Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық физик (1909–1997)
American physicist (1909–1997)
Норрис Эдвин Брэдбери (30 мамыр 1909 – 20 тамыз 1997) – 1945 жылдан 1970 жылға дейін 25 жыл бойы Лос-Аламос ұлттық зертханасының директоры қызметін атқарған американдық физик. Ол Роберт Оппенгеймердің ізбасары болды, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Манхэттен жобасы бойынша Брэдберимен тығыз жұмыс істегеннен кейін оны директор лауазымына жеке таңдады. Брэдбери 1945 жылдың шілдесінде Тринити сынағы үшін жарылған «Гаджет» құрамын соңғы рет жинауды басқарды. Брэдбери Лос-Аламос зертханасын қиын кезеңде басқарды. Қызметкерлер көптеп кете бастады, тұрмыс жағдайы нашар болды және зертхана жабылу қаупінде тұрды. Ол жеткілікті қызметкерлерді қалдыруға көндіріп, Калифорния университетімен зертхананы басқару шартын жаңартты. Ол ядролық қаруды одан әрі дамытуға ұмтылып, оларды зертханалық үлгілерден өндірістік модельдерге айналдырды. Көптеген жақсартулар оларды қауіпсіз, сенімдірек және сақтау мен қолдануды жеңілдетті, сондай-ақ сирек кездесетін бөлінетін материалды тиімдірек пайдалануға мүмкіндік берді. 1950 жылдары Брэдбери термоядролық қаруды әзірлеуді қадағалады, бірақ Эдвард Теллермен олардың дамуына берілген басымдық мәселесіндегі келіспеушілік бәсекелес ядролық қару зертханасы – Лоуренс Ливермор зертханасының құрылуына әкелді. Кейінірек ол ядролық ғылымдағы зертхананың рөлін кеңейту үшін Лос-Аламос мезондық физика орталығын құрды, ал 1960 жылдардағы ғарыш кеңістігіне жарыс кезінде зертхана ракеталық техникаға арналған ядролық қозғалтқышты (NERVA) жасады. Брэдбери атындағы ғылым мұражайы оның құрметіне аталған.
Norris Edwin Bradbury (May 30, 1909 – August 20, 1997), was an American physicist who served as director of the Los Alamos National Laboratory for 25 years from 1945 to 1970. He succeeded Robert Oppenheimer, who personally chose Bradbury for the position of director after working closely with him on the Manhattan Project during World War II. Bradbury was in charge of the final assembly of "the Gadget", detonated in July 1945 for the Trinity test. Bradbury took charge at Los Alamos at a difficult time. Staff were leaving in droves, living conditions were poor and there was a possibility that the laboratory would close. He managed to persuade enough staff to stay and got the University of California to renew the contract to manage the laboratory. He pushed continued development of nuclear weapons, transforming them from laboratory devices to production models. Numerous improvements made them safer, more reliable and easier to store and handle, and made more efficient use of scarce fissionable materiel. In the 1950s Bradbury oversaw the development of thermonuclear weapons, although a falling out with Edward Teller over the priority given to their development led to the creation of a rival nuclear weapons laboratory, the Lawrence Livermore Laboratory. In later years, he branched out, constructing the Los Alamos Meson Physics Facility to develop the laboratory's role in nuclear science, and during the Space Race of the 1960s, the laboratory developed the Nuclear Engine for Rocket Vehicle Application (NERVA). The Bradbury Science Museum is named in his honor.
