Кіріспе

Жапондық манга сериясы "Бос аяқ Ген" (はだしのゲン) – Хиросимадағы атом бомбаланудан аман қалған тәжірибесіне негізделген Кейджи Наказаваның жапондық тарихи манга сериясы. Оқиға 1945 жылы Хиросимада және оның төңірегінде, Жапонияда, алты жасар Ген Накаока отбасымен бірге өмір сүруімен басталады. Хиросима бомбалаудан жойылғаннан кейін Ген және басқа аман қалғандар оқиғаның салдарымен күреседі. Серия 1973 жылдан 1987 жылға дейін бірнеше журналдарда, оның ішінде "Weekly Shōnen Jump" басылымында жарияланды. 1976-1980 жылдар аралығында Тенго Ямаданың режиссерлігімен үш фильм түсірілді. "Madhouse" студиясы екі аниме фильмін шығарды, біреуі 1983 жылы, екіншісі 1986 жылы. 2007 жылдың тамызында Жапонияда "Fuji TV" телеарнасында екі түндік телеспектакль көрсетілді. Суретші Кейджи Наказава 1972 жылы "Monthly Shōnen Jump" журналы үшін Жапониядағы атом бомбасының салқынын көрген куәгер ретінде "Ore wa Mita" ("Мен көрдім" - ағылшын тілінде) атты суретті жариялады. Ол 1982 жылы АҚШ-та "Educomics" компаниясымен басылды. Наказава ұзақ, автобиографиялық "Хадаси Но Ген" ("Бос аяқ Ген") мангасын жариялауды бастады. Бір жарым жылдан кейін ол тоқтатылып, "Шимин" ("Азамат"), "Бунка Хёрон" ("Мәдени сын") және "Кёику Хёрон" ("Білім беру сын") атты үш, аз таралған журналға көшірілді. Серия 1975 жылы жапондық кітаптар жинағында жарық көре бастады.

1- том: Хиросима туралы мультфильмдер

Бұл оқиға 1945 жылдың сәуір айында Хиросима қаласынан басталады. Алты жасар Ген Накаока отбасымен бірге қатты жағдайда, күн көрісін табуға күш жіберуде өмір сүреді. Оның әкесі Дайкичи оларды "бидай секілді өмір сүруге" шақырады (қалай басылса да, мықты болып өседі) және соғысты сынап айтады. Міндетті жаттығуларда мас күйінде нұсқаушысына қарсы сөйлегені үшін Накаокалардың барлығы сатқын деп айыпталып, көршілерінен қысым мен кемсітуге ұшырайды. Геннің ағасы Кодзи отбасының абыройын қайтару үшін Дайкичидің қарсылығына қарамастан Императорлық теңіз күштеріне қосылады. Ол командирінен қатыгез жаттығуларға ұшырайды, соның салдарынан достарының бірі өз-өзіне қол жұмсайды. 1945 жылдың 6 тамызында Хиросимаға атом бомбасы түсіріледі. Дайкичи мен Геннің туыстары өртте қаза болады, ал ол анасымен бірге құтылып кетеді. Шоктан анасы мерзімінен бұрын Геннің қарындасы Томоконы дүниеге келтіреді.

2-том: Келесі күні

Шабуылдан кейінгі күндері Ген мен анасы бомбаның салдарынан туған қорлықты көреді. Хиросима қираған, күйік пен радиациялық аурудан өлген және өліп жатқан адамдарға толы. Ген қайтыс болған қарындасына өте ұқсайтын Нацуе деген қызбен танысады. Оның беті қатты күйген; ол өзін-өзі өлтіруге тырысады, бірақ Ген оны тірі қалуға көндіреді. Ген күріш іздеп кетіп, анасы кіші інісі Синдзиге ұқсайтын Рюта деген жетімді асырайды. Ген өртенген үйіне оралып, әкесі мен бауырларының қалдықтарын алып келгеннен кейін, ол отбасымен Кимидің досы Киоға көшіп барады. Кионың ашкөз енесі мен бақытсыз немерелері Накакаларды үйден қуу үшін сөз байласып, балалар мен Кимиді немерелерінің өзі ұрлаған күрішті ұрлады деп жалған айыптайды.

