Кіріспе
Қарсы тарап шақырған куәні тексеру – сот процесі. Заң бойынша, қарсы сұрақ салу (қарсы жауап алу) – қарсы тарап куәсін тексеру. Оған дейін тікелей тексеру (Ирландия, Ұлыбритания, Австралия, Канада, Оңтүстік Африка, Үндістан және Пәкістан елдерінде "басты тексеру" деп аталады) жүргізіледі, содан кейін қайта сұрақ салу (аталған елдерде "қайта тексеру" деп аталады) болуы мүмкін. Тікелей тексеруді жүргізген адвокат немесе өзінен қорғанып отырған адам жүргізетін қайта сұрақ салу, куәнің қарсы сұрақ салу кезінде берген жауаптарын нақтылайды, соның ішінде қарсы сұрақ салу кезінде көтерілген, бірақ тікелей тексеру кезінде талқыланбаған мәселелерді де қамтиды. Қайта сұрақ салу қарсы тараптың қайта қарауында талқыланған куәгердің жауаптарына қатысты болады. Судьяның дискрециясымен, қарсы тараптарға куәлерді қайта сұрақ салуға және қайта тексеруге бірнеше мүмкіндік беріледі (бұл сот юрисдикциясына байланысты өзгеруі мүмкін).
the court proceeding
In law, cross examination is the interrogation of a witness by one's opponent. It is preceded by direct examination (known as examination in chief in Ireland, the United Kingdom, Australia, Canada, South Africa, India and Pakistan) and may be followed by a redirect (known as re examination in the aforementioned countries). A redirect examination, performed by the attorney or pro se individual who performed the direct examination, clarifies the witness' testimony provided during cross examination including any subject matter raised during cross examination but not discussed during direct examination. Recross examination addresses the witness' testimony discussed in redirect by the opponent. Depending on the judge's discretion, opponents are allowed multiple opportunities to redirect and recross examine witnesses (this may vary by jurisdiction).
Құқық саласы бойынша айырмашылықтар
АҚШ-тың федералды соттарында қарсы тергеуші адвокатты Федералдық дәлелдеу ережелерінің 611-ші ережесімен әдетте "тікелей тергеу тақырыбы және куәгердің сенімділігіне қатысты мәселелермен" шектеледі. Бұл ереже сонымен қатар сотқа "тікелей тергеу сияқты қосымша мәселелерді зерттеуге рұқсат беруге" мүмкіндік береді. Көптеген штаттық соттар адвокатқа тікелей тергеу кезінде көтерілмеген мәселелер бойынша куәгерді қарсы тергеуге рұқсат береді, бірақ Калифорния штаты қарсы тергеуді "тікелей тергеу шеңберіндегі кез келген мәселемен" шектейді. Сонымен қатар, Англия, Оңтүстік Африка, Австралия және Канада соттары қарсы тергеушіге тікелей тергеу шеңберінен асып түсуге рұқсат береді. Қарсы тарап шақырған куәгердің жауміздік танытуы мүмкін екендігі болғандықтан, қарсы тергеу кезінде жетекші сұрақтарға рұқсат етіледі. Ал тікелей тергеуші шақырған куәгерді тек соттың рұқсатымен, тергеушінің өтініші бойынша және куәгердің оларды шақырған тарапқа ашық қарсылық танытуы және/немесе оған құлықсыздық танытуы салдарынан ғана жау деп қарауға болады.
Сотталғандардың сотқа қатысуына әсер ету
Крес-тексеру сот процесінің маңызды бөлігі болып табылады және бұл тақырыпқа сот ісін жүргізу курстарында едәуір көңіл бөлінеді. Куәгерге күмән тудырса, қазылар алқасының немесе судьяның пікірлері жиі өзгеріп отырады. Ал сенімді куәгер өзінің алғашқы мәлімдемелерін нығайтып, судьяның немесе қазылар алқасының сенімін арттыра алады. Соңғы сөз сот процесінің шешуші сәті саналса да, тиімді крес-тексеру сотты жеңіске жеткізеді. Адвокаттар сотқа дейінгі дайындық кезінде жау куәгерлердің жауаптарын болжайды және куәгерлердің сұрақтарды қабылдауын дұрыс бағыттап, адвокаттың ісіне пайдалы ақпарат алуға тырысады. Әдетте, адвокаттың қорытынды сөзінде өзінің ісіне оң әсер ететін куәгерлердің мойындауларын қайталайды. АҚШ-та крес-тексеру – әділ сот жүйесінің негізгі бөлігі саналады, себебі ол "куәгердің сенімділігі мен куәлігінің шындығын тексерудің басты құралы" болып табылады. Соттың нәтижесіне әсер ететін тағы бір маңызды фактор – қазылар алқасын іріктеу, онда адвокаттар өздеріне жауап беруге ыңғайлы немесе кем дегенде бейтарап шешім шығаруға қабілетті қазылар алқасын қосуға тырысады. Соттың нәтижесіне көптеген факторлар әсер етсе де, куәгерді крес-тексеруге тарту, көп жағдайда, өз шешімін негізге алатын фактілердің анықтығын іздейтін бейтарап қазылар алқасына ықпал етеді.