Англиядағы Эден өзені

Кіріспе

Суррей және Кент округтеріндегі өзен, Англия.

Едем өзені – Оңтүстік-Шығыс Англиядағы Медуэй өзенінің саласы. Ол Суррейдегі Титси маңындағы Солтүстік Даунс тік беткейінің етегінде басталып, бастапқыда Окстед арқылы оңтүстікке қарай ағып, содан соң Кентке бұрылады. Эденбридж қаласынан өтіп, Хевер қамалынан өткеннен кейін Едем Пенхёрст қаласында Медуэймен қосылады. "Едем" атауы Еденбриджтен (ескі ағылшын тілінде Eadhelmsbrigge (Eadhelm's Bridge) – Эдельмнің көпірі) кері жасалған сөз.

Курс

Едем Суррейдегі Титси ауданындағы Солтүстік Даунс етегінде (тор сілтемесі TQ 420 551), Клэкет-Лейн автожол сервисінен шамамен 350 метр солтүстікке қарай бастау алады. Хакстед диірменінен төмен ағысында өзен өзінің ірі саласы – Эден Брукпен қосылып, шығысқа қарай бұрылып, Кентке Эденбридждің үстінен кіреді. Өзен шығысқа қарай ағып, Хевер қалыңындағы әсем көлді сумен толықтырады, содан кейін оңтүстік-шығысқа бұрылып, Пенхёрст қаласында Медуэймен кездеседі. Едемнің су жиналатын алабының көп бөлігі Уэлд сазында орналасқан.

Су диірмендері

Едем өзені бірнеше су диірмендерін іске қосты. Көзінен бастап Медуэйге дейін:

Титсей диірмені

Бұл ежелгі поместье диірмені болған. Титсейдегі римдік вилла тоқыма жуу диірменіне айналдырылды.

Лимпсфилдтегі таза көк диірмен

Бұл Domesday тізіміне енген жер болды, сол кезде Лименсфельдтегі диірмен 2 шалиңге бағаланды. Бұл диірмен атын Tydye/Tidy әулетінен алған болуы мүмкін. Бұл диірмен 1892 жылы бұзылды.

Темірдендіру орны

Бұл диірмен Колтсфорд диірменінен төмен ағыста орналасқан, және ол "Кроухерстмель" деп аталған болуы мүмкін. Қазіргі кездегі аспалы су дөңгелегінің диаметрі 10 фут (3 метр), ал ені 9 фут (3 метр) құрайды. Ол шамамен 1830 жылы орнатылған, бірақ 1972 жылы 72 темір қапшық тозығып, шыны талшықтан жасалған көшірмелерімен ауыстырылды. Жаңарту жұмыстары кезінде бұрынғы, төменнен соққы беретін су дөңгелегінің тіреу тасы табылған, ол 14 ғасырға жатады. Толық жұмыс істеген кезде қазіргі дөңгелек шамамен қуат өндіріп, минутына 8 айналыммен үш жұп диірмен тасын, беріліс арқылы, минутына 120 айналыммен қозғалтады. Су дөңгелегімен бірге жасалған бас дөңгелек және орталық дөңгелек, ал ең ірі тісті дөңгелек, еменнен жасалған және алма ағашынан тістері қойылған, 1580 жылға жатады. Диірмен бастапқыда үш жұп диірмен тасын пайдаланған, бірақ жұмыс істеген соңғы жылдары бір жұп алынып тасталды.

Қалалық (Құрмет) Милл, Эденбридж

1291 жылы сумен жұмыс істейтін сорғы мұнда жұмыс істеп, Лингфилд пен Эденбридж арасындағы батпақты кептірді. Қазіргі бидай шабатын диірмен ғимараты 19 ғасырдың басында салынған, бірақ оның құрамында ескі құрылыстың бөліктері бар. Құйма темірден жасалған, төменгі жағынан су шашатын дөңгелек үш жұп тасқа күш берді. Диірмен сумен соңғы рет Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын жұмыс істеді, ал 1970 жылдарға дейін электрмен жұмыс істеді. Су дөңгелегі 1968 жылға дейін қосымша жабдықтарды іске қосу үшін пайдаланылды, содан кейін сол жылғы су тасқынында құйма темірден жасалған тісті дөңгелек бұзылды.

Хевер қамалының диірмені

Хевер қамалында жүгері ұны тартатын диірмен болған.

Салалар

Едемнің негізгі салалары – Гиббс Брук, Едем Вейл ағысы және Едем Брук, оның Felbridge Water саласы болып табылады. Кент Брук, өзінің бір бөлігінде Суррей мен Кент арасындағы шекараны құрайды, Эденбриджге жақын жерде қосылады.