3-том: Бомбадан кейінгі өмір

Олар үйде отыра алмай, үй іздеп жүр. Өкінішке қарай, Кио оларды қайта шақырады, бірақ қайын енесі жалға алуды талап етеді. Ген ақша табу үшін жұмыс іздеді. Бір кісі оны ағасы Сейджиге күтім жасауға жалдаған, ол басынан аяғына дейін қатты күйіп, қасірет шеккен. Сэйдзи бастапқыда қарсы болса да, уақыт өте келе Генге жақындап келеді. Ген Сейджидің өмір сүру құлшынысын жоғалтқан суретші екенін біледі, өйткені оның күйгені оны қылқалам ұстай алмай қалдырды. Ген Сейджиге тістерімен сурет салуды үйретеді, бірақ суретші ақырында жарақаттарынан қайтыс болады. 14 тамызда император Хирохито радио арқылы Жапонияның берілуін жариялады. Кимге дәрігер керек болғанда, Ген ақша мен азық-түлікпен ақысыз көмектесетін адамды таба алмайды.

4- том: "Қалпынан"

Жапонияның тәуелділікке түсуімен, американдық әскерлер елді қайта құруға көмектесу үшін келе бастады. Американдықтар туралы қауесеттерді естігеннен кейін, Ген мен Рюта тастап кетілген қару-жарақ қоймасынан табылған пистолетпен қаруланады. Американдықтар оларға тәтті бергенде олардың қорқынышы басылады, бірақ олар американдық солдаттардың медициналық зерттеулер үшін мәйіттерден мүшелер жинап жатқанын көреді. Киёның енесі Геннің балаларымен ұрысқаннан кейін Геннің отбасын тағы да үйден қуады, бұл отбасын тастап кетілген бомба сақтағышына көшуге мәжбүр етеді. Ген, Рюта және олардың отбасы ашаршылықтан өліп жатыр, олар тамақ үшін итті өлтіруге тырысады, бірақ оларға ол оңай болмайды. Ген мен Рюта американдық тағам деп ойлаған консервілерді ұрлайды, бірақ олардың ішінде презервативтер болады. Олар жергілікті якудзаның көмегімен американдықтардан тағы да ұрлық жасайды. Якудза Ген мен Рютаны сатқындап, Рютаны бандиттердің екі мүшесін өлтіруге мәжбүр етеді. Рютаның батылдығына таң қалған Маса (соғысқан топтың басшысы) оны қабылдайды. Якудзамен қашып кетуге бұрын Рюта Геннің есігінің алдына ақша қалдырады. Ген мектепке қайта оралады, оны және Мичико есімді қызды шаштары түскендіктен мазақтайды. Ол Мичиконы қорғайды және биік мұнараға шығуға шақырылады; көгершіннің жұмыртқасын бірінші әкелген адам жеңіске жетеді. Ген мен бұзақы мұнараға көтерілгенде, мұнара олардың астында құлай бастайды және Ген бұзақыны құлаудан құтқарады. Мичико Генге американдық солдат оның әпкесін зорлағанын, ал ол Мичиконы асырау үшін жезөкшелікке мәжбүр болғанын айтады. Ген үйге келгенде Томоконың жоғалып кеткенін көреді. Томоконың жоғалуы туралы бұзақы біледі деп күдіктенген Ген оны іздейді және Томоконы жедел сәулелену синдромынан қайтыс болған аналарды алдап, оны олардың жоғалған баласы деп ойлату үшін пайдаланып жатқанын біледі. Томоко радиациялық ауруға шалдығады, дәрігер оған қымбат американдық дәрі берілмесе, ол қайтыс болады дейді. Ген мен оны ұрлағандар ақша табуға тырысады, бірақ Геннің корей көршісі Пак мырза ақша табады. Ген отбасына оралып, Томоконың денесін табады, бірақ оның шашы қайта өсуге бастайды.