Ерте өмір
Норис Брэдбери 1909 жылғы 30 мамырда Калифорния штатының Санта-Барбара қаласында Эдвин Перли Брэдбери мен оның әйелі Эльвира Клаузеннің төрт баласының бірі ретінде дүниеге келді. Бір әпкесі нәресте кезінде қайтыс болды, ал отбасы екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Теңіз корпусында қызмет еткен Боби және Бетти есімді екі туысты асырап алды. Брэдбери Голливуд орта мектебінде және Калифорния штатының Онтарио қаласындағы Чаффи орта мектебінде білім алды, 16 жасында оны бітірді. Содан кейін ол Калифорния штатының Клермонт қаласындағы Помона колледжіне түсті, 1929 жылы химия бакалавры (BA) дәрежесін summa cum laude деген жоғары жетістікпен аяқтады. Бұл оған Phi Beta Kappa қоғамының мүшелігін әкелді. Помонада ол өзінің колледждегі бөлмедесі Лойс Платтың әпкесі, ағылшын әдебиеті мамандығы бойынша студент қызбен танысты. Олар 1933 жылы үйленді және үш ұлдары болды: Джеймс, Джон және Дэвид. Норрис епископ шіркеуінің белсенді мүшесі болды. Брэдбери физикаға қызығушылық танытып, Берклидегі Калифорния университетінде аспирантурада оқыды, онда 1929 жылдан 1931 жылға дейін оқытушы болып жұмыс істеді. Ол Леонард Б. Лоебтің жетекшілігімен «Газ тәрізді иондардың қозғалғыштығын зерттеу» тақырыбында докторлық диссертациясын қорғады және Ұлттық зерттеулер кеңесінің стипендиясын алды. Лоэб, Брэдберидің диссертациясын қадағалаумен қатар, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде теңіз резервінде қызмет еткендіктен, Брэдбериді теңіз резервіне комиссия алуға шақырды. Брэдберинің теңізші ретіндегі тағайындамасына сол кезде Берклидегі Әскери-теңіз резервтік офицерлерді даярлау корпусының басшысы болған лейтенант-командир Честер В. Нимиц қол қойды. Массачусетс технология институтында екі жыл оқығаннан кейін, Брэдбери 1935 жылы Стэнфорд университетінде физика профессорының көмекшісі болды, 1938 жылы доцент, ал 1943 жылы толық профессор атанды. Ол газдардың электр өткізгіштігі, иондардың қасиеттері және атмосфералық электрдің мінез-құлқы саласындағы сарапшы болды, зерттеулерін Physical Review, Journal of Applied Physics, Journal of Chemical Physics және Journal of Atmospheric Electricity and Terrestrial Magnetism сияқты журналдарда жариялады. Ол Брэдбери-Нильсен жапқышын ойлап тапты, бұл массалық спектрометрияда, әсіресе уақыт-массалық спектрометрлерде және иондық қозғалғыштық спектрометрлерде кеңінен қолданылатын электрлік иондық қақпаның бір түрі.
Norris Bradbury was born in Santa Barbara, California, on May 30, 1909, one of four children of Edwin Perley Bradbury and his wife Elvira née Clausen. One sister died as an infant, and the family adopted twins Bobby and Betty, both of whom served in the United States Marine Corps during World War II. Bradbury was educated at Hollywood High School and Chaffey High School in Ontario, California, graduating at the age of 16. He then attended Pomona College in Claremont, California, from which he graduated summa cum laude with a Bachelor of Arts (BA) in chemistry in 1929. This earned him membership of the Phi Beta Kappa Society. At Pomona, he met Lois Platt, an English Literature major who was the sister of his college roommate. They were married in 1933, and had three sons, James, John, and David. Norris was an active member of an Episcopal church. Bradbury became interested in physics and did graduate work at the University of California, Berkeley, where he was a teaching fellow from 1929 to 1931. He submitted a PhD thesis on Studies on the mobility of gaseous ions under the supervision of Leonard B. Loeb, and was awarded a National Research Council fellowship. As well as supervising Bradbury's thesis, Loeb, who had served as a naval reservist during World War I, encouraged Bradbury to apply for a commission as a naval reservist. Bradbury's commission as an ensign was signed by Lieutenant Commander Chester W. Nimitz, who was the head of the Naval Reserve Officer Training Corps at Berkeley at the time. After two years at the Massachusetts Institute of Technology, Bradbury became an assistant professor of physics at Stanford University in 1935, rising to become an associate professor in 1938, and a full professor in 1943. He became an expert on the electrical conductivity of gases, the properties of ions, and the behavior of atmospheric electricity, publishing in journals including the Physical Review, Journal of Applied Physics, Journal of Chemical Physics, and the Journal of Atmospheric Electricity and Terrestrial Magnetism. He invented the Bradbury Nielsen shutter, a type of electrical ion gate, widely used in mass spectrometry in both time of flight mass spectrometers and ion mobility spectrometers.