Кіріспе

Сәрданг сұлтандалығы (ﻛﺴﻠطﺎﻧﻦ سردڠ) – ертедегі қазіргі заманғы малайзиялық-индонезиялық монархия. Сәрданг 1723 жылы құрылып, 1946 жылы Индонезия Республикасына қосылды. Сұлтандық 1720 жылы патшалық тақ үшін туған даудан кейін Дели сұлтандығынан бөлініп шықты. Суматраның шығыс жағалауындағы басқа да мемлекеттер сияқты, Сәрданг тамекі, каучук және пальма майы плантацияларының ашылуының арқасында гүлденді.

Дели сұлтандығының құрылуы

Тарих бойынша, Сұлтан Искандар Муда Ачехтің Лаксаманасы Шри Падука Гока Паһлаван, Лаксамана Ходжа Бинтан атағымен белгілі, Раджа Урунг (мемлекет) Сунггалдың кіші інісіне үйленді, ол ислам дініне өткен Каро тайпасының жері. Содан кейін, мұсылмандыққа өткен Үрң Каро тайпасының 4 патшасы 1630 жылы Лаксамананы Делиде патша етіп тағайындады. Осы оқиғаның нәтижесінде Дели патшалығы ресми түрде құрылды, ал Лаксамана Делидің бірінші патшасы болды. Дели патшасының таққа отыру рәсімінде Урунг Сунгал патшасы Улун Джанди рөлін атқарды, яғни елдің беделді адамдары мен халқының патшаға адалдығын білдірді. Содан кейін Датук Эмпат институты құрылды, және Раджа Урунг Сунгал осы институттың мүшесі болды.

Дағдарыс

1723 жылы 3-ші Раджа Дели, Туаңку Панглима Падерап қайтыс болғанда, оның дамуындағы жағдай шатасқа түсті. Бұл дағдарыс патшаның орнын басуға тиіс болған аға ұлының көзінде кемшілік болғандықтан туды. Осы себепті ол патша бола алмады. Патша болуға аса құлшынған екінші ұлы, Туанку Пасутан тақты басып алып, кіші інісі Туанку Умарды анасы, Пермаисури Туанку Пуан Сампалимен бірге Сердаң аймағына қуғынға жіберді. Малай дәстүріне сәйкес, Туанку Умар әкесінің орнын басуға тиіс болған, өйткені ол гарахтың (пермаисури) ұлы еді, ал Туанку Пасутан – әйелінің бірі ғана. Алайда, ол әлі кәмелетке толмағандықтан, Туанку Умар Делиден шеттетілді. Азамат соғысының алдын алу үшін Делидің екі беделді адамы – Раджа Урунг Сунгал мен Раджа Урунг Сенебал, Сердаң аймағындағы Шығыс Урунг Батак патшасы (Танжонг Мерава) және Ачехтен келген шенеунік (Лум Кеджеруан) бірлесіп, 1723 жылы Туанку Умарды алғашқы Сердаң патшасы етіп тағайындады. Осыдан бастап Сердаң патшалығы Дели патшалығының бір бөлігі ретінде құрылды.