Нидерландыдағы су тасқынынан қорғау жобалары: Delta Works – б.з. 1954-1997 ж. салынған бөгеттер, шлюздер, жартастар, тоғандар. Әлемнің жеті кереметінен бірі!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нидерландыдағы құрылыс жобаларының сериясы
Series of construction projects in the Netherlands
Дельта жұмыстары (Deltawerken) – Нидерландының оңтүстік-батысында Рейн-Мейза-Шельда дельтасының маңындағы кең аумақты теңізден қорғау мақсатымен салынған құрылыс жобаларының жиынтығы. 1954 және 1997 жылдар аралығында салынған бұл құрылыстарға Оңтүстік Голландия және Зеландия провинцияларындағы бөгеттер, шлюздер, локтар, жағалауларды нығайту үшін үйілген тоғандар мен дауылдық толқындардан қорғайтын кедергілер кіреді. Бөгеттердің, шлюздердің және дауылдық толқындардан қорғайтын кедергілердің мақсаты – Нидерландының жағалау сызығын қысқарту, осылайша нығайту қажетті жағалау қорғаныштарының санын азайту болды. Зюйдерзее жұмыстарымен бірге, Дельта жұмыстары Америкалық азаматтық инженерлер қоғамы тарапынан қазіргі заманғы әлемнің жеті кереметінің бірі деп танылды.
The Delta Works (Deltawerken) is a series of construction projects in the southwest of the Netherlands to protect a large area of land around the Rhine–Meuse–Scheldt delta from the sea. Constructed between 1954 and 1997, the works consist of dams, sluices, locks, dykes, levees, and storm surge barriers located in the provinces of South Holland and Zeeland. The aim of the dams, sluices, and storm surge barriers was to shorten the Dutch coastline, thus reducing the number of dikes that had to be raised. Along with the Zuiderzee Works, the Delta Works have been declared one of the Seven Wonders of the Modern World by the American Society of Civil Engineers.
Тарих
Рейн, Мез және Шельда өзендерінің сағалары ғасырлар бойы су тасқынына ұшыраған. Afsluitdijk (1927–1932) құрылысынан кейін голландтар Рейн-Мас дельтасын бөгеттеуді зерттеуді бастады. Жағалауды қысқарту және дельтаны тұщы сулы жағалау көлдерінің тобына айналдыру жоспарлары жасалды. Жағалауды қысқарту арқылы бөгеттерді нығайту қажеттігі азайтылар еді. Шешім қабылдамау және Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан көп шаралар қабылданбады. 1950 жылы екі кішкентай саға – Бриелле маңындағы Бриелсе Гаты және Влаардинген маңындағы Ботлек бөгеттелді. 1953 жылғы Солтүстік теңізіндегі су тасқынынан кейін, болашақта мұндай апаттарды болдырмау үшін себептерін зерттеу және шаралар әзірлеу үшін Delta Works комиссиясы құрылды. Олар ескі жоспарларды қайта қарап, «Дельтажоспарды» жасады. Zuiderzee жұмыстарынан айырмашылығы, Дельтажоспардың мақсаты негізінен қорғанысқа бағытталған, ал жерді қайтаруға емес. Дельтажоспары – ұлттық бағдарлама және ұлттық үкімет, провинциялық органдар, муниципалитеттер мен су басқармаларының ынтымақтастығын қажет етеді. Жоспар Остершельде, Харингвлиет және Гревелинген сағаларын бөгеттеуді көздейді. Бұл теңізге қарайтын бөгеттердің ұзындығын қысқартты. Роттердам және Антверпен порттарына маңызды кеме жолдары болғандықтан Nieuwe Waterweg және Westerschelde сағалары ашық қалды. Бұл су жолдарындағы бөгеттер биіктетіліп, нығайтылуға тиіс еді. Бұл жұмыстар жол және су жолдары инфрақұрылымымен біріктіріліп, Зеландия провинциясының экономикасын дамыту және Роттердам мен Антверпен порттары арасындағы байланысты жақсарту үшін жүзеге асырылатын болады.