5- том: Соғыстың ақыры жоқ

1947 жылдың желтоқсанында Рюта (қазір Якузаға жұмыс істейтін жасөспірім қылмыскер) Генге барады. Ген Рютаны қадағалап, Кацуко сияқты бомбадан денесі зардап шеккен бірнеше жетім баламен танысады. Жетім қалған хибакуша болғандықтан, ол мектепке бара алмайды. Ген Кацукоға кітаптарын береді және оны оқытуға уәде береді. Маса Рюта мен басқа жетімдерге қару қолдануды үйретеді, себебі ол олардың өзінің қарсыласы Митейді өлтіруін қалайды. Дунгури (жетімдердің бірі) Митейді өлтіреді; Ген қалғандарын қашуға шақырады, бірақ Маса оларды қуалайды. Рюта Масаны және оның серігін атып өлтіреді. Жетімдер Генмен бірге уақытша үй салады, ол туыстарының радиация салдарынан ауырып, жұмыс істей алмайтындықтан тастап кеткен қарт адаммен бірге тұрады. Жаңа жыл күні император Хирохитоны мақтау үшін күріш нандары таратылады. Ген әкесінің сенімдері мен Хирохитоның соғысқа қатысу туралы шешіміне байланысты мақтаудан бас тартады. Геннің әкесі бейбітшілікті қолдағандықтан "сатқын" деп айыптап, бомба түскен кезде оның әкесін, ағасын және әпкесін үйден босатуға көмектеспеген жергілікті шенеунік сайлауға түсіп, әрқашан бейбітшілік жақтасы болғанын мәлімдейтінін біледі. Ген сайлауалды жиынға қатысып, шенеуніктің әрекеттерін ашыққа шығарып, залдағылардан қуылды. Геннің анасы ауырып қалды, дәрігер оның жалғыз үміті – американдықтар басқаратын Атом бомбасының салдарынан зардап шеккендер жөніндегі комиссия (ABCC) екенін айтады, бірақ Ген мен анасы бастапқыда американдық көмекті қабылдаудан бас тартады. Кейін анасы ABCC-ге барады, бірақ комиссия зерттеуден басқа ешқандай көмек көрсетпейді. Ген қызды бұрымташылардан құтқарып, оның әкесі құрбан болғандардың денелерін жинап, ABCC-ге сататынын біледі. Комиссия сыбайласқан дәрігерлерге ем-доммен сыйлық береді, ал Ген балалардың өзеннен ABCC-ге сату үшін бас сүйектерін аулап жүргенін көреді. Ол американдықтардың есебінен тірі қалудың қажеттігін түсінеді, бірақ басқа балаларды бас сүйектерінің орнына шабақ ұстауға үйретеді.

6- том: Шындықты жазу

Хиросима жетімдері американдық сарбаздарға құрбандардың бас сүйектерін сату үшін өмірлерінің қылысын көрсетеді. Олар көптеген азық-түлік сатып алуға үміттенеді, бірақ пойыздан ұры оларды тонап алады. Олар пойыздан түскен үлкен азық-түлік қаптарын тастайды: қара нарықтағы тауар. Олар оны жасыруға тырысады, ұсталып, полициядан қашып құтылады. Кодзи шахтада жұмыс істейді, ішіп, құмар ойнайды. Ген күрішпен үйге келгенде анасының ауыр сырқатынан хабар алады, бірақ дәрігер шақыруға шамалары жетпейді. Рюта Кимнің емделуі үшін казиноны тонайды; қылмыстық топ оны қуалайды, ол Хиросимадан қашуға тырысады, бірақ сәтсіз аяқтайды. Ол полицияға өзін ұстатады. 1948 жылдың шілдесінде Ген кірпіш жинап сату үшін қабырғаны бұзып жатыр. Радиация салдарынан денесінде жарақат алған қыз өзін-өзі дарға асып өлтіреді. Ген Кодзиге хат жазып, анасының ауруханалық төлемдері үшін ақша сұрайды. Ол Нацуэні өлімнен құтқарып, оны жетімдерге қайтарады, Кацукодан оған қарауын өтінеді. Генді жалған айыппен ұрлық жасады деп айыптайды. Нацуэ тағы да өмірге қол көтеруге тырысады, Ген оны және Кацуконы аяқтары мен ауыздарымен тігетін әйелге апарып көрсетеді. Олар тігіс өнерін үйреніп, киім дүкені ашуға бел буады. Ген басқа жетімдердің кеме құрылыс зауытынан ұрланған мыс үшін жақсы ақы алатынын көреді. Ген мен Мусубиді (басқа жетім) кемежай иелері ұстайды, олар оларды өлтірмекші болады. Олар қашып, қайықты мыспен тым толықтырып, ол батып кетеді. Ген мен Мусуби Кацуко мен Нацуэге тігін машинасы сатып алады. Бомбалаудан төрт жыл өткен соң да адамдар радиациялық аурудан көз жұмуда.

