Кіріспе

Хиросиманың 1940-1960 жылдардағы мэрі Шиндзо Хамай (浜井 信三) – Хиросима қаласының халықпен сайланған тұңғыш мэрі (1947-1955 және 1959-1967 жылдары қызмет етті). Ол Хиросиманың бейбітшілік қаласы имиджін қалыптастырды.

Өмір және мансап

1931 жылы Токио император университетінің құқық факультетін бітіріп, 1935 жылы Хиросима қалалық әкімдігіне жұмысқа орналасты. Ол Фумикоға (1914 жылы туған) үйленді, олардың бір ұлы мен үш қызы болды. Хиросимадағы атом бомбасы салдарынан көптеген қалалық қызметкерлер қаза тапқан немесе денсаулығына келмейтіндей жарақат алғандықтан, Хамай жеңіл жарақат алып қалғандықтан оның танымалдылығы артуына себеп болды. Жарылыс кезінде ол эпицентрден шамамен 3,5 км қашықтықтағы үйінде болды. Үйі ішінара зақымдалған, бірақ ол өздігінен жүре алды. Ол дереу жапон әскерінің билігімен бірлесіп, көмек көрсету жұмыстарын бастады.

Хиросима қаласының әкімі

1945 жылдың қазан айында Шичиро Кихара Хиросиманың келесі мэрі болып тағайындалды, ал желтоқсан айында Хамай оның орынбасары болды. 1947 жылдың наурыз айында Кихара одақтас оккупациялық билік органдары тарапынан қызметінен алынып, Жапонияда генерал МакАртур жүргізген реформалардан кейін, 1947 жылдың сәуір айында Хиросимада алғашқы мэр сайлауы өтті. Бұл сайлауда Хамай бес үміткерге қарсы бақ сынады, олардың арасында вице-мэр Хисао Ямамото және қалалық кеңес төрағасы Цукаса Нитогури болды. Ол сайлауда жеңіске жетіп, Хиросиманың халық сайлаған тұңғыш мэрі атанды. Хиросиманың мэрі ретінде ол қаласын бейбітшілік символы ретінде қайта құруға күш салды. Осы мақсатта ол 6 тамыздағы негізгі еске алу рәсімінде дәстүрлі жылдық сөз сөйлейтін болды, ол Бейбітшілік жариялануы деп белгілі. Мерейтойды бейбітшілік мерекесіне айналдыру туралы шешім қабылданды. Ол АҚШ оккупациялық күштерінің осы саясатына қолдауын алды, себебі олар бұл Хиросима халқының АҚШ үкіметін сынауын азайтады деп үміттенеді. 1948 жылдың басында Хиросимада бірнеше азаматтық топтар құрылды, олардың мақсаты – жапон үкіметін бұрынғы әскери жерлерді азаматтық мақсаттарға беруге көндіру болды. Хамаймен бірлесіп, олар Хиросиманың мәртебесіне қатысты арнайы заңнаманы қабылдау үшін жұмыс істеуге бекінді. Осы мақсатқа жету үшін Хамай өзінің хатшысы Чимата Фуджимотомен және қалалық кеңес төрағасы Цукаса Нитогуримен бірге Токиодағы Жапон диетасына бірнеше рет сапар жасады. 1949 жылдың қаңтарында өткен парламенттік сайлаудан кейін ол Шигеру Йошида басшылығындағы үкіметтік Либералдық партияның қолдауын алды. Осы күш-жігердің нәтижесінде Хиросима Жапония заңдары бойынша бейбітшілік қаласы деп жарияланды. Бұл заң төменгі палатада 1949 жылдың 10 мамырында, ал жоғарғы палатада келесі күні қабылданды. Заңның күшіне енуі үшін оны 7 шілдеде өткен қалалық референдумда мақұлдау қажет болды. Заң 1949 жылдың 6 тамызында күшіне енді. Сонымен қатар, Хамай 1949 жылы Хиросимаға алғаш рет келген Норман Кузинс сияқты шетелдік бейбітшілік белсенділерімен байланыс орнатуға тырысты. 