеп оқушысына екі апталық зерттеу стипендиясын ұсынатын, Төменгі Саксония мемлекеттік қоры Stiftung Niedersachsen ұйымдастырған бағдарлама.

Жеңіл атлетика

Мектеп жалпы білім беру концепциясына сәйкес, спорттың маңыздылығына ерекше назар береді. Оқушылар жергілікті венгр мектептерімен турнирлерде жарысады, мектептік спорт түрлеріне қатысады. Баскетбол командасы да көзге түсетін жетістіктерге қол жеткізді, оның ішінде Рождество демалысы алдындағы соңғы оқу күнінде өтетін жыл сайынғы оқушы-мұғалім ойынының арқасында. Қыздар волейбол командасы аймақтағы ең үздік мектеп командаларының бірі болып табылады және дерлік барлық маңызды жоғары сынып турнирлеріне қатысады. Хоккей, төрт квадрат (мектепте Tengo деп аталады) және би сияқты клубтық спорт түрлері ең кіші сыныптардың арасында ерекше танымал.

Гомбоч-Рунде

Габор Гомбоч есімді бұрынғы мектеп жаттықтырушысы және дене шынықтыру мұғалімінің құрметіне аталған Гомбоч Рунде – мектеп маңындағы 1,5 км қашықтықтағы қиын кросс. Ол тік көтерілістер мен төбелерге толы болғандықтан, тіпті жақсы физикалық формадағы оқушылар үшін де ауыр жаттығу болып табылады. Дәстүр бойынша, әрбір оқушы дене шынықтыру пәнінен өту үшін семестрде кем дегенде бір рет осы қашықтықты жүгіруі керек еді, бірақ бұл қазір тоқтатылды. Дегенмен, жүгіру әлі де оқу бағдарламасының бір бөлігі болып қала береді. Гомбоч Рунде дәстүрінің арқасында DSBlers-ті қалалық марафондар мен қайырымдылық жарыстарда жиі кездестіруге болады. Гомбоч оқушылармен бірге жүгірмейді, ол қақпадағы орындыққа отырып, бақылайды.

Адвенттік база

Ата-аналар қауымдастығының бірлестігімен желтоқсан айының басында Адвент базары ұйымдастырылады. Бұл Рождество тақырыбындағы шара, онда көптеген сыныптар стенд ашып, блиндер, қыздырылған шарап және түрлі ұсақ-түйектер сатады. Алған пайда көбінесе оқушылардың сынып қорына аударылады.

Сзалагавато

Ақырғы сынып оқушылары алғашқы семестрлік емтихандарын сәтті тапсырып, түлектерге жіберілгеннен кейін, оларға пальтоларына ерекше ашық көк түсті лента тағуға рұқсат беріледі. Сзалагавато – студенттерге ленталарды ресми түрде тапсыру рәсімі. Сзалагавато қараша айының соңында немесе желтоқсан айының басында өтеді, бұл студенттің мектептегі оқу жолының соңғы кезеңін білдіреді. Бұл – қатаң киім талаптарымен (white tie) мектепте өткізілетін шара, оған көбінесе Будапешттегі Германия елшісі немесе басқа да жоғары деңгейдегі мемлекеттік лауазымды тұлға төрағалық етеді, ал студенттердің отбасылары, достары, дипломаттар мен компания басшылары қатысады.

Баллагас (бұрынғы оқу орны)

Балагас – мектеп бітірушілердің оқу кестесінің соңғы күнінде өтетін түлектердің ресми салтанаты. Ол дайындық және емтихан кезеңі басталар алдындағы соңғы жұма күні болады, осы кезеңнің соңында түлектер емтиханның ауызша бөлімін тапсырады. Мектеп бітірушілер гүлдермен әсемделінген сыныптарды аралап, Gaudeamus Igitur сияқты дәстүрлі commercium әндерін орындайды.