The estuaries of the rivers Rhine, Meuse and Schelde have been subject to flooding over the centuries. After building the Afsluitdijk (1927–1932), the Dutch started studying the damming of the Rhine Meuse Delta. Plans were developed to shorten the coastline and turn the delta into a group of freshwater coastal lakes. By shortening the coastline, fewer dikes would have to be reinforced. Due to indecision and the Second World War, little action was taken. In 1950 two small estuary mouths, the Brielse Gat near Brielle and the Botlek near Vlaardingen were dammed. After the North Sea flood of 1953, a Delta Works Commission was installed to research the causes and develop measures to prevent such disasters in future. They revised some of the old plans and came up with the "Deltaplan". Unlike the Zuiderzee Works, the Delta Plan's purpose is largely defensive and not for land reclamation. The Delta Plan is a national programme and demands collaboration between the national government, provincial authorities, municipal authorities and the water boards. The plan consisted of blocking the estuary mouths of the Oosterschelde, the Haringvliet and the Grevelingen. This reduced the length of the dikes exposed to the sea by The mouths of the Nieuwe Waterweg and the Westerschelde were to remain open because of the important shipping routes to the ports of Rotterdam and Antwerp. The dikes along these waterways were to be heightened and strengthened. The works would be combined with road and waterway infrastructure to stimulate the economy of the province of Zeeland and improve the connection between the ports of Rotterdam and Antwerp.
Жобаларды орындау кезінде жоспарға енгізілген өзгерістер
Жұмыстарды орындау барысында қоғамдық наразылыққа байланысты өзгерістер енгізілді. Nieuwe Waterweg арнасында бөгеттерді биіктету және олардың кеңейтілуі, осы мақсатқа жету үшін маңызды тарихи ғимараттарды бұзу жоспарланғандықтан, халықтың қарсылығына байланысты өте қиынға соқты. Жоба өзгертіліп, дауыл толқынына қарсы бөгет (Мейсланткеринг) салынуға көшті және бөгеттер тек ішінара ғана биіктетілді.
During the execution of the works, changes were made in response to public pressure. In the Nieuwe Waterweg, the heightening and the associated widening of the dikes proved very difficult because of public opposition to the planned destruction of important historic buildings to achieve this. The plan was changed to the construction of a storm surge barrier (the Maeslantkering) and dikes were only partly built up.
Дауылға қарсы тосқауыл
Дельта жоспары бастапқыда Zeeuwse Meer (Зеланд көлі) деп аталатын үлкен тұщы сулы көл құруды көздеген. Бұл Остершельдеде ауқымды экологиялық қиратуға, тұзды су экожүйесінің толығымен жойылуына және, салдарынан, ұлуларды жинау мүмкіндігінің жоғалуына әкелген болар еді. Экологтар мен балықшылар жабылудың алдын алу үшін күш біріктірді; олар парламентті бастапқы жоспарды өзгертуге көндірді. Өкімет өзен сағасын толығымен бөгеттеудің орнына, дауыл толқындарынан қорғану үшін бөгет салуға келісті. Бұл, негізінен, дауыл кезінде жабыла алатын өте үлкен клапандардан тұратын ұзын құрылыс. Дауыл бөгеті теңіз деңгейі орташа деңгейден 3 метрге көтерілуі күтілгенде ғана жабылады. Қалыпты жағдайда, өзеннің аузы ашық болады және тұзды су толқындармен бірге ағып түседі және кетеді. Бұл өзгерістің нәтижесінде Остершельде бойындағы нашар бөгеттерді нығайту қажет болды. 200 км-ден астам бөгетке жаңа қаптама қажет болды. Шығыс Схельдт пен көршілес Харингвлиет арасындағы байланыс тұзды судың әсерін шектеу үшін бөгетпен жабылуы тиіс болды. Роттердам мен Антверпен порттары арасындағы кеме қатынасын қамтамасыз ету үшін Остершельденің шығыс бөлігінде қосымша бөгеттер мен шлюздер қажет болды. Бөгеттің жұмыс істеуі қоршаған ортаға, балық шаруашылығына және су шаруашылығы жүйесіне әсер ететіндіктен, қақпаны ашу немесе жабу туралы шешімдер мұқият қарастырылады. Сонымен қатар, бөгеттің жұмыс істеуі айналасындағы бөгеттердің қауіпсіздігіне де әсер етеді.
The Delta Plan originally intended to create a large freshwater lake, the Zeeuwse Meer (Zeeland Lake). This would have caused major environmental destruction in Oosterschelde, with the total loss of the saltwater ecosystem and, consequently, the harvesting of oysters. Environmentalists and fishermen combined their efforts to prevent the closure; they persuaded parliament to amend the original plan. Instead of completely damming the estuary, the government agreed to build a storm surge barrier. This essentially is a long collection of very large valves that can be closed against storm surges. The storm surge barrier closes only when the sea level is expected to rise 3 metres above mean sea level. Under normal conditions, the estuary's mouth is open, and salt water flows in and out with the tide. As a result of the change, the weak dikes along the Oosterschelde needed to be strengthened. Over 200 km of the dike needed new revetments. The connections between the Eastern Scheldt and the neighboring Haringvliet had to be dammed to limit the effect of the salt water. Extra dams and locks were needed at the east part of the Oosterschelde to create a shipping route between the ports of Rotterdam and Antwerp. Since operating the barrier has an effect on the environment, fisheries and the water management system, decisions made on opening or closing the gate are carefully considered. Also the safety of the surrounding dykes are affected by barrier operations.