7- том: Сүйектер топыраққа айналады

Төрт жыл өткен соң, Ген романын жариялауға бекінеді. Жапондық баспагерлер оны басып шығармайды, ал Рюта түрмеге салуды ұсынады. Ген Пак мырзадан көмек сұрайды, ол болған оқиғаның шындығын ашуға қуанышты. Кореялықтар екі рет зардап шекті: жапондық құлдықтан және бомбадан. Ол көмегі үшін ақша талап етпейді. Рюта оқи алмайтындықтан, Ген оған кітапты оқып береді. Бомбаның салдарының сипаттамасы және мұндай оқиға қайталанбауы үшін шаралар қабылдау туралы өтініш Рютаға ауыр тиеді, ол оны тоқтатуды өтінеді. Бірнеше күннен кейін оларды американдық әскерлер Куредегі оккупациялық базаға жеткізеді. Жапон-американдық офицер кітап туралы сұрақ қояды, себебі оккупацияланған Жапонияда бомба туралы жазуға тыйым салынған. Бір тұтқын оларға арнайы жасақ құрамына тыңшыларға айналдыруға тырысатынын айтады. Ген, Рюта және Норо қашуға мүмкіндік таппайды. Ген еріген шегемен өзін жарақаттап, қанды жайып, басқаларын ауруға шалдыққандай көрсетуге кеңес береді; олар босатылады. Бір такси жүргізушісі біреудің оның бакіне қант құйып, оның көлік құралын бүлдіргеніне ашуланып, күнкөрісіне нұқсан келтіргеніне ашуланады. Ген Пак мырзадан американдық джиптер мен жүк көліктерін істен шығару үшін қант кубиктерін сұрайды, соның арқасында жапондық механиктерге жұмыс туады. Ол ауруханадан шыққан анасын үйінде сауығып кеткендей көреді; алайда Акира оның төрт ай өмір сүретінін, бірақ оның мұны білмейтінін айтады. Ген мен Акира үшін бәрі жақсы болып жатқандай көріну қиын. Ол анасының әкесімен жасаған некесі туралы, оны қалай жақсы көргені туралы және соғысқа қарсы болған адамдар соғыс басталғанға дейін де азаптап, өлтірілгені туралы айтқанда, Ген анасын соңғы рет Киотоға жіберу үшін ақша табуға бекінеді. Ол тыңайтқыш ретінде адам нәжісін жинаудың пайдалы екенін біледі. Кодзи аналары туралы естігеннен кейін келеді, үйге жіберуі керек ақшаны ысырап еткеніне ұялады, ал Ген оған тапқан ақшасын береді, сонда ол оларды Киотоға алып бара жатқанын айта алады. Олар келгенде, ол енді бақытты болып, әкесіне қосыла алатынын айтады; ішкі ауруы басылмағанын біледі. Ол қайтыс болған соң, Ген оны өртеуге қарсы тұрады. Ол оның денесін Токиоға жеткізіп, генерал Макартур оны көріп, бомба қолданғаны үшін кешірім сұрап, мұндай оқиға қайталанбауына уәде беруін қалайды. Ол соғысты құдай ретінде жариялаған, кейін жеңілгенде өлімге ұшырайтынын мойындаған Императордан оған кешірім сұрап, соғысқа жауапкершілік беруін талап етеді. Кодзи оны есінен шығарып, анасын өртеуге мәжбүр болады, себебі ол мұны жеке адамның күшімен істей алмайды және бүкіл Жапония бірігіп дауыстау керек деп санайды. Ген ата-анасын армандап, бидай сияқты болуға шақырады, сонда ғана қайғысы басылады.

