Кіріспе
Норфолк қаласындағы өзен, Англия. Уэнсум өзені екі өзеннің үлкені болғанына қарамастан, әк сулы өзен. Өзен – ерекше ғылыми маңызы бар және ерекше қорғалатын аумақ. Уэнсум – Норвич қаласының негізі салынған басты өзен. Өзен Кароу Роуд стадионының қасынан өтеді, ол Норвич Сити футбол клубының үйі; стадионның бір шеті бастапқыда оның құрметіне "The River End" деп аталған, бұл атау әлі күнге дейін жанкүйерлер арасында қолданылады.
The River Wensum is a chalk river despite being the larger of the two rivers. The river is a biological Site of Special Scientific Interest and Special Area of Conservation. The Wensum is the principal river on which the city of Norwich was founded. The river passes Carrow Road, the home of Norwich City F. C.; one end of the ground was originally named The River End in its honour, a name that still persists among fans.
Этимология
Өзен өзінің атауын көне ағылшын тіліндегі "wandsum" немесе "wendsum" сөздерінен алады, олардың мағынасы "қисық, ирек".
Курс
Қазіргі заманғы Ordnance Survey карталары Венсумның бастауын Норфолк графтығының солтүстік-батысындағы Колкирк және Виссонсет ауылдары арасында жатқан жер деп көрсетеді. Бұл мәлімдеменің себебі белгісіз, себебі басқа салалар теңіз сағасынан әлдеқайда алыс жатыр; ескі карталар мен жазба деректер бастауын батыс Рудамда, сәйкес аталатын Уенсум шаруашылығындағы бұлақтардан деп көрсетеді. Өзен бастауынан Рейнхам, Батыс Рейнхам және Шығыс Рейнхам ауылдарына жақын ағып өтеді, Рейнхам сарайынан, Тауншенд марквізінің резиденциясынан өтеді. Содан кейін Венсум бұрылып, көптеген шағын ауылдар арқылы солтүстікке қарай ағып, Скульторпқа жетеді, онда ол шығысқа қарай Факенам қаласынан өтеді. Өзеннің тауарлар мен сауда үшін континенттен тасымалдау құралы ретінде тарихи қолданылуының іздері әлі де көрініп тұр: станция маңында және Король көшесі бойында диірмендер, кемежайлар және өнеркәсіптік қалдықтарды табуға болады. Pulls Ferry-дегі құлама жол 13 ғасырда Нормандиядағы Каеннен тас тасымалдау үшін пайдаланылған каналдың басталуын көрсетеді, ол Норвич соборының құрылысына қолданылды. Бұл орын сонымен қатар қоғамдық үй болды және 1950 жылға дейін өзен паром ретінде пайдаланылды. Венсум Карроу-роуд футбол алаңынан өтіп, содан кейін Троузе арқылы Уитлингэмге және Яре өзенімен бірігіп ағады. Венсум Норвич қаласының орталығындағы New Mills Yard-тан кеме жүруге қолайлы.
Салалар
Тата өзені. Сайдерстон орталығында басталып, Факенхемнің батысында Уэнсумға құяды. Тюд өзені. Шығыс Дерехамнан оңтүстікке қарай басталып, Хеллесдон диірменінен төмен Уэнсумға қосылады. Айнс өзені. Ленвадеде Уэнсум өзенімен бірігеді.
River Tud. Rises a little south of East Dereham and merges with the Wensum just below Hellesdon mill. River Ainse. Merges with the River Wensum at Lenwade.