Қоршаған орта саясатын іске асыру
2008 жылдан кейін жаңартылған Дельта бағдарламасында "табиғатпен үйлесімді құрылыс" ұғымы енгізілді. Жаңа кешенді су басқару жоспары тек су тасқынынан қорғаумен ғана емес, сонымен қатар су сапасы, демалыс индустриясы, экономикалық қызмет, кеме жүрісі, қоршаған орта және табиғатты да қамтиды. Мүмкіндігі шектес болса, қолданыстағы инженерлік құрылыстар табиғатқа бейім нұсқалармен алмастырылып, су тасқынынан қорғай отырып, табиғи сағалар мен толқындарды қалпына келтіруге тырысады. Құрылыс элементтері толыққанды экожүйелердің қалыптасуына қолдау көрсететіндей етіп жобаланған. Өзенге кеңістік беру жобалары аясында өзен төсегін түсіру немесе кеңейту арқылы табиғаттың кеңістікті игеруіне мүмкіндік берілді. Осы мақсатта, ауыл шаруашылығының су басқан жазықтары табиғи саябақтарға айналдырылды, қазылған жерлер жабайы өсімдіктерге пайдаланылды, ал жаңадан қазылған көлдер мен арналар балықтар мен құстарға қоректік орта болды. Жағалау бойында жыл сайын табиғи құм қосылып, құмның құмтөбелер арқылы еркін соғылуына мүмкіндік жасалды, осылайша құмтөбелерді өсімдіктермен немесе нығайту құрылыстарымен бекітуге болды. Жаңа жоспар қосымша шығындармен келгенімен, ол жақсы қабылданып, Дельта жобасын қайта қарау саясатты қалыптастырудағы кешенді экологиялық бағалаудың маңыздылығын көрсетті.
In an attempt to restore and preserve the natural system surrounded by the dykes and storm surge barrier, the concept 'building with nature' was introduced in revised Delta Program updates after 2008. The new integrated water management plan not only takes into account protection against flooding, but also covers water quality, leisure industry, economic activities, shipping, environment and nature. Whenever possible, existing engineering constructions would be replaced by more 'nature friendly' options in an attempt to restore natural estuary and tides, while still protecting against flooding. In addition, building components of the reinforcements are designed in a way that they support formation of entire ecosystems. As part of the revision, the Room for the River projects, enabled nature to occupy space by lowering or widening the river bed. In order to establish this, agricultural flood plains are turned into natural parks, excavated farmland is used for wild vegetation and newly excavated lakes and bypasses create habitats for fish and birds. Along the coast, natural sand is added each year to allow sand to blow freely through the dunes instead of having the dunes held in place by planted vegetation or revetments. Although the new plan brought along additional cost, it was received favourably. The re considerations of the Delta Project indicated the growing importance of integrate environmental impact assessments in policy making.
Қоршаған ортаға әсері
Дельта жобасы, Дельта құрылыстарының бір бөлігі, бастапқыда инженерлік жобалардың экологиялық әсері мен қоршаған ортаға сезімталдық аз болған кезеңде жоспарланған. Қоршаған ортаны қорғау туралы хабардарлық жылдар бойына артса да, Дельта жобасы бұрын қоршаған ортаға көптеген қайта келтірілмейтін зияндар келтірді. Эстуарийлердің аузын жабу арқасында су тасқынынан қорғану үшін салынуға тиіс бөгеттердің ұзындығы қысқартылды, бірақ бұл су жүйелерінде маңызды өзгерістерге де әкелді. Мысалы, толқындар жойылды, нәтижесінде теңіз суының тұщы суға біртекті өтуі қиын болды. Флора мен фауна бұл айқын өзгерістен зардап шекті. Бұған қоса, өзендер ластанған шламмен толып қалды, себебі теңізге ашық өткел болмады.
The Delta Project of which the Delta Works are part of was originally designed in a period of time when environmental awareness and ecological effects of engineering projects were barely taken into consideration. Although the level of awareness for the environment grew throughout the years, the Delta Project has caused numerous irreversible effects on the environment in the past. Blocking the estuary mouths did reduce the length of dykes that otherwise would have to be built to protect against floods, but it also led to major changes in the water systems. For example, the tides disappeared, which resulted in a less smooth transition from sea water into fresh water. Flora and fauna suffered from this noticeable change. In addition, rivers got covered up by polluted sludge, since there was no longer an open passage to the sea.