1950 жылдың маусым айында Хамай Франк Н. Д. Бухман құрған Моральдық қайтару қозғалысы өткізген Швейцарияның Кау қаласындағы конференцияға қатысты. Бұл оның қала әкімі ретінде алғашқы шетел сапары болды. Хиросиманы бейбітшілік қаласы ретінде қайта құруға бағытталған жұмыстарының аясында ол архитектор Кензо Тангеге көмек сұрап, қазіргі кезде ресми түрде бейбітшілік паркі деп аталатын Сихияма паркіне құрбандарға арналған ескерткіш салдырды. Оның бір шарасы – қаласын қайта құру үшін ақшалай көмек жинау болды. Мұндай көмектің маңызды көзі Гавайи тұрғындары, әсіресе жапондық тегінен шыққандар болды. Ол АҚШ армиясының Атом бомбасының салдарынан зардап шеккендер жөніндегі комиссиясын құруға қарсы болды және оның Жігияма паркіне орналасуына жол бермеуге тырысты, бірақ бұл іске қол жеткізе алмады. Хибакуша болғанына қарамастан, Хамай 1955 жылдың басында Хиросимада ядролық электр стансаларын салу идеясын қолдады. 1955 жылдың сәуір айында өткен мэр сайлауы кезінде Хамайдың танымалдылығы төмендеді, себебі ол қаржылық тәртіпсіздіктерге қатысты тергеуге алынып отыр деген қауесет тарады. 28 сәуірде, сайлауға екі күн қалғанда, ол прокуратураға сұраққа алынды, бұл оның сайлауда жеңіліске ұшырауына себеп болған болуы мүмкін. Кейін айыптаулар алынып тасталды. Ол 1959 жылға дейін қала әкімі болған Тадао Ватанабеге жеңілді. 1959 жылдың сәуір айында Хамай қайтадан қала әкімі болып сайланды және 1967 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Осы мерзімде ол Гавайидің Гонолулу қаласымен алғашқы қалалық байланыс орнатуға мүмкіндік алды. Бұл байланыс Гавайидегі Хиросимадан келген иммигранттардың көп санына байланысты болды. 1966 жылдың соңы мен 1967 жылдың басында ол Атом бомбасының күмбезін сақтау мәселесі бойынша жапон үкіметімен келіспеушілікке ұшырады, себебі Токиодағы үкімет оны қаржыландырудан бас тартты. Ол Токио көшелерінде ақша жинау науқанын өткізу арқылы үкіметке қысым жасады, нәтижесінде осы мақсатқа 60 миллион иен берілді. 1967 жылы зейнетке шыққаннан кейін ол жапон тілінде өмірбаяндық кітабын жариялады. 2010 жылы кітаптың ағылшын тіліндегі аудармасын оның ұлы Жунсо Хамай (1936 жылы туған) шығарды. Ол әлемдік конституцияны әзірлеу жөніндегі конвенцияны шақыру туралы келісімге қол қойғандардың бірі болды. Нәтижесінде адамзат тарихында алғаш рет Жер Федерациясының Конституциясын әзірлеу және қабылдау үшін Дүниежүзілік конституциялық ассамблея шақырылды.

Өлім

1968 жылы ақпанда жүрек талмасынан қайтыс болды.

Танымал мәдениетте

Хамай Роберт Юнгктің "Күлдің балалары" атты деректі кітабында кеңінен еске алынған. Кітаптағы оқиғалардың бірі – 1946 жылғы сәуір айында Хиросимада кішкентай ағаш өсіп тұрғанын көргенде, ол радиоактивтік сәулеленуге қарамастан, өсімдіктердің өсе алатынын түсінген сәт. Бұл эпизод 1988 жылы жарық көрген Джордж Бейлиннің "Шиндзо Хамай: 1946" атты өлеңінде бейнеленген.