Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Германияның Саксония штатындағы қала
Town in Saxony, Germany
Торгау – Германияның солтүстік-батысындағы Саксонияда, Эльба өзенінің жағасында орналасқан қала. Ол Солтүстік Саксен ауданының орталығы. Германиядан тыс жерлерде бұл қала 1945 жылғы 25 сәуірде Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына қарай АҚШ және Кеңес әскерлерінің алғаш рет кездескен жері ретінде кеңінен танымал.
Torgau is a town on the banks of the Elbe in northwestern Saxony, Germany. It is the capital of the district Nordsachsen. Outside Germany, the town is best known as where on 25 April 1945, the United States and Soviet Armies first met near the end of World War II.
Тарих
Бұл елді мекен Нелетичи аймағындағы Тургуо атты славян қонысына бастау алады. Қазіргі Хартенфельс қамалының орнында славян ағаш қамалы болған деген болжам бар. 10 ғасырда ол Киелі Рим империясының құрамына кірді, және оның төңірегінде қоныс жиналған тас қамал салынды. 1119 жылы базардың бар екені куәландырылды. Қала Лейпциг пен Франкфурт-на-Одер арасындағы маңызды сауда жолы – Via Regia Lusatiae inferioris бойында орналасқан. Торгау Саксония-Виттенберг герцогтығына қарасты, ол 1356 жылы Саксония курфюрсттығы мәртебесіне көтерілді. Соңғы Асканиялық герцог 1423 жылы мұрагерсіз қайтыс болғаннан кейін, курфюрсттік Веттин әулетіне өтті, олар Торгауда тұрақтап қалды. 1485 жылғы 26 тамыздағы Лейпциг келісімінен кейін Веттин мұрасын бөлісу нәтижесінде Торгау Эрнестин тармағына тиді. Саксония курфюрсі Фредерик III және оның ізбасарлары архитектор Конрад Пфлюгер мен оның ізбасары Конрад Кребс салдырған Хартенфельс қамалын тұрғызды. Эрнестин сарайы негізінен Торгау мен Веймарда орналасқан. 1525 жылдан бастап Торгау жалғыз резиденцияға айналды. Хартенфельс қамалы – Германиядағы ерте Ренессанс дәуіріндегі толық сақталған ең ірі қамал. 1547 жылғы Мюльберг шайқасынан кейін Торгау Альбертин тармағына қарасты. Реформация кезінде қалалық кеңес 1523 жылы барлық монастырларды жапты. Торгау тұрғындары шіркеулердегі әулиелердің суреттері мен мүсіндерін қиратты және францискандық монастырьға шабуыл жасады. 1524 жылы Мартин Лютер Андреас Карлштадтты Саксониядан қуғаннан кейін, 1529 жылы Карлштадттың ізбасарларын Торгаудан қуды. Лютердің әйелі Катарина фон Бора Торгауда қайтыс болды және Мариенкирхе шіркеуіне жерленді. 1543-44 жылдары Николаус Громанн салған сарай шіркеуі 1544 жылғы 5 қазанда Лютермен киеленді; осылайша ол 1543 жылы киеленген Нойбург қамалының сарай шіркеуінен кейін әлемдегі екінші ескі протестант шіркеуі болып табылады. Аугсбург танысуының жобасы – Торгауэр Арткельді Лютер, Меланхтон, Бугенхаген және Йонас 1530 жылы сайлауда (Wintergrün) құрастырды. 1576 жылы Торгауда Лютерандық келісім туралы формула жазылды. Генрих Шуцтың «Дафна» операсы, алғашқы неміс операсы 1627 жылы Торгаудағы сарайда қойылды. 1760 жылғы 3 қарашадағы Торгау шайқасында король Фридрих Ұлы басқарған прус әскері, фельдмаршал Леопольд Йозеф Граф Даун басқарған үлкен австриялық әскерді жеңді. Бұл Жеті жылдық соғыстың маңызды шайқасы болды. Вена конгресінен кейін 1815 жылы ол Пруссияға берілді.
