Кіріспе

Американдық актер (1902–1978)

Уилл Гир (шын аты Уильям Оугге Гир; 9 наурыз 1902 – 22 сәуір 1978) – американдық актер, музыкант және қоғамдық белсенді, 1930-1940 жылдары Нью-Йорк пен Оңтүстік Калифорнияда еңбек ұйымдастыру және басқа да қозғалыстарда қатысқан. Калифорнияда ол өсіп келе жатқан әнші Вуди Гатримен дос болып, 1940 жылдары екеуі де Нью-Йоркте тұрды. 1950 жылдары Конгресс алдында куәлік бергенде Коммунистік партияға мүше болғандардың есімдерін атаудан бас тартқандықтан Голливудта қара тізімге алынды. Өмірінің соңғы жылдарында Гир 1972 жылдан 1978 жылы қайтыс болғанға дейін "The Waltons" телесериалындағы Зебулон "Зеб" Уолтон әдемі әкесінің рөлімен танылды.

Ерте өмір

Гир Индиана штатының Франкфорт қаласында, мұғалім Кэтрин (туған аты Огге) мен пошта жұмысшысы Рой Аарон Гирдің ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі 11 жасында отбасын тастап кетті. Оған өз туған штаттарындағы өсімдіктердің ботаникалық атауларын үйреткен әкесінің әкесі үлкен әсер етті. Гир ботаник болуды жоспарлап, осы мамандықты оқып, Чикаго университетінде магистр дәрежесін алды. Чикагода оқыған кезінде ол «Ламбда Чи Альфа» студенттік ұйымының мүшесі болды.

Мансап

Өз атын ағылшыншалау арқылы Гир актерлік карьерасын шатырлы көрсетулерде және өзен кемелерінде гастрольдеуден бастады. Ол бірнеше әлеуметтік тақырыптағы деректі фильмдерде жұмыс істеді, соның ішінде Шелдон Диктің шахтерлер арасындағы силикоз ауруы туралы "Адамдар мен шаң" фильмін баяндады. Ол Марк Блицштейннің 1937 жылғы "The Cradle Will Rock" спектаклінде Мистер мырзаның рөлін, Джон Стейнбектің "Егеуқырлар мен адамдар" повесінің театрлық бейімдеуінде Кенди рөлін ойнады және 1940 жылдары көптеген пьесалар мен ревюлерде қатысты. 1948 жылдан 1951 жылға дейін ол оннан астам фильмде ойнады, соның ішінде "Винчестер '73" (Уайатт Эрп рөлінде), "Бұзылған жебе", "Команчи аймағы" (барлығы 1950) және "Жарқын жеңіс" (1951). Ол белсенді түрде әрекет етіп, 1930 жылдары Бурл Айвс және Вуди Гатри сияқты халық әншілерімен бірге (оларды "Халық әлемі" және "Күнделікті жұмысшы" басылымдарымен таныстырды) Азаматтық консервациялық корпус үкіметтік жұмыс лагерьлерінде гастрольдік сапарлар жасады. Ол 1940 жылы көшпенді шаруалар үшін ұйымдастырылған "Қасқыр жүзімдері" қайырымдылық шарасында Гатриді Пит Сигермен таныстырды. Ол Гарольд Кларман, Шерил Кроуфорд және Ли Страсбергтен сабақ алған "Топ театрында" (Нью-Йорк) өнер көрсетті. Ол радиода да жұмыс істеді, 1938 және 1944 жылдары Норман Корвиннің "Рождествоны құлату жоспары" туындысында Мефистофель (шайтан) рөлінде ойнады. Сондай-ақ ол "Жарқын көктем" радио-драмасында ойнады.

Қара тізім

Гир 1950-ші жылдардың басында Америкаға қарсы іс-қимыл жөніндегі Палата комитетінің алдында куәлік беруден бас тартқаны үшін қара тізімге енгізілді. Осының салдарынан ол келесі он жылда өте сирек фильмдерде пайда болды. Олардың арасында "Ер тұзы" (1954) фильмі болды, онда Голливудтың қара тізімдегі актерлары, продюсерлері, режиссерлері мен сценаристтері жұмыс істеді. Фильм Нью-Мексикодағы шахтерлер ереуілінің оқиғасын профсоюздық тұрғысынан баяндады. Фильм "ұлттық қауіпсіздікке қатерлі" деп жарияланып, оның түсірілімі мен көрсетілімінде қиындықтар туды.

