Кіріспе

Францияның Овернь аймағындағы бекінілген шато – Шато-де-Шаваниак, сондай-ақ Шато-Лафайет деп те аталады. Бұл шато Луи XIII стилінде безендірілген он сегіз бөлмеден тұрады және Францияның Овернь провинциясындағы Шаваниак-Лафайетте орналасқан. Екі қара тас мұнарасының арасында салынған бұл шато 14 ғасырда тұрғызылған және 1757 жылы генерал Лафайеттің туған жері болған. 1916 жылы шотландиялық американдық өнеркәсіпші Джон К. Моффат бастаған бай қайырымдастар тобы, Бірінші дүниежүзілік соғысының салдарынан зардап шеккендерге көмек көрсету үшін шатоны сатып алды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол генерал Лафайетке қатысты құжаттар мен заттарды сақтау мақсатында шатоны толыққанды жаңартып, қалпына келтірді. Бүгінде Шато-де-Шаваниак – жұртшылыққа ашық мұражай.

Тарих

Шаваниак сарайы 14 ғасырда салынған. 1701 жылы өрт шығып, ішінара қираған. Генерал Лафайет 1757 жылы осы жерде дүниеге келді. 1774 жылы Адриен де Нуаельге үйленді. Олардың төрт баласы болды: жас кезінде қайтыс болған Генриетта, Анастасия, Жорж және Вирджиния, олар сарайда өмір сүрді. Америка және француз төңкерістерінің батыры болған ол, король Людовик XVI-ның өліміне қарсы дауыс бергендіктен француз төңкерісшілерінен бас тартысқа түсті. Монархия құлағаннан кейін, ол Голландия Республикасы арқылы АҚШ-қа қашуға тырысты. Оны австриялықтар тұтқынға алып, Ольмұц бекінісінде түрмеге қамады. Ол, тумысынан австриялық болған Мария Антуанетта мен корольдің өмірін сақтап қалмағаны үшін сатқын деп есептелді. Лафайет 1797 жылы Францияға оралды. Сарай 1791 жылы Лафайетке қайтарылды, бірақ Лафайет елден қашқан кезде Франция Республикасы оны сатты. Кейіннен оның тәтесі сарайды сатып алды. 1916 жылдың желтоқсанында Джон К. Моффат басқаратын, Уильям А. Шанлер, Джозеф Шоат, Кларенс Маккей, Джордж фон Ленгерке Мейер, Джон Гриер Хиббен және Николас Мюррей Батлер кіретін қайырымдастық қоры, сарайды Лафайет есімімен аталған француз батырларының қоры үшін сатып алды, оны Шанлердің әйелі Беатрис Эшли Шанлер басқарды. Сарайдың бір бөлігі 1920 жылға дейін мектеп, жетімдер үйі және Лафайет превенториуі деп аталған аурухана ретінде пайдаланылды, оған 150 000 донор қаржы жұмсады. Соғыстан кейінгі кезеңде сарай кеңінен жөнделіп, Лафайетке және сол дәуірге қатысты естеліктермен жабдықталды. Шатыры жаңадан жабылды, негізі нығайтылды, мұнара қайта салынды және арт жағына шаршы мұнарасы бар оңтүстік қанат салынды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сарай еврей балаларын жасыру үшін құпия орын ретінде пайдаланылды. Кіреберісте үлкен баспалдақ, суреттермен безендірілген галерея, Людовик XIII асханасы және күзет бөлмесі орналасқан. Бірінші қабатта үлкен зал, кітапхана және отбасылық жатын бөлмелері бар. Екінші қабатта үлкен зал және ваннасы мен саунасы бар бас жатын бөлмесі орналасқан. Төртінші қабатта франко-американдық достық бөлмесі бар.