Гиббс бұлақ

Гиббс бұлағы, бұрын Гиппс өзені деп аталған, төрт су диірменін іске қосты.

Айви Милл, Годстон.

Бұл диірмен Блетчлидегі Шевингтон иелігіне қарасты болған. 1698 жылы оның иесі Джордж Уотман болды, сол жылы диірмен жартылай қайта жаңартылды. Айви Миллдің 1898 жылғы суретін мұнда қарауға болады. 1920 жылдары диірмен өртеніп қирады. Диірмен үйге айналдырылды, машинадан тек ось пен шұңқыр дөңгелегі ғана қалды.

Эден бұлақ

Еден Брук ағысы үш су диірменін қоздырды.

Felcourt (Woodcock Hammer, Weir, Wire) Милл. Felbridge

1567 жылдан 1786 жылға дейін жұмыс істеген ескі балғалы диірмен. Бір кездегі аталымдарының бірі диірменнің бір уақытта сурет салу диірмені болғанын көрсетеді. 1533 жылы Томас Гейнесфордтың мүлігінен кірпіш терісі алынған. 1550 жылы Гейнесфорд осы жерді сэр Джон Гейджден сатып алған. 1559 жылы Николас Нортон Шонхорс деген жерлердің жанында астық ұнтақтайтын диірменші болды, ал 1560 жылдан 1563 жылға дейін Джон Роджерс оны алмастырған Джон Миллер болды. 1567 жылы Уайрмиллді Джон Торп жұмыс істеді. 1560 жылдары Сванн жұмыс істеген Вудкок Хаммер немесе Фордж туралы бірнеше деректер бар. Вудкок Форджді Тернерс Хиллдегі Джек Денси салған деп саналады. Хеджкорт диірменін де ол сол кезде қайта жаңғыртқан болуы мүмкін. Хеджкорттағы тоған Вудкок Форджы үшін сақтау орны болды. Бұралған балғаны су дөңгелегімен іске қосты. Тағы бір су дөңгелегі үрлегішпен жұмыс істеді. 1574 жылы Хеджкорттың Джон Торпы Миллвудтағы пешпен байланысты Форжда жұмыс істеді. 1586 жылы Торп Вудкок Фордж аймағында Уильям Сванн ағадан жер сатып алды. 1598 жылдан 1606 жылға дейін жалға ақысын Джонның ұлы Томас Торп төледі, ал 1629 жылы Джон Гейдж Форжды Томастың ұлы Ричард Торпқа жалға берді. Оның ұлы, сондай-ақ Ричард, 1651 жылға дейін, қарыздың орнына тәркіленгенге дейін, Форжды ұстады. Торптың Форждағы үлесі Льюеске жақын Клиффтен келген Саймон Эверденге сатылды. 1650 жылдары Форж Джон Ньюнхэмнің қолында болды. 1664 жылы Форжды Чарлвудтың Джереми Джонсон кішісі жалға алды. 1672 жылы тоғанның жанындағы ормандық жер "Шекеш ағашы" деп аталды, сондай-ақ "Сым ағашы" деп те аталды, бұл су тарту диірменін көрсетеді. Джон Ньюнхэм 1707 жылы қайтыс болды, ал оның әйелі 1719 жылы қайтыс болды, бірақ 1717 жылы Форж "Мистер Джонсонның Форжы" деп белгілі болды. Сол кезде Форж жыл сайын шамамен бір тонна өнім шығарды. 1729 жылы Форжды Томас Стэнфорд иеленді, ол Вудкок Форждағы Хитфилд пешінен шошқаларды өңдеді. Стэнфордтың 1738 жылдан кейін Велден темір өнеркәсібімен байланысы болған жоқ. 1742 жылы Самуэль Бейкер, содан кейін 1758 жылы Эдвард Раби және Александр Мастер басқарды. Олар Орднанс басқармасына әртүрлі темір, болат және жалпақ темірлерді жеткізіп отырды. 1764 жылы Раби мен Мастер банкрот болды. Эдвард Раби 1771 жылы қайтыс болды, ал Форжды оның ұлы Александр 1774 жылға дейін басқарды, сонда үкімет оны қалыптардың мөлшеріне байланысты дау кезінде Вудкок пешінен бас тартуға мәжбүр етті. Джозеф Райт пен Томас Пикетт бизнесті иеленді, бірақ 1787 жылы балғалы диірмен тоқтатылды деп есептеледі. 1800 жылы алғаш рет Wire Mill аталымы қолданылды. Дэниел Фоссик 1800 жылдан 1816 жылға дейін, қайтыс болғанға дейін Wire Mill-ді басқарды. Ол Джеймс Дженнерге сатылып, оны жүгері диірменіне айналдырды. Дженнер 1844 жылға дейін Wire Mill-де болды, содан кейін оны Уильям Брэнд алмастырды. 1838 жылы оған Джон Сондерс қосылды, сол кезде диірмен Вудкок диірмені деп аталды. Сондерс 1840 жылы Хеджкорт диірменін алуға кетті, ал Уильям Брэнд Дженнерге қосылды. 1844 жылы Дженнер қайтыс болды, ал Томас Брэнд 1851 жылы сым диірмені ретінде белгілі болған диірменді алды. Бұл кезде диірменде екі су дөңгелегі және төрт жұп тас болды. 1855 жылы диірмен көлі жабылды, ал Томас Брэнд 1871 жылы диірменді әлі де басқарып жүрді, оған оның ұлы Томас, Джон Холман және Джон Берфилд көмектесті, олардың барлығы сол жылғы санақта диірменшілер ретінде сипатталды. 1881 жылы Томас Брэнд (ұлы) Wire Mill-де диірменші болды. Ол 1887/88 жылдары Дэвид Дадсвелл диірменді алғанға дейін диірменді жүргізді. 1911 жылы Wire Mill сатылды, екі су дөңгелегі болды және сол кезде жабылған көлі болды. 1911 жылғы диірменнің суретін мұнда көруге болады. Диірмен сатылмады, 1912 жылы қайтадан аукционға шығарылды, бірақ сәтті болмады. 1918 жылы аукционға үшінші рет сатылған кезде диірменді майор Крам сатып алды. Ол оны 1920 жылы тұрғын үйге айналдырған мисс Уилкинске сатты. 1922 жылы диірменді Әйелдер фермасы және бақша одағы сатып алды, ал 1929 жылы Wire Mill шай бақтары болды. 1933 жылы ол Wire Mill балық аулау клубы болды, ал 1948 жылы Wire Mill қонақ үйі және балық аулау клубы болды. 1962 жылы бұл үй Wiremill Lakeside Hotel, Country and Fishing Club деп аталды. Келесі онжылдықта Кантри клубтың танымалдылығы артты, шағымдар туды және жергілікті кеңес клубтың музыка және би лицензиясын жаңартудан бас тартты. 1986 жылы диірмен қайтадан сатылды, жөндеу кезінде өрттен зақымдалған болса да, сол жылдың қыркүйек айында мейрамхана ретінде қайта ашылды. 1996 және 2000 жылдары тағы да сатылды және қазір ол паб. Ғимаратта ешқандай техника жоқ.