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Брэдбери 1941 жылдың басында Екінші дүниежүзілік соғысқа шақырылды, бірақ Әскери-теңіз күштері оған оқу жылының соңына дейін Стенфордта қалуға рұқсат берді. Содан кейін ол Вирджиния штатының Дальгрен қаласындағы Әскери-теңіз күштерінің сынақ полигонына сыртқы баллистика саласында жұмыс істеуге жіберілді. Дальгренде Лоуб және командир Дик Парсонс та жұмыс істеп жатты. 1944 жылдың маусым айында Брэдбери Парсонстан, ол қазір Манхэттен жобасының Лос-Аламос зертханасының директорының орынбасары болғандықтан, Альбукеркиге, Нью-Мексико штатына баруға бұйрық алды. Парсонс Брэдбериге имплозиялық типтегі ядролық қаруға қажетті жарылғыш линзалар бойынша жұмыс істеу керектігін түсіндірді. Брэдбери бұл перспективаға аса құштар болмады, бірақ ол теңіз офицері болғандықтан, ақырында келісті. Лос-Аламоста Брэдбери E 5 имплозиялық тәжірибелер тобының басшысы болды, ол имплозиялық сынақтар бағдарламасына жауапты болды. Тамыз айында зертхана директоры Роберт Оппенгеймер кең ауқымды қайта ұйымдастыру жүргізді. E 5 Джордж Кистиаковскийдің жаңа Жарылғыш заттар дивизиясының (X дивизиясы) құрамына кірді және X 1 болып қайта нөмірленді. Осы кезде Брэдбери зертханадағы ең маңызды жұмыстардың бірін басқарып жатты, себебі имплозия процесі үшін қажетті мінсіз шар пішінін бұзатын ағындармен күресіп жатты. Бұл ағындар магниттік, рентгендік және RaLa әдістерінің жиынтығымен зерттелді. 1945 жылдың наурыз айында Оппенгеймер Манхэттен жобасының соңғы мақсатын орындау үшін Парсонстың басшылығымен «Альберта» жобасын құрды: ядролық қаруды жауынгерлік ортада дайындау және жеткізу. Брэдбери «Fat Man» құрастыру тобын басқару үшін «Альберта» жобасына ауыстырылды. 1945 жылдың шілдесінде Брэдбери «Гаджет» деп аталған бомбаны Тринити ядролық сынағына дайындауды қадағалады. Кейінірек Брэдбери еске алды: «Тринити туралы менде терең сезімдер болды десем, ондай емес еді. Мен жарылғанына қатты қуандым».
Bradbury was called up for service in World War II in early 1941, although the Navy allowed him to stay at Stanford until the end of the academic year. He was then sent to the Naval Proving Ground at Dahlgren, Virginia, to work on external ballistics. Already working at Dahlgren were Loeb and Commander Deak Parsons. In June 1944, Bradbury received orders from Parsons, who was now the deputy director of the Manhattan Project's Los Alamos Laboratory, to report to Albuquerque, New Mexico. Parsons explained that he needed Bradbury to work on the explosive lenses required by an implosion type nuclear weapon. Bradbury was less than enthusiastic about the prospect, but he was a naval officer, and ultimately agreed to go. At Los Alamos, Bradbury became head of E 5, the Implosion Experimentation Group, which put him in charge of the implosion field test program. In August, the laboratory's director, Robert Oppenheimer, implemented a sweeping reorganisation. E 5 became part of George Kistiakowsky's new Explosives Division (X Division), and was renumbered X 1. At this point, Bradbury was leading some of the most critical work at the laboratory, as it struggled with the jets that spoiled the perfect spherical shape desired for the implosion process. These were examined with a combination of magnetic, X ray and RaLa techniques. In March 1945, Oppenheimer created Project Alberta under Parsons to carry out the Manhattan Project's ultimate mission: the preparation and delivery of nuclear weapons in combat. Bradbury was transferred to Project Alberta to head the Fat Man assembly group. In July 1945, Bradbury supervised the preparation of "the Gadget", as the bomb was known, at the Trinity nuclear test. "For me to say", Bradbury later recalled, "I had any deep emotional thoughts about Trinity I didn't. I was just damned pleased that it went off."