8- том: Өлім саудагерлері

1950 жылдың 25 маусымында Жапония Корея соғысына тартылу қаупіне тап болды. Ген мен оның ұстазы Ота мырза соғыстың алдын алу үшін барлық мүмкіндікті пайдалануды қалайды; сынып жетекшісі Айхара соғыстың орын алуы сөзсіз және қажет деп санайды, содан кейін Генді мектептен кейін төбелес шақырады. Ол Ген жеңіске жеткен соң пышақ сыйлайды. Америкалықтар соғысқа қарсы наразылық акцияларын тыйымдайды, бірақ Айхараның бас сүйегі сынып қалады. Олар Айхараның да жетім екенін және анасына ұқсаған әйелді іздеп, оның тәрбиесіне алынғанын біледі. Лейкозбен ауырып, өлімге қарсы тұра алмай, өзін-өзі өлтіруге талай рет әрекеттеніп жатады. Рюта мен Ген оны бейсбол ойнауға шақырып, қайтадан өмірге деген қызығушылығын оятып, оның жақсы ойнағанын көреді. Олар Ота мырзаны мас күйінде табады, ол оларға саке әкеліп береді. Ол генерал Макартурдың Ұлттық полиция резервіне қарсы, оның полицияны оқыту мақсатында құрылғанын, бірақ шын мәнінде Кореяда қолдануға арналған әскер жасау үшін екенін жақтырмайды. Хиросима полициясы соғысқа қарсы наразылық білдіргендерді қамауға дайын екенін жариялайды. Ген мас болып, келесі күні бомбалаудың жылдық еске алу күніне жоспар жасайды; барлығы қоңырау соғып, бейбітшілік тілейді. Ота мырза отставкаға кетеді деген қауесет таралады, ал Ген біреудің метамфетамин егуін көреді. Соғыс кезінде әскерлерге Филопон (метамфетаминнің алғашқы бренд атауы) берілді. Жапонияда ол заңды, және көптеген адамдар оған тәуелді. Ген виски ішіп отырғанда Нацуэде аппендицит пайда болады, және ол екі аптаға ауруханаға жатуға мәжбүр болады. Ол Ота мырзаның есірткі салғанын көреді және оның отставкаға кетпегенін, Макартурдың «Қызыл тазалау» кезінде жұмыстан шығарылғанын біледі. Халыққа кәсіподақ белсенділері саботаж жасап жатыр деген ақпарат таратылады. Ген Ота мырзаны үмітін тастамауға шақырады. Жетімдер Ота мырзаға үйінде сабақ беру үшін ақша жинайды, тіпті бомбалаудан бері мектепке бармаған Рюта да көмектеседі. Ол жаңа мектеп ашуға уәде береді. Кореялықтарға көңіл жасайтын Ген, Жапонияға американдық ұшақтарды орналастырғаны үшін шабуыл жасалуы мүмкін деп қорқады. Нацуэдің жарасы қайта ашылады, оған тағы да операция жасау қажет. Ол радиация салдарынан жазыла алмайды және құмыра жасау үшін Ицукайчиге барады; Рюта оны іздеуді ұсынады. Қалалық әкімдік Геннің үйін бұзып, жол салуды жоспарлап отыр, сондықтан ағайындылар 30 күн ішінде көшуі керек. Ген Ицукайчидегі әйелге көмектеседі және Нацуэді үйінен табады. Нацуэ бұл құмыраның оның күліне арналғанын айтады, бірақ Ген оның тірі қалуын қалайды. Олар Кодзибен бірге мас болады. Ген Кодзидің Хирокомен сөйлескен сөзін естиді, ол екі жыл күтіп, Акира мен Генді үйленуге және олармен бірге тұруға дайын емес. Акира Осакаға барып, бейбітшілік үшін бизнесмен болуды шешеді, ал Ген өзіне сенімді болуға және үйін сақтау үшін күресуге бел буады. 1950 жылдың қазан айында соғыс қаупі күшейе түседі.