An old hammer mill site, at work from 1567 to 1786. One of the names indicates that the mill was a drawing mill at one time. In 1533, the effects of Thomas Gaynesford included a hammer mill. The property had been bough by Gaynesford from Sir John Gage in 1550. In 1559, Nicholas Norton was a miller grinding grain near lands called Shawnors, followed by John Myller in 1560 to 1563, when John Rodgers succeeded him. in 1567, Wiremill was being worked by John Thorpe. In the 1560s, there are several references to Woodcock Hammer or Forge being worked by Swanne. Woodcock Forge is believed to have been built by Jack Dancy of Turners Hill. Hedgecourt Mill is thought to have been remodelled by him about the same time. The pond at Hedgecourt acted as a storage for the Woodcock forge. The tilt hammer was operated by an overshot waterwheel. Another overshot waterwheel worked bellows. In 1574, John Thorpe of Hedgecourt was working the forge in connection with the furnace at Myllwood. in 1586 Thorpe bought property from William Swanne Sr in the Woodcock Forge area. From 1598 to 1606 the rent was paid by Thomas Thorpe, son of John and in 1629 the forge was leased by John Gage to Richard Thorpe, the son of Thomas. His son, also Richard, held the forge until 1651, when it was forfeit in lieu of a debt. Thorpe's interest in the forge was sold to Simon Everenden of Cliffe near Lewes. In the 1650s the forge was in the occupation of John Newnham. In 1664, the forge was lease by Jeremy Johnson Jr of Charlwood. In 1672, woodland next to the pond was referred to as "Hammerwood" also known as "Wire Wood" thus indicating a drawing mill. John Newnham died in 1707, and his wife died in 1719, but the forge was known as "Mr Johnson's Forge" in 1717. At that time the output from the forge was some per annum. By 1729 the forge was in the occupation of Thomas Stanford, who was converting sows from Heathfield furnace at Woodcock Forge. Stanford does not seem to have had any connections with the Wealden iron industry after 1738. In 1742 Samuel Baker was in occupation, followed by Edward Raby and Alexander Master in 1758. They were supplying the Board of Ordnance with several gauges of bar iron, staff iron and rolled plate. Raby & Master were bankrupt in 1764. Edward Raby died in 1771, and the forge was taken over by his son Alexander until 1774, when the Government forced him to give up Woodcock furnace in a wrangle over the size of his moulds. Joseph Wright and Thomas Pickett took the business, but it is thought that the Hammer Mill ceased to be used c.1787. In 1800, the name Wire Mill is first used. Daniel Fossick held Wire Mill from 1800 to 1816, when he died. The mill was sold to James Jenner, who converted it to a corn mill. Jenner was at Wire Mill until 1844, when he was succeeded by William Brand. In 1838 he was joined by John Saunders, the mill being known as Woodcock Mill then. Saunders left in 1840 to take Hedgecourt Mill and William Brand joined Jenner. Jenner died in 1844 and Thomas Brand took the mill, which was known as Wire Mill in 1851. At this time the mill had two overshot waterwheels and drove four pairs of millstones. In 1855 the mill lake covered Thomas Brand was still running the mill in 1871, assisted by his son Thomas, John Holman and John Burfield, all described as millers in the census of that year. In 1881, Thomas Brand (son) was the miller at Wire Mill. He ran the mill until 1887/88 when David Dadswell took the mill. Wire Mill was sold in 1911, described as having two overshot waterwheels and the mill lake covered at this time. A picture of the mill c.1911 can be seen here. The mill was not sold and again offered for auction in 1912, again without success. A third attempt at auction in 1918 saw the mill being bought by a Major Crum. He sold it to a Miss Wilkins who had the building converted to residential use in 1920. The mill was purchased by the Women's Farm and Garden Union in 1922 and by 1929 was the Wire Mill Tea Gardens. By 1933 it was the Wire Mill Fishing Club and in 1948 the Wire Mill Hotel and Fishing Club. By 1962 the property was known as the Wiremill Lakeside Hotel, Country and Fishing Club. Over the next decade the Country Club grew in popularity, leading to complaints and the local council refused to renew the clubs music and dancing licence. In 1986 the mill was again sold, and although damaged by a fire during renovations reopened as a restaurant in September of that year. The mill was sold again in 1996 and 2000 and is now a pub. The building is devoid of machinery.