Лос-Аламос директоры
Оппенгеймер Лос-Аламос зертханасының директоры лауазымынан қанағаттамасын білдірді, бірақ ізбасар табылғанға дейін лауазымда қалды. Манхэттен жобасының директоры, генерал-майор Лесли Р. Гроувз кіші, берік академиялық білімі мен жобада жоғары беделі бар адамды іздеді. Оппенгеймер Брэдбериді ұсынды. Гроувске бұл ұнады, себебі Брэдбери теңіз офицері ретінде әскери және ғалым еді. Брэдбери алты айлық сынақ мерзімімен ұсынысты қабылдады. Парсонс Брэдберидің тез арада Әскери-теңіз күштерінен босатылуын ұйымдастырды, оған соғыс кезіндегі қызметі үшін «Есімдік легионы» ордені табысталды. Ол Теңіз күштерінің резервінде қалды және 1961 жылы капитан шенімен зейнетке шықты. 1945 жылдың 16 қазанында Лос-Аламоста өткен салтанатты шарада Гроувз зертханаға Армия-Теңіз күштерінің «E» сыйлығын табыс етті және Оппенгеймерге алғыс айту сертификатын ұсынды. Брэдбери келесі күні зертхананың екінші директоры болды. Брэдберидің директорылық лауазымының алғашқы айлары қиын болды. Ол 1946 жылғы Атом энергиясы туралы заң Конгресс тарапынан жылдам қабылданып, соғыс кезіндегі Манхэттен жобасы жаңа, тұрақты ұйыммен алмастырылатынына үміттенді. Бірақ бұл жұмыс алты айдан астам уақыт алатыны тез анық болды. Президент Гарри С. Трумэн Атом энергиясы комиссиясын құру туралы заңға 1946 жылдың 1 тамызында ғана қол қойды, ал ол 1947 жылдың 1 қаңтарында ғана күшіне енді. Осы уақытқа дейін Гроувстың заңдық өкілеттіктері шектеулі болды. Лос-Аламостағы ғалымдардың көпшілігі өздерінің зертханалары мен университеттеріне қайтуға асықты, ал 1946 жылдың ақпан айына қарай соғыс кезіндегі барлық бөлімдердің басшылары кетіп қалды, бірақ талантты ядро қалды. Дарол Фроман Роберт Бачердің G бөлімінің басшысы болды, енді ол M бөлімі деп аталды. Эрик Джетт Химия және металлургия, Джон Х. Мэнли Физика, Джордж Плачек Теория, Макс Рой Жарылғыш заттар және Роджер Вагнер Қару-жарақ бөлімдеріне жауапты болды. Лос-Аламостағы қызметкерлердің саны соғыс кезіндегі 3000-нан астам адамнан шамамен 1000-ға дейін азайды, бірақ көптеген адамдар әлі де уақытша соғыс кезіндегі жатақханаларда тұрды. Жағдайды нашарлату үшін Лос-Аламос қаласына су құбыры мұзықтап, суды цистерналармен жеткізуге тура келді. Штат қысқартылғанмен, Брэдбери Тынық мұхитындағы ядролық сынақтарға, «Крест жолы» операциясына қолдау көрсетуді жалғастырды. Брэдбери ядролық қаруды зертханалық үлгілерден өндірістік үлгілерге жеткізу үшін оны одан әрі дамытуға ұмтылды. Оларды қауіпсіз, сенімді және сақтау мен пайдалануды жеңілдететін, сондай-ақ сирек кездесетін бөлінетін материалды тиімдірек пайдаланатын көптеген жақсартулар болды. Брэдбери бөлінуге негізделген қаруларды жақсартуға басымдық бергенімен, «Сағаттың дабылы» (Alarm Clock) күшейтілген ядролық қару және «Супер» термоядролық қару дизайны бойынша зерттеулер жалғасты. Жаңа бөліну конструкциялары 1948 жылы «Құмтас» операциясы кезінде сынақтан өтті. Марк 4 ядролық бомбасы конвейерде жаппай өндірілген алғашқы ядролық қару болды. Болашақ нақтырақ бола бастағанда, Брэдбери зертхана үшін қала орталығынан алыс жаңа орын іздеуді бастады. 