Кіріспе
Әлемдік кино – кино теориясындағы термин, ол американдық кино өнеркәсібінен тыс, әсіресе коммерциялық американдық киноның эстетикасы мен құндылықтарына қарсы жасалған фильмдерге қатысты. Латын Америкасының «Үшінші киносы» және түрлі ұлттық кинолар көбінесе әлемдік киноның бір бөлігі деп есептеледі. Бұл термин америкацентризмге және әлемдегі әртүрлі кинематографиялық дәстүрлердің алуан түрлілігін назарға алмауына сынға ұшырады. Шетел тіліндегі фильмдер коммерциялық, төмен деңгейлі немесе «B» класты фильмдер болуы мүмкін. Сонымен қатар, шетел тіліндегі фильмдер мәдени шекараларды бұзуға қабілетті, әсіресе визуалды әсемдігі мен стилі көрермендердің күмәнін жеңсе. Мұндай фильмдер 2000 жылдардың басында кеңінен таралды, «Мысық пен жолбарыс», «Амели», «Жауынгерлік бауырластық», «Y Tu Mamá También» және «Оған сөйле» фильмдері АҚШ кинотеатрларында және үй видео нарығында үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Солтүстік Америкадағы кассадағы көшбасшы атанған алғашқы шетелдік және шетел тіліндегі фильм 2004 жылдың тамызында шыққан «Батыр» болды. Warner Independent Pictures компаниясының бұрынғы президенті Марк Гилл: «Шет тіліндегі фильмдер үшін ереже бар: егер сіз АҚШ кинотеатрларында 5 миллион доллар немесе одан да көп тапсаңыз, бұл үлкен жетістік; егер 10 миллион доллар немесе одан да көп тапсаңыз, сіз блокбастер санатына кіресіз» деді. Ал ағылшын тіліне дубляжданған шетелдік фильмдер АҚШ кассасында көбінесе жақсы нәтиже көрсетпеді (аниме фильмдерін есептемегенде). 1982 жылы АҚШ-та шыққан Вольфганг Петерсеннің «Das Boot» фильмі түпнұсқа және дубляжданған нұсқаларымен бірге шыққан соңғы ірі фильм болды, ал түпнұсқа нұсқасы дубляжданған нұсқадан әлдеқайда көп табыс тапты. Кейіннен «Un indien dans la ville», «Godzilla 2000», «Anatomy», «Pinocchio» және «High Tension» сияқты халықаралық хиттердің ағылшын тіліндегі дубляжданған нұсқалары АҚШ кассасында сәтсіздікке ұшырады. Miramax компаниясы «Шаолин футбол» және «Батыр» фильмдерінің ағылшын тіліндегі дубляжын АҚШ кинотеатрларында көрсетуді жоспарлағанда, сынақ көрсетілімдерінде олардың дубляжданған нұсқалары нашар нәтиже көрсетті, сондықтан Miramax фильмдерді түпнұсқа тілінде көрсетуге бел буды.
the term in film theory
World cinema is a term in film theory that refers to films made outside of the American motion picture industry, particularly those in opposition to the aesthetics and values of commercial American cinema. The Third Cinema of Latin America and various national cinemas are commonly identified as part of world cinema. The term has been criticized for Americentrism and for ignoring the diversity of different cinematic traditions around the world. Foreign language films can be commercial, low brow or B movies. Furthermore, foreign language films can cross cultural boundaries, particularly when the visual spectacle and style is sufficient to overcome people's misgivings. Films of this type became more common in the early 2000s, as Crouching Tiger, Hidden Dragon, Amélie, Brotherhood of the Wolf, Y Tu Mama Tambien and Talk to Her enjoyed great successes in United States cinemas and home video sales. The first foreign and foreign language film to top the North American box office was Hero in August 2004. "The rule for foreign language films is that if you've done $5 million or better (in United States cinemas), you've had a very nice success; if you do $10 (million) or better (in United States cinemas), you're in blockbuster category," Warner Independent Pictures ex president Mark Gill said. On the other hand, English dubbed foreign films rarely did well in United States box office (with the exception of anime films). The 1982 United States theatrical release of Wolfgang Petersen's Das Boot was the last major release to go out in both original and English dubbed versions, and the film's original version actually grossed much higher than the English dubbed version. Later on, English dubbed versions of international hits like Un indien dans la ville, Godzilla 2000, Anatomy, Pinocchio and High Tension flopped at United States box office. When Miramax planned to release the English dubbed versions of Shaolin Soccer and Hero in the United States cinemas, their English dubbed versions scored badly in test screenings in the United States, so Miramax finally released the films in United States cinemas with their original language.
Телефондар арқылы фильм түсірудің жаңа түрі
Жоғары пикселді камералы телефондар пайда болғаннан кейін, олар кино түсіру үшін кеңінен қолданыла бастады. Камера телефондарымен түсірілген алғашқы фильмдер: 2005 жылы Италиядан Барбара Сегецци мен Марчелло Менкарини режиссерлік еткен, Nokia N90 телефонында түсірілген деректі фильм "New Love Meetings"; 2007 жылы Нидерландыдан Сайрус Фриш режиссерлік еткен, Samsung телефонында түсірілген деректі-құжаттық фильм "Неліктен маған ешкім айтпады, ол Ауғанстанда осылай жаман болады"; 2008 жылы Оңтүстік Африкадан Арыян Каганов режиссерлік еткен, Sony Ericsson W900i телефонында түсірілген көркем фильм "SMS Sugar Man"; 2008 жылы Үндістаннан Сатиш Калатил режиссерлік еткен, Nokia N70 телефонында түсірілген деректі фильм "Veenavaadanam"; 2010 жылы Үндістаннан Сатиш Калатил режиссерлік еткен, Nokia N95 телефонында түсірілген көркем фильм "Jalachhayam". Бұл фильмдер – әлемдегі басқа да киношілерге жол ашқан, бірінші буын камера телефондарымен жасалған алғашқы тәжірибелік туындылардың қатарына жатады. "Hooked Up", "To Jennifer", "Tangerine", "9 Rides", "Unsane", "High Flying Bird", "Ghost", "Pondicherry I WeirDo", "Banger" – iPhone телефондарында түсірілген фильмдердің мысалдары.