9- том: Шекараларды бұзу

Ген мен Рюта Геннің үйін бұзуға қарсы тұру үшін шатырдан тас лақтырады. Натсуе қазанды аяқтап, үйіне, жетімдерге қайтады, олар Геннің оларға қосылуын тойлап жатыр. Ол құмырада жарық көрді, ол құлап сынды; Натсуе енді екіншісін жасауға шамасы жетпейді. Ген қасақана құмыраны сындырып, одан қашып кетеді, осылайша оған өмір сүруге себеп беріп, жаңасын жасауға итермелейді. Натсуе 1950 жылдың 30 желтоқсанында ішек қатерлі ісігінен қайтыс болады. Сол күні МакАртур президент Трумэнды Кореяда ядролық қару қолдануды жоспарлауға көндіреді. Атом бомбасынан зардап шеккендер жөніндегі комиссияның өкілдері 30 000 иен төлеуді және Натсуенің кремациясын ұйымдастыруды ұсынады, осылайша комиссия радиациялық аурудың еміне қол жеткізе алады, бірақ Ген ашуланып оларды қуады. Натсуенің күлі қаңтар айында Ген жасаған құмыраға көміледі. Олар оны Хижи тауында жерлегісі келеді, бірақ ABCC-нің Хиросиманың мәйіттерін сақтауға арналған ғимараттары бар екенін біледі. Ген Натсуені отбасымен бірге жерлеуді шешеді, бірақ бір бала құмырасы бар қорапты ұрлап қашады. Әжесі немересінің ұры болғанына ұялады, бірақ бала әжесінің майлы бояуларын алып, суретін аяқтауға асығулы. Ген Сэйдзи қайтыс болғаннан кейін сурет салу құралдарын алып, суретін аяқтауға тырысады, бірақ оны аяқтамайды. Ол оларды әжесіне беруге дайын, ол үмітсіздіктен барлық суреттерін жояды. Ген оған бояуларды әкелгенде, қарт кісі оған: «Өнердің шекарасы жоқ» дейді. Ген өнерді өмірлік табумен үйлестіруге шешім қабылдап, белгі салушының білімін алады. Ол асыққан жұмыстың белгісін бұзып алады және оны тегін жөндеуге уәде береді, бірақ әжесі оны өз қолына алып, Генге перспектива туралы сабақ береді. Күросаки, тағы бір қызметкер, қызғанышпен қарайды. Ол бүкіл отбасын жоғалтқаннан кейін буддалық монахқа қабылданып, оны басқа 15 жетім баламен бірге құлдық еңбекке аралға алып келеді. Бір қыз ауырғанда, монах оны ауруханаға апармайды, ол қайтыс болады. Күросаки аралдан қиындықпен қашып құтылып, суреттелген белгідегі әдемі көкжиекпен жұбаныш табады. Ген мен жетімдер аудан төрағасының лекциясын жарнамалайтын белгіні көреді, ол Геннің әкесін сатқын деп атады, бірақ көкжиек оларды сабырлы етеді. Ген елдер арасында шекарасыз, соғыссыз әлемде «көкжиек» көпірлерін салуды қалайды.