1948 жылы Брэдбери Атом энергиясы комиссиясына Оңтүстік Месадағы жаңа 107 миллион долларлық нысанды салу туралы ұсыныс енгізді, ол каньон арқылы жаңа көпірмен қаламен байланыстырылатын еді. Осы уақытқа дейін Брэдбери Стэнфордтағы профессорлық лауазымын сақтап қалды. Лос-Аламос зертханасы формальды түрде Калифорния университетімен соғыс кезіндегі келісімшарт бойынша жұмыс істеді, бірақ келісімшарттағы бір тармақ университетке соғыс аяқталғаннан кейін үш айдан кейін келісімшартты бұзуға мүмкіндік берді. Университет тиісті түрде хабарлады, бірақ Брэдбери оны күшін жоюға қол жеткізді, ал 1948 жылы келісімшарт жаңаланды. 1951 жылы ол Калифорния университетінде профессор болды. 1951 жылға қарай зертхана Теллер-Улам дизайнын жасады және «Жылыжай» операциясы кезінде термоядролық сынақтар жүргізілді. Брэдбери мен Эдвард Теллердің термоядролық қаруды дамытуға берілген басымдық деңгейі туралы келіспеушіліктері екінші ядролық қару зертханасының құрылуына әкелді, ол Лоуренс Ливермор зертханасы болды. Кейінгі жылдары Брэдбери өз саласын кеңейтіп, ядролық ғылымдағы зертхананың рөлін дамыту үшін Лос-Аламос мезондық физикалық кешенін құрды. 1960 жылдардағы ғарыш жарысы кезінде зертхана «Rover» жобасымен айналысты, ол ракеталық көліктерге арналған ядролық қозғалтқышты (NERVA) жасады. Зертхана ядролық зымыранның мүмкіндігін және құндылығын көрсетті. Көп жылдар бойы Брэдбери Лос-Аламос қаласының әкімшілік басқаруының көп бөлігіне жауапты болды. Қалада жақсы денсаулық сақтау және білім беру мекемелері құрылды. Ақырында жаңа техникалық аймақ қала сыртында салынды, ал 1957 жылдың 18 ақпанында күзет қақпалары алынып тасталды. Соңында қала өздігінен басқарылатын қауымдастыққа айналды және директордың азаматтық жауапкершілігі аяқталды. 1966 жылы Брэдбери «Лоc-Аламос ғылыми зертханасының директоры ретінде Қарулы күштер мен Америка Құрама Штаттарына көрсеткен ерекше еңбегі үшін» Қорғаныс министрлігінің Ерекше қызмет көрсеткені үшін медалін алды. Оның мақтау қағазында «Лоc-Аламос зертханасының халықаралық деңгейдегі танымалдылығы оның ерекше басшылығының тікелей нәтижесі. Америка Құрама Штаттары доктор Брэдбери мен оның зертханасына қазіргі ядролық қабілетіміз үшін үлкен дәрежеде міндетті» делінген. Ол 1970 жылы Энрико Ферми сыйлығына ие болды. 1971 жылы ол Америкалық жетістіктер академиясының Алтын табақ сыйлығын алды.