Венсум өзеніндегі көпірлер
Бишоп көпірі – Венсум өзенін бойлайтын бес ортағасырлық көпірдің бірі. 1345 жылы салынған бұл көпір өзен бойындағы қорғаныс құрылымының бөлігі болған, ал 1791 жылы бұзылған көпірдің қала жағындағы қақпа ғимараты болған. Ол римдік фордтың орнында салынған. Джаррольд көпірі – Сент-Джеймс-Плейс бизнес-паркін Бишопгейтке қосатын жаяу жүргіншілер көпірі. Фай көпірі – Норвичтегі ең көне өзен арқылы өтетін жер, және қаланың солтүстігіне қарай "Норвич үстіндегі су" деп аталатын қақпа. Бұл көпір заң бұзушылар мен қоғамға жат адамдарды ұстау үшін қолданылатын "қуырту орындығының" орны болған. Уайтфрайрс көпірі – бұрынғы кармелиттер (ақ монахтар) монастырының атымен аталған. Оның қалдықтары ортағасырлық қабырға мен арканың шағын бөлігінде әлі де көрініп тұр. Құю цехының атымен аталған, теміржол станциясы мен Риверсайдтағы яхта станциясының жанында орналасқан, теміржол желісі үшін салынған деген болжам бар. Леди Джулиан көпірі – Риверсайдты Кинг-стритпен байланыстыратын Джулиан Норвичтің есімімен аталған жаяу жүргіншілер көпірі. Карроу-роуд футбол алаңының жанындағы Карроу көпірі – салынып біткен, үлкен немесе биік кемелерді өткізу үшін ашылатын айналмалы көпір. Бұл көпір Баум мұнараларының жанында орналасқан, олардың арасында тізбек ілінген, бұл қаланың қорғанысының бөлігі ретінде және Ұлы Ярмуттан өзен бойымен келетін тауарлардан алым жинау үшін пайдаланылған. Нови-Сад Достық көпірі – Норвичтегі Венсум өзенін қиып өтетін кабельді айналмалы жаяу жүргіншілер көпірі. Бұл құрылым Сербиядағы Норвич пен Нови-Сад қалалары арасындағы туыстық байланысты мойындау үшін аталған. Көпірді Бюро Хаппольд жобалап, Норфолк округі кеңесі тапсырыс берген. Барн-роуд, Анкор-куэй, Дьюк-стрит және Сент-Жорж-стритте де көпірлер бар.
Қорғау
Көп жылдар бойы нашарлаудан кейін 2002 жылы Natural England зерттеу тапсырыс берді. Ол өзеннің экологиялық жағдайының нашарлағанын көрсетті. Бұған басты себептер судың сапасы және лайлану болды. Су сапасы жақсарып келеді, бірақ өзеннің физикалық ерекшеліктерін қалпына келтіру қажет. 2008 жылы Венсум өзенін қалпына келтіру стратегиясы (RWRS) деп аталатын серіктестік құрылды: Қоршаған орта агенттігі, Су шаруашылығы альянсы және Natural England Венсумның физикалық қызметін қалпына келтіру үшін. 2002 жылғы есепте Венсум бойындағы он төрт пайдасыз су диірмені өзен арнасының морфологиясына ең маңызды әсер ететін фактор екендігі анықталды, өзеннің 67% осы құрылымдардың артында тоқталып қалған. Басымдық ретінде стратегия осы құрылымдарды төмендету, жою немесе айналып өту арқылы өзеннің көбірек табиғи түрде жұмыс істеуіне мүмкіндік беруді ұсынды. Демонстрациялық сынақ алабы (DTC) жобасы – Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (Defra) және Уэльс Ассамблеясы үкіметі арасындағы бірлескен бастама, ол Ұлыбританияның үш алабында жұмыс істейді: Гэмпшир Авон, Едем өзені, Камбрия және Норфолк, Уэнсум. Бұл жоба фермалардағы жеңілдету шараларының судың тарақтанған ластануының өзен экожүйесіне тигізетін әсерін тиімді түрде азайтуға, сонымен қатар азық-түлік өндірісінің мүмкіндігін сақтап қалуға қаншалықты мүмкіндік беретінін бағалауға бағытталған (Wensum Alliance, 2014).
Балық аулау
1940-1970 жылдар аралығында өзен тарақан балық аулау орындары ретінде еліміз бойынша танымал болды, және ірі мысалдардың ұсталғаны туралы хабарлар жиі түсті. Бұрын Венсумға жергілікті емес деп есептелген шабақ балығының шағын партиясы енгізілгеннен кейін, 1971 жылы жергілікті өзен басқармасы Костсей Миллдің төменгі жағында Венсумға 150-ден астам балық жіберді, содан кейін Жоғарғы Венсумның қолайлы бөліктерінде де балықтар қосылды. Балықтар аз санда болғанымен, бірнеше жақсы орындарда жайғасты. Ірі балықтардың ұсталғаны туралы хабарлар келіп түсті. Бүгінгі күні (2011 жылы) Венсум өзенінің жоғарғы ағысының көп бөлігі жеке меншікте немесе синдикаттар бақылауында. Дегенмен, жеке балықшылар үшін мүмкіндіктер бар, және өзен Норвич қаласынан өтетіндіктен, қолжетімді жерлерде тегін балық аулауға болады.