10- том: Ешқашан берілме

1953 жылдың наурызында Ген орта мектепті бітіріп, сурет салуды үйреніп, табельдер шеберханасында жұмыс істейді. Ота мырза 10 оқушыдан сабақ беруді бастады. 1952 жылдың 28 сәуірінде АҚШ-пен жасалған шарт Жапонияның тәуелсіздігін жариялады. Сол жылы қанды мамыр күні император сарайының алдында рұқсатсыз митингіге шыққандар полициямен қақтығысты. 6 тамызда шыққан арнайы журнал Жапонияны бомбалаудың бұрын-соңды көрілмеген суреттерімен дүрлікіді. Премьер-министр сұрақ қойғанды қорлайтын сөздермен атағаннан кейін төменгі палатаны таратып жіберді. Бітіру салтанатында Ген ұлттық әнұранды орындауға қарсылық білдіріп, императордың соғыс қылмыстарын толық айтты. Трамвайға үлгеруге тырысып жүргенде, ол бір сұлу қызға кездейсоқ соқтығысып қалады, ол қызға ғашық болады. Амано және Ген мырзалар табельдер шеберханасынан (жалақысыз жұмыс істегендері үшін) иесі Накао мырзаның соғысқа шақыру сөздеріне қарсы шыққандары үшін жұмыстан шығарылды. Ген сол қызды қайта көріп, үйіне дейін жетелеп апарады. Оның әкесі Накао мырза оған жақындасуға тыйым салады. Мусуби бардың иесі оған қуаттандыратын укол жасағаннан кейін түнгі уақытқа дейін сыртта қалады. Рюта Мицукодан (қыз) кездесуге шақырып, оған Геннің эскиз кітабын көрсетеді, онда оның суреттері мен махаббат туралы жазбалары бар. Ол әкесінің бұған тыйым салғанын, бірақ эскиз кітабы оған ұнағанын түсіндіреді. Әкесі оған өміріндегі ең маңызды нәрсе оның бақыты екенін айтады, оның өмірлік серігіне үйленіп, немерелерін көруді армандайды. Мусуби тағы бір қуаттандыратын укол үшін барға оралады, оған витаминдерге толы дегенді айтады. Мицуко Геннің мекенжайын дүкеннен алып, эскиз кітабы үшін алғыс айту үшін және тағы да сурет салу үшін модель болуға келіседі. 1953 жылдың 27 шілдесінде Кореядағы қарулы қақтығыс тоқтатылды. Көйлектер жақсы сатылуда, бірақ Рюта мен Кацуко Мусубидің қайда екенін ойлап алаңдайды. Ген мен Мицуко Ицукусима қасиетті орнына барып, соғыстың соңында барлық аңдар тамақ үшін өлтірілгеніне қайғырады. Мицуко өзін кісі өлтіруші деп санайды, өйткені бомба түскен кезде (кішкентай бала болғандықтан) жараланған анасын көтере алмады және өзінің өмірі үшін қашты; Ген де әкесін, әпкесін және інісін тастап кетті. Үйге қайта жолда келе жатқанда Ген трамвайда Мусубиге тап болады, ол ауруға шалғандай көрінеді. Ол Женді итеріп, барға жүгіріп, төлей алмайтын укол алады. Оған тәуелді болғандықтан, бірнеше күн бойы қиналып өтеді деп естітеді; "витаминдер" - заңсыз есірткі екені белгілі болады. Ол жетімдердің жинаған ақшасын ұрлап, киім дүкеніне сатады. Ол үйге оралып, жақсы екенін және болмағаны үшін өкінетінін айтады, бірақ Ген оны инъекция жасауға дайындалып жатқанда ұстап алады және инесін сындырады. Мусуби абстиненттік синдромнан қашу үшін қашып кетеді. Хиросима ABCC атом бомбасынан аман қалғандар арасында лейкемия ауруының күрт өскенін хабарлайды; Мицуко дәрігер болғысы келеді, якузаның Хиросима жетімдерін басқа гангстерлерді өлтіру үшін қалай пайдаланғаны туралы айтады. Ол лейкемияға шалдығып, қайтыс болады. Оның әкесі Генді кінәлайды, ал Ген Накао мырзаның соғысқа шақыру идеологиясын кінәлайды. Мусуби жинаған ақшасын жұмсап, есірткі алу үшін барға кіруге тырысады, бірақ оны ұрып-соғып, өлімге қалдырады; ол қайтыс болмас бұрын жетімдер үйіне қайта оралады. Ген кек алуға ант етеді, бірақ Рюта (бұл екі гангстерді өлтірген) оны өзі шешеді дейді. Рюта өзін ұстап беруге дайын тұрғанда, Кацукомен бірге Токиоға қашуға көндіріледі. Ген Мусубидің күлін Геннің отбасымен бірге жерлейді, ал Амано мырза оны Токиоға барып суретші болуға шақырады.

Аудармалар

1976 жылы Токиода Project Gen атты бейбітшілікке қолдау көрсетуші ерікті ұйым құрылды. Аудармалар 1978 жылы жариялана бастады, Нью-Йорктегі Соғысқа қарсылық лигасының Джеймс Пек арқылы АҚШ-та қолжетімді болды; аудармалар төртінші томмен аяқталды. Леонард Рифастың EduComics 1980 жылы «Ген Хиросима» деп жариялай бастады, бұл «жапон тілінен ағылшын тіліне аударылған манганың Батыста жарық көрген алғашқы толық аудармасы» болды. Алайда, ол көпке танымал болмады, сондықтан серия екі томнан кейін тоқтатылды. 1982 жылы Rondo Gen тобы Nudpieda Gen (Жаланақ Ген) деген атпен эсперанто тілінде аудармасын шығарды. Оның бас аудармашысы Изуми Юкио болды. Неміс Rowohlt Verlag 1982 жылы алғашқы томын көптеп таралған қағаздық кітап ретінде жариялады. Carlsen Comics 2004 жылы серияны жариялай бастады, бірақ төрт томнан кейін жариялауды тоқтатты. Екі баспа да «Barfuß durch Hiroshima» (Хиросима арқылы жалаңаяқ) деген атауды пайдаланды. Оның алғашқы томы 1986 жылы GEVION norsk forlag A/S компаниясы Gen, Gutten fra Hiroshima (Ген, Хиросима баласы) деген атпен жарық көрді. 1985 жылы швед тілінде (Gen – Pojken från Hiroshima) Alvglans förlag баспасынан жарық көрді. Бірінші том 1985 жылы Jalava баспасында фин тілінде жарық көрді және Финляндияда жарық көрген алғашқы жапон комиксі болды. Оның фин тіліндегі атауы Каия Лина Огихара аударған «Hiroshiman poika» (Хиросиманың ұлы) деп аталады. 2006 жылы Jalava бірінші томды (оның түпнұсқа аудармасымен) қайта басып шығарды және екінші томды жариялады. Барлық 10 том 2004-2011 жылдары Польшада Waneko баспасында Hiroszima 1945: Bosonogi Gen. деп жарық көрді.