Oppenheimer submitted his resignation as director of the Los Alamos Laboratory, but remained until a successor could be found. The director of the Manhattan Project, Major General Leslie R. Groves, Jr., wanted someone with both a solid academic background and a high standing within the project. Oppenheimer recommended Bradbury. This was agreeable to Groves, who liked the fact that as a naval officer Bradbury was both a military man and a scientist. Bradbury accepted the offer on a six month trial basis. Parsons arranged for Bradbury to be quickly discharged from the Navy, which awarded him the Legion of Merit for his wartime services. He remained in the Naval Reserve, though, ultimately retiring in 1961 with the rank of captain. On October 16, 1945, there was a ceremony at Los Alamos at which Groves presented the laboratory with the Army Navy "E" Award, and presented Oppenheimer with a certificate of appreciation. Bradbury became the laboratory's second director the following day. The first months of Bradbury's directorship were particularly difficult. He had hoped that Atomic Energy Act of 1946 would be quickly passed by Congress and the wartime Manhattan Project would be superseded by a new, permanent organization. It soon became clear that this would take more than six months. President Harry S. Truman did not sign the act creating the Atomic Energy Commission into law until August 1, 1946, and it did not become active until January 1, 1947. In the meantime, Groves' legal authority to act was limited. Most of the scientists at Los Alamos were eager to return to their laboratories and universities, and by February 1946 all of the wartime division heads had left, but a talented core remained. Darol Froman became head of Robert Bacher's G division, now renamed M Division. Eric Jette became responsible for Chemistry and Metallurgy, John H. Manley for Physics, George Placzek for Theory, Max Roy for Explosives, and Roger Wagner for Ordnance. The number of personnel at Los Alamos plummeted from its wartime peak of over 3,000 to around 1,000, but many were still living in temporary wartime accommodation. To make matters worse, the water pipe to Los Alamos froze and the water had to be supplied by tanker trucks. Despite the reduced staff, Bradbury still had to provide support for Operation Crossroads, the nuclear tests in the Pacific. Bradbury pushed continued development of nuclear weapons to take them from laboratory devices to production models. There were numerous improvements that could make them more safe, reliable and easy to store and handle, and make more efficient use of scarce fissionable materiel. While Bradbury gave priority to improved fission weapons, research still continued on "Alarm Clock", a boosted nuclear weapon, and the "Super", a thermonuclear weapons design. The new fission designs were tested during Operation Sandstone in 1948. The Mark 4 nuclear bomb became the first nuclear weapon to be mass produced on an assembly line. As the future became more certain, Bradbury began looking for a new site for the laboratory away from the crowded town center. In 1948, Bradbury submitted a proposal to the Atomic Energy Commission for a new $107 million facility on the South Mesa, linked to the town by a new bridge over the canyon. All this time, Bradbury remained nominally a professor in absentia at Stanford. The Los Alamos Laboratory was nominally run under a wartime contract with the University of California, but a clause in the contract allowed the University to terminate the contract three months after the end of the war. The university duly served notice, but Bradbury managed to get it rescinded, and in 1948 the contract was renewed. In 1951, he became a professor at the University of California. By 1951, the laboratory had come up with the Teller Ulam design, and thermonuclear tests were conducted during Operation Greenhouse. Tensions between Bradbury and Edward Teller over the degree of priority given to thermonuclear weapons development led to the creation of a second nuclear weapons laboratory, the Lawrence Livermore Laboratory. In later years, Bradbury branched out, constructing the Los Alamos Meson Physics Facility to develop the laboratory's role in nuclear science. During the Space Race of the 1960s, the laboratory worked on Project Rover, developing the Nuclear Engine for Rocket Vehicle Application (NERVA). The laboratory demonstrated the feasibility and value of nuclear rocket propulsion. For many years, Bradbury was responsible for much of the administration of the town of Los Alamos. The town established impressive health and education facilities. Eventually the new technical area was built outside the town, and on February 18, 1957, the security gates were taken down. Finally, the town became an incorporated community and the director's civic responsibilities ended. In 1966, Bradbury was awarded the Department of Defense Medal for Distinguished Public Service for "exceptionally meritorious civilian service to the Armed Forces and the United States of America in a position of great responsibility as director, Los Alamos Scientific Laboratory". His citation went on to say that "The outstanding international reputation of the Los Alamos Laboratory is directly attributable to his exceptional leadership. The United States is indebted to Dr. Bradbury and his laboratory, to a very large degree, for our present nuclear capability." He also received the Enrico Fermi Award in 1970. In 1971, he received the Golden Plate Award of the American Academy of Achievement.
