Кіріспе
Джеймс Уотсонның кітабы, Нэнси Верлиннің 2004 жылғы романы.
the 2004 novel by Nancy Werlin
"Қос спираль: ДНК құрылымын ашу туралы жеке тәжірибе" – Джеймс Д. Уотсонның 1968 жылы жазылған және жарияланған ДНК-ның қос спираль құрылымын ашу тарихының автобиографиялық баяны. Бұл кітап сыншылардың да, көпшіліктің де жоғары бағасын алды, сонымен қатар Нобель сыйлығына байланысты авторлық құқық және ашылу кезіндегі әйел ғалымдарға деген көзқарас туралы пікір таластары әлі де жалғасуда.
Маңыздылығы
Уотсон – АҚШ молекулалық биологы, генетигі және зоологы, 1953 жылы Фрэнсис Крикпен бірге ДНҚ құрылымын ашқан ең белгілі ғалымдардың бірі. 1998 жылы Modern Library журналы «Қос спираль» кітабын 20 ғасырдың 100 ең үздік көркем емес кітабының тізімінде 7-орынға қойды. 2012 жылы Конгресс кітапханасы «Қос спираль» кітабын «Американы қалыптастырған 88 кітаптың» бірі деп атады. Бұл кітап маңызды тақырыпқа арналған маңызды еңбек болғанымен, осы күнгейінге дейін даулы болып табылады. Бастапқыда Гарвард университетінің баспасында жарық көруі жоспарланған болатын, бірақ Фрэнсис Крик пен Морис Уилкинстің наразылығынан кейін Гарвард бұл жобадан бас тартты. 1980 жылы Гунтер Стент редакциялаған «Қос спираль» кітабының Norton Critical Edition басылымы оның алғашқы жариялануына байланысты оқиғаларды талдады. Онда Филип Моррисон, Ричард Левонтин, Алекс Комфорт, Джейкоб Броновски сияқты тұлғалардың кітапқа жазған оң және теріс пікірлері, сондай-ақ Питер Медавар, Роберт К. Мертон және Андре Лвоффтың терең талдаулары ұсынылған. Эрвин Шаргафф 1968 жылғы 29 наурыздағы «Science» журналындағы сынды қайта басуға рұқсат бермеді, бірақ Макс Перутц, Морис Уилкинс және Уотсонның жауап хаттары жарияланды. Сондай-ақ, Фрэнсис Крик пен Линус Полингтың 1974 жылғы «Табиғат» журналындағы ретроспективалық мақалалары мен оның шәкірті Аарон Клугтың Франклиннің жұмысына жасаған талдауы да кірістірілді. Norton басылымы 1953 жылы «Табиғат» журналында жарияланған ДНҚ құрылымы туралы мақалалармен аяқталады. «Розалинд Франклин және ДНҚ» кітабының авторы Энн Сейр Уотсонның баяндамасын қатты сынға алады. Ол Уотсонның кітабы Розалинд Франклиннің және Лондондағы Кингс колледжіндегі Морис Уилкинспен арадағы қарым-қатынасының толыққанды суретін бермегенін айтады. Сейрдің кітабы Уотсон мен Криктің Франклиннің нәтижелерін пайдалану этикасы және оған лайықты құрмет көрсетілгені туралы күмән тудырады. Уотсон ДНҚ бойынша жұмыс істеген кезде Франклинмен өте аз байланыста болды. Уотсонның кітабындағыдан гөрі Франклиннің өмірі туралы көбірек ақпарат беру арқылы Сейр Уотсон мен Криктің ДНҚ-ның қос спиральді құрылымын ашудағы Франклиннің рөліне басқаша көзқарас ұсынуға мүмкіндік алды. (Толығырақ: Лондон Корольдік колледжінің ДНҚ дауы.) Кітаптың алғы сөзінде Уотсон кітапты жазған кезде емес, оқиғалар кезінде болған әсерлерін сипаттайтынын түсіндіреді. Эпилогта Уотсон былай деп жазады: «[Франклин туралы] менің алғашқы пікірімдерім, ғылыми және жеке (осы кітаптың алғашқы беттерінде жазылғандай) көбінесе қате болғандықтан, оның жетістіктері туралы бірдеңе айтқым келеді». Ол оның тамаша жұмысын және ғылым саласындағы әйел ретінде кездесетін үлкен кедергілерді сипаттайды. Ол сондай-ақ Франклиннің жомарттығы мен адалдығын бағалай білгенге дейін олардың пікір таластарын жеңу үшін көп жыл кеткенін мойындайды.
