Кіріспе

Толқын

Жіптегі дірілдеу – толқын. Резонанс дірілдеп тұрған жіпті тұрақты жиілікте, яғни тұрақты тонмен дыбыс шығаруға себеп болады. Егер жіптің ұзындығы немесе кернеуі дұрыс реттелсе, шығарылатын дыбыс музыкалық дыбысқа айналады. Гитара, виолончель және фортепиано сияқты аспаптардың негізі – дірілдейтін жіптер.

Сызық тербелістерін бақылау

Егер жиілік жеткілікті төмен болса және тербелістегі сымды теледидар немесе компьютер (аналогты осциллоскоп емес) сияқты CRT экранының алдында ұстаса, тербелістегі сымның толқын формаларын көруге болады. Бұл эффект стробоскопиялық эффект деп аталады, ал сымның тербеліс жиілігі мен экранның жаңарту жиілігінің айырмасы осы эффекттің себебі. Флуоресценттік шаммен де осыған ұқсас жағдай туындауы мүмкін, мұнда жылдамдық сымның жиілігі мен ауыспалы ток жиілігінің айырмасына тең болады. (Егер экранның жаңарту жиілігі сымның жиілігіне немесе оның толық есесіне тең болса, сым қозғалмайтын, бірақ деформацияланған сияқты көрінеді.) Күндізгі жарықта және тербелмейтін басқа жарық көздерінде бұл эффект байқалмайды, сым тұрақты, бірақ көрудің инерциясынан қалыңдау, ақшыл немесе бүркеленген болып көрінеді. Стробоскопты пайдалану арқылы осыған ұқсас, бірақ басқаруға оңай әсерге қол жеткізуге болады. Бұл құрылғы ксенон шамның жиілігін сымның тербеліс жиілігімен сәйкестендіруге мүмкіндік береді. Қараңғы бөлмеде бұл толқын формасын анық көрсетеді. Әйтпесе, сымды бүгіп немесе, мүмкін, оңайырақ, машинаның құлағын реттеу арқылы да осы эффектті алуға болады, яғни ауыспалы ток жиілігіне тең немесе оның есесіне жеткізуге болады. Мысалы, гитарада үшінші ладына басылған 6-шы (ең төменгі) ішегі 97,999 Гц жиілікті G дыбысын береді. Шамалы түзету оны 100 Гц-ке өзгерте алады, бұл Еуропа мен Африка және Азияның көптеген елдеріндегі ауыспалы ток жиілігінен (50 Гц) бір октава жоғары. Американың көптеген елдерінде, ауыспалы ток жиілігі 60 Гц болғандықтан, бесінші ішектің бірінші ладындағы A# дыбысын 116,54 Гц-тен 120 Гц-ке өзгерту арқылы ұқсас эффект алуға болады.