Жобаның шығындары
Дельта жоспарының жобалары Дельта қоры арқылы қаржыландырылады. 1958 жылы, Дельта заңы Дельта жұмыстары комиссиясының аясында қабылданғанда, жалпы құны 3,3 миллиард гульденге бағаланды. Бұл сол кездегі ұлттық ЖІӨ-нің 20 пайызына тең еді. Бұл сома алып инженерлік жобаны аяқтауға кеткен 25 жылға бөлінді. Дельта жұмыстарының көп бөлігін ұлттық бюджет қаржыландырды, ал Маршалл жоспары 400 миллион гульден үлесті қосты. Сонымен қатар, Нидерландта табиғи газдың табылуы жобаны қаржыландыруға зор үлес қосты. 1997 жылы аяқталған кезде құны 8,2 миллиард гульден деп белгіленді. Дегенмен, 2012 жылы жалпы құн шамамен 13 миллиард долларды құрады.
The projects of the Delta Plan are financed with the Delta Fund. In 1958, when the Delta law was accepted under the Delta Works Commission, the total costs were estimated at 3.3 billion guilder. This was at that time equal to 20% of national GDP. This amount was spread out over the 25 years that it would take to complete the massive engineering project. The Delta works were mostly financed by the national budget, with a contribution of the Marshall Plan of 400 million guilder. In addition, the Dutch natural gas discovery contributed massively to the finance of the project. At completion in 1997, costs were set on 8.2 billion guilder. Nevertheless, in 2012 the total costs were already set on around $13 billion.
Ағымдағы жағдай
Бастапқы жоспар Europoortkering арқылы аяқталды, ол Маасслюис пен Голландияның Құқы арасындағы Nieuwe Waterweg-те Maeslantkering және Спийкениссе маңындағы Hartel каналында Hartelkering құрылысын қажет етті. 1997 жылы шамамен қырық жылдан кейін жұмыстар аяқталды деп жарияланды. Климаттың өзгеруі және теңіз деңгейінің көтерілуіне байланысты, бөгеттерді бірте-бірте биік және кеңірек етуге тура келеді. Бұл теңізге қарсы ұзақ мерзімді күрес. Су тасқынынан қорғаудың қажетті деңгейі және оған байланысты шығындар үнемі талқылау тақырыбы болып табылады және шешім қабылдаудың күрделі процесін қамтиды. 1995 жылы "Delta Plan Large Rivers" және "Room for the River" жобалары аясында 1995 және 2015 жылдар аралығында Остершельде және Вестершельде бойындағы 500 шақырымға жуық жеткіліксіз бөгеттердің нығайтылып, жаңасымен ауыстырылуы туралы келісімге келді. 2015 жылдан кейін, "Жоғары суды қорғау бағдарламасы" бойынша қосымша жаңартулар жүргізілуде. 2008 жылдың қыркүйегінде саясатшы Сес Вирман төрағалық еткен Дельта комиссиясы баяндамасында Нидерландының жаһандық жылынудың күтілетін салдарынан елдің су қорғанысын нығайту үшін келесі 190 жылға жаңа құрылыс бағдарламасына мұқтаж екенін мәлімдеді. Жоспарлар эвакуация үшін ең нашар сценарийлерді жасауды және 2100 жылға дейін жағалаудағы құмдықтарды кеңейту, теңіз және өзен бөгеттерін нығайту сияқты шараларға 100 миллиардтан астам евро немесе 144 миллиард доллар жұмсауды қамтиды. Комиссия елдің 2100 жылға дейін Солтүстік теңіз деңгейінің 1,3 метрге, ал 2200 жылға дейін 4 метрге көтерілуіне дайындығын қажет ететінін айтты.
The original plan was completed by the Europoortkering which required the construction of the Maeslantkering in the Nieuwe Waterweg between Maassluis and Hook of Holland and the Hartelkering in the Hartel Canal near Spijkenisse. The works were declared finished after almost forty years in 1997. Due to climate change and relative sea level rise, the dikes will eventually have to be made higher and wider. This is a long term uphill battle against the sea. The needed level of flood protection and the resulting costs are a recurring subject of debate, and involve a complicated decision making process. In 1995 it was agreed in the Delta Plan Large Rivers and Room for the River projects that about 500 kilometres of insufficient dyke revetments were reinforced and replaced along the Oosterschelde and Westerschelde between 1995 and 2015. After 2015, under the High Water Protection Program, additional upgrades are made. In September 2008, the Delta Commission presided by politician Cees Veerman advised in a report that the Netherlands would need a massive new building program to strengthen the country's water defenses against the anticipated effects of global warming for the next 190 years. The plans included drawing up worst case scenarios for evacuations and included more than €100 billion, or $144 billion, in new spending through the year 2100 for measures, such as broadening coastal dunes and strengthening sea and river dikes. The commission said the country must plan for a rise in the North Sea of 1.3 meters by 2100 and 4 meters by 2200.