A 1980 Norton Critical Edition of The Double Helix edited by Gunther Stent, analyzed the events surrounding its initial publication. It presents a selection of both positive and negative reviews of the book, by such figures as Philip Morrison, Richard Lewontin, Alex Comfort, Jacob Bronowski, and more in depth analyses by Peter Medawar, Robert K. Merton, and Andre Lwoff. Erwin Chargaff declined permission to reprint his unsympathetic review from the March 29, 1968, issue of Science, but letters in response from Max Perutz, Maurice Wilkins, and Watson are printed. Also included are retrospectives from a 1974 edition of Nature written by Francis Crick and Linus Pauling, and an analysis of Franklin's work by her student Aaron Klug. The Norton edition concludes with the 1953 papers on DNA structure as published in Nature. In the book Rosalind Franklin and DNA, author Anne Sayre is very critical of Watson's account. She claims that Watson's book did not give a balanced description of Rosalind Franklin and the nature of her interactions with Maurice Wilkins at King's College, London. Sayre's book raises doubts about the ethics of how Watson and Crick used some of Franklin's results and whether adequate credit was given to her. Watson had very limited contact with Franklin during the time she worked on DNA. By providing more information about Franklin's life than was included in Watson's book, it was possible for Sayre to provide a different perspective on the role Franklin played in Watson and Crick's discovery of the double helix structure of DNA. (See: King's College London DNA Controversy.) In the book's preface, Watson explains that he is describing his impressions at the time of the events, and not at the time he wrote the book. In the epilogue Watson writes; "Since my initial impressions about [Franklin], both scientific and personal (as recorded in the early pages of this book) were often wrong I want to say something here about her achievements." He goes on to describe her superb work, and, despite this, the enormous barriers she faced as a woman in the field of science. He also acknowledged that it took years to overcome their bickering before he could appreciate Franklin's generosity and integrity.
Түсініктемесі бар және суретті басылым
Алекс Ганн мен Ян Витковски редакциялаған кітаптың түсіндірмелермен және суреттермен толықтырылған нұсқасы 2012 жылдың қараша айында Simon & Schuster компаниясы Cold Spring Harbor Laboratory Press баспасымен бірлесіп жарияланды. Жаңа басылым 1962 жылы Фрэнсис Крикке, Джеймс Д. Уотсонға және Морис Уилкинске физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығының табысталғанына арналған мерейтойдың елу жылдығымен сәйкес келді. Онда оқиғалар мен кейіпкерлерге қатысты үш жүзден астам түсіндірме, түпнұсқа хаттар мен сол заманғы фотосуреттер бар, олардың көпшілігі бұрын жарияланбаған. Олардың деректеріне Криктің жаңадан табылған хаттары, Франклиннің, Полингтің және Уилкинстің материалдары кіреді, сондай-ақ 1952 жылы Уотсонның итальяндық Альпіде демалысын сипаттаған, бастапқы басылымнан алынып тасталған бір тарау да қосылған. Бұл басылымға қатысты Николас Уэйд «Нью-Йорк Таймс» газетінде жағымды пікір білдіріп, «қазіргі заманғы биология мен геномиканы түсінуге тырысатын әркім ДНҚ құрылымын ашудан гөрі нашаррақ бастама жасай алмас еді, өйткені барлық нәрсе осы құрылымға негізделген» деді. Бұл басылымда бірнеше қосымшалар бар, олардың ішінде Крик пен Уотсонның ашу туралы алғашқы есебі, бұрын жарияланбаған тарау, басылымды қоршаған дау-дамай туралы мәліметтер және 1968 жылғы 29 наурыздағы «Science» журналындағы Эрвин Чаргаффтың өткір сынды пікірі бар. Бұл сынды пікірді ол 1980 жылы Гүнтер Стент редакциялаған «The Double Helix» кітабының Norton Critical Edition нұсқасында жариялауға рұқсат бермеген еді. Кітапта 1953 жылдың мамыр және маусым айларындағы «Ньюс Хроникл», «Варсити» және «Нью-Йорк Таймс» (2) газеттерінде ДНҚ құрылымының ашылуына қатысты төрт баспасөз материалы қамтылмаған, ал Криктің 1967 жылғы 13 сәуірдегі хаты толық емес.
Фильмге бейімделу
1987 жылы бұл естелік BBC үшін "Өмір тарихы" деп аталған 107 минуттық телефильмге бейімделді. Ол ғылым мен философияны қамтитын, BBC Two телеарнасының ұзақ жылдар бойы көрсетіліп келе жатқан британдық деректік телесериалы "Горизонт" бағдарламасында көрсетілді. Сценарийін Уильям Николсон жазды, ал продюсері және режиссері Мик Джексон болды. Джефф Голдблум Уотсон рөлін, Тим Пигот-Смит Фрэнсис Крик рөлін, Джульет Стивенсон Розалинд Франклин рөлін, ал Алан Ховард Морис Уилкинс рөлін сомдады. Фильм Ұлыбритания мен АҚШ-та бірнеше сыйлыққа ие болды, оның ішінде 1988 жылғы BAFTA телеарнасының "Ең үздік драма" сыйлығы да бар.