The settlement goes back to a Slavonic settlement named Turguo in the shire of Neletici. There was presumably a wooden Slavonic castle located on the site of the present day Hartenfels castle. In the 10th century it fell under the rule of the Holy Roman Empire, and a stone castle was built, around which the settlement congregated. A market is attested in 1119. The town was located on the important trade route, the Via Regia Lusatiae inferioris, between Leipzig and Frankfurt an der Oder that crossed the river Elbe at a ford east of Torgau. Torgau belonged to the duchy of Saxe Wittenberg, which in 1356 was raised to be the Electorate of Saxony. After the last Ascanian duke died without issue in 1423, the Electorate passed to the Wettin dynasty, which took up its residence at Torgau. Following the Treaty of Leipzig partition of the Wettin inheritance on 26 August 1485, Torgau fell to the Ernestine line. Frederick III, Elector of Saxony and his successors had Hartenfels Castle at Torgau built by architect Conrad Pflüger and his successor Konrad Krebs. The Ernestine court resided mainly in Torgau and in Weimar. From 1525 onward, Torgau became the sole residence. Hartenfels Castle is the largest completely preserved castle of the early Renaissance in Germany. After the Battle of Mühlberg in 1547, Torgau fell to the Albertine line. During the Reformation, the town council closed all cloisters in 1523. Citizens of Torgau destroyed paintings and statues of saints in the churches and stormed the Franciscan monastery. After Martin Luther had driven Andreas Karlstadt from Saxony in 1524, he enforced the expulsion of Karlstadt's followers from Torgau in 1529. Katharina von Bora, the widow of Luther, died in Torgau and is buried there in the Marienkirche. The court chapel, constructed in 1543 44 by Nikolaus Gromann, was consecrated by Luther on 5 October 1544; it is thus the second oldest newly constructed Protestant church in the world, after the court chapel of Neuburg Castle which was consecrated in 1543. The Torgauer Artikel, a draft of the Augsburg Confession, was composed by Luther, Melanchthon, Bugenhagen and Jonas in the electoral superindenture in 1530 (Wintergrün). The Lutheran Formula of Concord was written in Torgau in 1576. The first German opera, Heinrich Schütz's Dafne, was presented at the court in Torgau in 1627. In the Battle of Torgau, fought on 3 November 1760, a Prussian army under the command of King Friedrich the Great defeated a larger Austrian army under the command of Field Marshal Leopold Josef Graf Daun, a major battle of the Seven Years' War. After the Congress of Vienna, it was passed to Prussia in 1815.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Бұл қала Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1945 жылдың 25 сәуірінде Германияға жасалған шабуылда батыстан АҚШ армиясы мен шығыстан Қызыл Армия кездескен жер. АҚШ-тың Бірінші армиясы мен Кеңес Одағының Бірінші Украина майданының бөлімдері Торгаудағы көпірде және оңтүстікке қарай 20 шақырым жердегі Лоренцкирхте (Стрела қаласының жанында) кездесті. Бірлік командирлері келесі күні Торгауда ресми қолдасу үшін жиналды. Бұл кеңес және американдық күштер арасындағы байланыс сызығының басталуын білдірді, бірақ оккупациялық аймақтардың толық анықталмағанын көрсетті. Шындығында, бастапқыда АҚШ әскерлері басып алған Торгау маңындағы аймақ, Ялта келісіміне сәйкес, Кеңес әскерлеріне берілді. Соғыстан кейін 1949 жылы «Мосфильм» студиясы екі армияның кездесуі туралы «Эльбадағы кездесу» фильмін шығарды. Торгау – Рейнхольд Эггерстің соғыстан кейінгі тұтқындық мерзімін өткерген түрмелердің бірі. Ол соғыс кезінде Colditz қамалындағы Oflag IV C-де қауіпсіздік офицері болған.