Лингфилд тері зауыты

Бұл тері өңдеу орны сумен жұмыс істеді. Ол қазіргі Лингфилд жарыс жолының қарсы бетінде орналасқан. 1684 жылы Батнорс (кейін Battners) үйін Джеймс Фариндон сатып алды. Бұл сатуға тері өңдеу орны, кептіру алаңдары және оған жататын диірмен де кірді. 1679 жылғы Джон Гейнсфордтың жер картасында Гателанд фермасының бұрын Таннер фермасы деп аталғаны көрсетілген. Кейін ферма 1715 жылы қайтыс болған Роберт Бореманның үйі болды. Тери өңдеу орнының ғимараты шамамен 1840 жылы Ж.Т. Келси тарапынан қайта салынды. 1996 жылы "тарихи ескі тері өңдеу орнын" бұзуға қатысты жоспарлау өтініші берілді және қазір бұл жерде шағын тұрғын үйлер орналасқан.

Қисық өзен

Бұл Гринсэнд қырқасының оңтүстігінде, Суррейдегі Лимпсфилд орталығының шетіндегі бұлақтарда басталады. Ол Кент өзенімен (TQ 421 480) қосылады, Кент штатындағы Трой Таун шағын ауылының батысында. Рокк картасында 1762 жылы бұл өзен "Серпентин өзені" деп аталған.

Felbridge Water (Фелбридж су)

Фелбридж суы – Еден бұлағының саласы. Ол екі су диірменін іске қосты.

Уэр (Weir) Милл, Фелбридж

Бұл жерде 1241 жылы диірмен болған, сол кезде диірменші Стивен оны Уильям де Адбертоннан жыл сайын 11 шиллингке жалға алған. 1347 жылы диірмен Джон Гейнсфордқа берілді. 1406 жылы Уильям Атте Херст Марчант отбасынан «Кроухерстмель» диірменін алды және оны Уильям Гейнсфордқа берді. Бұл осы диірмен болуы мүмкін (бірақ жоғарыдағы мәліметтерге назар салыңыз).

Рождестволық диірмен, Эденбридж

(TQ 444 436) Бұл 1347 жылы екі су доңғалағы бар қос диірмен болды, сол кезде Уильям де Шернденнің меншігінде болған. Диірмен ғимараты сақталған, тұрғын үйге айналдырылған. 1910 жылы көлдегі су деңгейін автоматты түрде реттейтін құрылғы орнатылды. Қазір бұл жақын жердегі Хакстед диірмен мұражайындағы тұрақты экспонаттардың бірі.