Кейінгі өмірі
Брэдбери 1970 жылы Лос-Аламос зертханасының директоры қызметінен кетті. Оның ізбасары Харольд Агню оны аға кеңесші болуға шақырды, бірақ Брэдбери ұсыныстан бас тартты. Дегенмен ол Ұлттық ғылым академиясы сияқты басқа мемлекеттік мекемелердің кеңесшісі ретінде, сондай-ақ Лос-Аламос медициналық орталығының, Санта-Фе қалалық бірінші банкінің, Лос-Аламос YMCA және Санта-Фе неврологиялық қоғамының кеңестеріне мүше болып қызмет етті. 1969 жылы Нью-Мексико губернаторы Дэвид Карго Брэдбериді Нью-Мексико университетінің регенті етіп тағайындады, бірақ университет үшін бұл тұрақсыз кезең болды. 1970 жылдың мамырында Кент штатындағы оқиғаға жауап ретінде студенттер мен соғысқа қарсы белсенді Джейн Фонда Нью-Мексико университетінің президенті Феррелл Хейдидің үйіне шеру ұйымдастырды. Ол олармен кездесуден бас тартқан соң, студенттер ереуіл жариялады. Сабақтар тоқтатылды, митингілер өтті және студенттер Студенттер одағының ғимаратын басып алды. Карго оларды тарату үшін Нью-Мексико Ұлттық гвардиясын шақырды, нәтижесінде он бір адам пышақталды. Каргоның ізбасары Брюс Кинг Брэдбериді және тағы бір регентті алмастырды. 1990 жылдардың ортасында Брэдбери отын шапқанда аяғына жарақат алды. Оның оң аяғының тізеден төменгі бөлігі кесілді. Ауру сол аяққа тарап, сол аяғының бір бөлігі де кесілуге мәжбүр болды, соның салдарынан ол мүгедектер коляскасына отырды. Бұл ауру оның өміріне қауіп келтірді және ол 1997 жылдың 20 тамызында қайтыс болды. Ол әйелі Лоис, ол 1998 жылдың қаңтарында қайтыс болды, және үш ұлынан қалды. Лос-Аламоста жерлеу рәсімі өтті, ол Лос-Аламостағы Гуахе Пайнс зиратына жерленді.
Bradbury retired as director of Los Alamos Laboratory in 1970. His successor, Harold Agnew, invited him to become a senior consultant, but Bradbury declined the offer, although he did serve as a consultant for other government agencies, including the National Academy of Sciences, and as a member of the boards of the Los Alamos Medical Center, the First National Bank of Santa Fe, the Los Alamos YMCA and the Santa Fe Neurological Society. In 1969 the governor of New Mexico, David Cargo, appointed Bradbury as a regent of the University of New Mexico, but this was a turbulent time for the university. In response to the Kent State Shootings in May 1970, students and antiwar activist Jane Fonda marched on the home of Ferrel Heady, the president of the University of New Mexico. When he refused to meet with them, the students called a strike. Classes were cancelled, rallies were held and students occupied the Student Union Building. Cargo called in the New Mexico National Guard to remove them, and eleven people were bayoneted. Cargo's successor, Bruce King, replaced Bradbury and another regent. In the mid 1990s, Bradbury accidentally hit his leg while chopping firewood. Gangrene set in, and his right leg was amputated below the knee. It spread to his left leg, and part of his left foot was amputated, leaving him in a wheelchair. The disease eventually proved fatal, and he died on August 20, 1997. He was survived by his wife Lois, who died in January 1998, and his three sons. A funeral service was held in Los Alamos, and he was buried at Guaje Pines Cemetery in Los Alamos.