Араб тіліндегі аударма Египетте Каир университетінің жапон тілі мен әдебиеті кафедрасының профессоры Махер Эль Шербини жариялады. Ол бұл жобаны 1992 жылы Хиросима университетінің әдебиет факультетінде алмасу студенті ретінде бастады, онда ол магистратура және докторлық диссертациясын аяқтады. Бірінші том 2015 жылдың қаңтар айында жарық көрді, ал барлық 10 том аударылды. New Society Publishers 1988 жылы серияның екінші ағылшын тіліндегі нұсқасын графикалық роман түрінде (Barefoot Gen: The Cartoon Story of Hiroshima) жариялай бастады. Наказава ядролық қару таратуға қарсы ескерту ретінде АҚШ президенті Барак Обамаға серияның бір жиынтығын ұсынуды жоспарлаған.

Теледидар

2007 жылы Fuji Television телеарнасы екі бөлімді теледрама түсірді.

Театр

Жапонияда "Жарақ аяқ Gen" туындысының бірнеше театрлық қойылымдары жасалған. 1996 жылдың шілдесінде ағылшын тіліндегі алғашқы сахналық бейімделуі Шеффилдтегі Крусибл театрында көрсетілді; бұл қойылым Крусибл мен Токиодағы Театр Зеншинза арасындағы бірлескен жоба болды. Британдық театр режиссері Брин Джонс 1994 жылы Наказавадан серияның бірінші томын сахнаға қоюға рұқсат алып, Жапонияға сапар шекті. Джонс Шеффилдке оралып, Крусибл труппасымен, Тацуо Сузукимен және Фусако Курахарамен бірге қойылымның зерттеу жұмыстарын, дизайнын және драматургиясын дайындады. Наказава соңғы репетицияларды қадағалау үшін Ұлыбританияға келді және премьерадан кейін спектакль туралы лекциялар оқыды. Финалдық нұсқаны Сузуки мен Джонс бейімдеп, драматургиялық өңдеу жасады, ал аудармасын Курахара жасады. Бұл қойылым 1997 жылы Жапон фестивалінің сыйлығын Ұлыбританияда жапон мәдениетін танытудағы ең үлкен жетістіктері үшін алды.

Қабылдау

Манга әлем бойынша 10 миллионнан астам дана сатылды. 2023 жылы Дж. Роберт Оппенгеймер (атом бомбасының «әкесі» деп танылған теориялық физик) туралы «Оппенгеймер» фильмі шыққаннан кейін «Жараң аяқ ұрпақ» мангасына деген қызығушылық жаңадан өршиді.

Дау

2012 жылдың желтоқсан айында Мацуэ қаласындағы бастауыш және жартылай орта мектептерде "Жалаңаяқ Ген" комиксіне қол жеткізу шектелді, себебі оның суреттері мектеп оқушылары үшін тым графиктік деп есептелді. Қаланың 49 мектеп директорының 44-і оны алып тастауды сұрағаннан кейін шектеу қарастырылып, 2013 жылдың тамызында алынып тасталды. Наказаваның әйелі Мисаё балалардың осы туындыға қол жеткізуіне шектеу қойылғанына қатты таңырды: "Соғыс – қатыгездік. Ол осыны суреттер арқылы көрсетеді және адамдар оны оқып отыруын қалаймын".