The town is where, during World War II, the United States Army from the west and the Red Army from the east met during the invasion of Germany on 25 April 1945, remembered as "Elbe Day". Units of the U. S. First Army and the Soviet First Ukrainian Front met on the bridge at Torgau, and at Lorenzkirch (near Strehla), 20 miles to the south. The unit commanders met the following day at Torgau for an official handshake. This marked the beginning of the line of contact between Soviet and American forces, but not the finalized occupation zones. In fact, the area surrounding Torgau, initially occupied by U. S. forces, was given over to Soviet forces in compliance with the Yalta Agreement. After the war, in 1949, the film Encounter at the Elbe was released by Mosfilm about the meeting of both armies. Torgau is home to one of the prisons in which Reinhold Eggers spent his postwar imprisonment after he had been sentenced by the Soviets. He had been the security officer at Oflag IV C during the war in Colditz Castle.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең
Соғыстан кейін КСРО құпия полициясы НКВД Зинна фортында және жақын маңдағы Сейдлиц казармаларында 8 және 10 нөмірлі арнайы лагерьлер құрды. Мұнда немістер мен кейбір совет азаматтары ұсталып, немесе совет әскери трибуналдарының үкімдері бойынша жазаларын өтеді. Шығыс Германия Халық Полициясы 1950 жылдан 1990 жылға дейін Форт-Зинна түрмесін жаза өтеу орны ретінде пайдаланды. 1950 жылдары ол негізінен саяси тұтқындарды қабылдады. 1991 жылы құрылған және қазір саяси зұлымдық құрбандарын еске алуға арналған Саксондық мемориалдық қоры басқаруындағы Торгау құжаттамалық және ақпараттық орталығы (DIZ) «Әділетсіздіктің іздері» тұрақты көрмесінде Торгау түрмелерінің тарихын зерттеп, көрсетеді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Торгау бастапқыда Шығыс Германиядағы Саксония-Анхальт штатының аудандық орталығы болды. 1952 жылы Шығыс Германия штаттары таратылғаннан кейін ол Лейпциг округінің құрамына кірді. 1990 жылы Германияның бірігуінен кейін Лейпциг аймағындағы Саксония штатының бір бөлігіне айналды. 2008 жылы ол Нордсаксен округінің орталығы болды.
After the war, the Soviet secret police agency NKVD established its Special Camps Nos. 8 and 10 in Fort Zinna and in the nearby Seydlitz barracks. Germans and some Soviet citizens were interned here or served sentences passed by the Soviet military tribunals. The East German People's Police used the Fort Zinna prison from 1950 to 1990 as a penitentiary. In the 1950s, it primarily housed political prisoners. The Torgau Documentation and Information Center (DIZ), founded in 1991 and now under the administration of the Saxon Memorial Foundation for the commemoration of the victims of political despotism, researches and presents the history of the Torgau prisons in the permanent exhibition "Traces of Injustice". After World War II, Torgau was initially the district center of the state of Saxony Anhalt in East Germany. After the dissolution of the states of East Germany in 1952, it became part of Bezirk Leipzig. In 1990, after the Unification of Germany, it became part of the Leipzig region of the state of Saxony. In 2008 it became the center of the Nordsachsen district.
Көрікті жерлер
Көрікті жерлер қатарында Германияның қайта бірігуінен кейін қалпына келтірілген тарихи қала орталығы, сыра зауыты мұражайы, Эльба өзеніндегі ресейлік және американдық әскерлердің кездесуіне арналған ескерткіш, сондай-ақ ресейлік әскери бейіт орналасқан. Қалаға ерте Ренессанс стиліндегі Хартенфельс қамалы үстемдік етеді. Капелла 1544 жылы салынған (Никель Громанның жобасы бойынша) және кеш готика мен ерте Ренессанс элементтерін үйлестіреді. Ол 1544 жылдың 5 қазанында Мартин Лютермен киелендірілді. Ордада әлі де қоңыр аюлар ұсталып тұр.
Sights include the historic town center, restored since German reunification, a brewery museum, the monument for the meeting of the Russian and American troops on the Elbe, and a Russian military cemetery. The early Renaissance Hartenfels Castle dominates the town. The chapel was built in 1544 (designed by Nickel Gromann) and combines late Gothic with early Renaissance elements. It was consecrated by Martin Luther on 5 October 1544. Brown bears are still kept in the moat.