Кейінгі жылдар

1951 жылы Гир әйелі, актриса Герта Уэрмен бірге Калифорния штатының Топанга қаласында Уилл Гир Театрикум Ботаникумын құрды. Ол Театрикумда актерлік және ботаникалық мансабын біріктіріп, Шекспирдің пьесаларында аталған барлық өсімдіктерді өсірді. 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында Коннектикут штатының Стратфорд қаласында өткен Америкалық Шекспир фестивалінде бірнеше маусым ойнады. Сонымен қатар, ол театр аумағында екінші Шекспир бағын салды. Осы кезде ол Бродвейде кездейсоқ жұмыс істей бастады. 1964 жылы «Толқындағы 110» мюзикліндегі ең үздік актер рөлі үшін «Тони» сыйлығына ие болды. 1967 жылы «Салқын қанда» фильмінде екі қылмыскерге қарсы айтылған соңғы сөзді жеткізген прокурор рөлінде монолог орындады. 1972 жылы «Jeremiah Johnson» фильмінде Bear Claw рөлін сомдады. 1972 жылы «The Waltons» сериалындағы отбасылық патриарх Зебулон Уолтон рөліне шақырылды, бұл рөлді бұрын сериал негізделген телефильмде ойнаған Эдгар Бергеннен алған. 1975 жылы «Уолтон» драмалық сериалындағы ең үздік қосалқы актер үшін «Эмми» сыйлығын жеңіп алды. Ол «Уолтон» сериалының алтыншы маусымын аяқтағаннан кейін қайтыс болғандықтан, оның кейіпкерінің өлімі сериал сценарийіне енгізілді. Оның соңғы эпизоды, 1977–1978 жылғы маусымның соңғы бөлімі, экрандағы әйелі Эстермен (Элен Корби ойнады; ол инсульт салдарынан бүкіл маусым бойы болмаған) қайта қосылғандағы көріністі бейнеледі. Оның кейіпкері 1978–1979 жылғы маусымның бірінші эпизодында, «Бос ұя» деп аталатын бөлімде экранда аза тұтты.

Жеке өмір

Гир 1934 жылы актриса Херта Уэрге үйленді. Уэрдің Кейт, Тэд және актриса Эллен Гир атты үш баласы болды. Уэрдің бұрынғы некесінен Мелора Маршалл деген актриса қызы да болды. 1954 жылы Уэрмен ажырасып кеткенімен, өмір бойы жақын қарым-қатынаста болды. 1934 жылы Гир Гарри Хеймен Тони Пастор театрында танысты, онда Гир актер болып жұмыс істеді. Олар көп кешікпей махаббатқа берілді. Ол Хеймен бірге Лос-Анджелесте сүт өндірушілердің ереуіліне қатысты. Сол жылы ол Хеймен бірге Сан-Францискодағы жалпы ереуілді қолдады, олар полицияның ереуілшілерге оқ атып, екі адамның қаза табуын көрді. Гир Хейді Лос-Анджелестің солшыл қауымымен таныстырды, олар бірлесіп жұмысшылардың және жұмыссыздардың құқықтары үшін митингілерге қатысып, белсенділікпен айналысты, бірде UCLA жанындағы шамдарға кісендеп байланысып, Соғысқа және фашизмге қарсы американдық лиганың үнқағаздарын таратты. 1934 жылы ол және Хей 1934 жылғы Батыс жағалауындағы портовый ереуілдің бір бөлігі болған Сан-Франциско портының жұмысшыларының ереуілін қолдады. Гир Батыс жағалауындағы коммунистік «Халық әлемі» газетін оқыды. Ол Коннектикут штатының Николс қаласындағы «Гир Гор бақшасы» деп аталатын демалыс үйінің бағын күтіммен ұстады. Ол жиі баратын, жергілікті 4 шілдедегі мерекелік отшашуға қатысатын, кейде қара немесе сабаннан тоқылған шляпа киіп, әрқашан бір ілмегі ғана ілінген джинсовый комбинезонын киеді. Ол сондай-ақ Калифорниядағы Солана Бичте шағын демалыс үйіне ие болды, онда алдыңғы және артқы аулалары көгалдандырылмаған, көкөніс бақшалары ретінде өсірілді.

Өлім

1978 жылы 22 сәуірде 76 жасында Гир тыныс жетіспеуден қайтыс болды. Өмірінің соңғы сәттерінде оның отбасы Вуди Гатридің "This Land Is Your Land" әнін шырқап, Роберт Фросттың өлеңдерін оқыды. Оның денесі кремацияланды; күлі Калифорния штатындағы Топанга каньонындағы Шекспир бағында орналасқан Театрикум Ботаникумдағы жерге қойылды.