Кіріспе

Ректовагинальды фистула – ректум мен қынап арасындағы фистула, яғни қалыптан тыс байланыс болатын медициналық жағдай. Ректовагинальды фистулалар өте қиын жағдай тудыруы мүмкін. Ректум мен қынап арасындағы ашылу кең болса, газ бен нәжіс қынап арқылы шығып, нәжіс ұстамауына (нәжіс инконтиненциясына) әкелуі мүмкін. Бұл жағдай қайталанатын зәр жолдары мен қынап инфекцияларымен байланысты. Фистула ректумды несеп жолымен де байланыстыруы мүмкін, мұндай жағдай ректоуретральды фистула деп аталады. Екі жағдайдың да нәтижесінде лабиальды бірігу болуы мүмкін. Осы типтегі фистула педиатрлардың анус ақауын (имперфорат анус) дұрыс диагностикаламауына себеп болуы мүмкін. Симптомдардың ауырлығы фистуланың көлеміне байланысты. Көбінесе, ол босанғаннан кейін шамамен бір аптадан соң пайда болады.

Себептер

Ректовагинальды фистулалар көбінесе босану кезіндегі жарақаттардың салдарынан пайда болады (мұндай жағдайда акушерлік фистула деп аталады), ал елеулі жаралар, эпизиотомия немесе операциялық (форцепс/вакуумдық экстракция) босанулар немесе кейбір дамып келе жатқан елдердегідей медициналық көмектің жеткіліксіздігі тәуекелді арттырады. Ректовагинальды фистула дамып келе жатқан елдерде аналар өлімінің басты себебі болып саналады. Тәуекел факторларына ұзаққа созылған босану, қиын инструменталды босану және парамедиандық эпизиотомия жатады. Эритреяда 100 000 вагинальды босануға 350-ге дейін фистула кездеседі деп есептеледі. Фистулалар сонымен қатар қын немесе жоғайға физикалық жарақаттардан, оның ішінде зорлаудан да пайда болуы мүмкін. Ректовагинальды фистуласы бар әйелдер дамып келе жатқан елдерде көбінесе stigmatization-ға ұшырайды және қоғамнан шеттетіледі. Ректовагинальды фистула түрлі аурулардың белгісі болуы мүмкін, соның ішінде лимфогранулема венериумының жұқпасы, немесе эпизиотомия немесе жыныс алмастыру операциясы сияқты хирургияның күтпеген салдары. Олар қындық хирургияның, оның ішінде вагинальды гистерэктомияның асқынулары ретінде де пайда болуы мүмкін. Ректалды карциноманың немесе сирек жағдайларда ішек-қарынның дивертикулярлық ауруының немесе Крон ауруының белгілі бір көрінісі болып табылады. Жатыр мойны қатерлі ісігіне сәулелік терапиядан кейін сирек кездеседі.

Емдеу

Ректовагинальды фистула диагнозы қойылғаннан кейін, қабынудың басылуына мүмкіндік беру үшін шамамен үш ай күту ұсынылады. Төменгі орналасқан фистулалар үшін вагинальды тәсіл тиімді, ал артқы жатыр мойнындағы (posterior fornix) жоғары фистулаларға ішкі хирургиялық араласу қажет. Фистуланың айналына дөңгелек тілік жасалады және қынап астындағы тік ішекten өткір, шеңберлі диссекция арқылы ажыратылады. Фистулалық жолдың толығымен, сондай-ақ тік ішек шырышты қабығының кішкентай бөлігі кесіледі. Тік ішек қабырғасы содан кейін шырыш қабатынан тыс жабылады. Көптеген ректовагинальды фистулаларды түзету үшін хирургиялық араласу қажет. Ректовагинальды фистуланы жабуға немесе хирургияға дайындалуға көмектесетін антибиотиктер және Инфликсимаб сияқты дәрілер тағайындалуы мүмкін.