Кіріспе

Go motion – қозғалыс кезінде әрбір кадрға қозғалыс көмескілігін қосатын тоқтату анимациясының бір түрі. Оны Industrial Light & Magic және Фил Типпет бірлесіп әзірледі. Тоқтату анимациясы ерекше және мазасыз стаккато әсерін тудыруы мүмкін, себебі анимацияланған объект әр кадрда өте анық болады, өйткені әр кадр объект толығымен қозғалмай тұрғанда түсіріледі. Ұқсас сахналардағы нақты қозғалатын объектілерде камераның жалюзисі ашық болған кезде қозғалыс кескіні пайда болады. Фильм жасаушылар қозғалыс кескінін имитациялау үшін әртүрлі техникаларды қолданады, мысалы, әрбір кадрды түсіру кезінде модельді сәл жылжыту немесе қозғалатын бөліктерді көмескілендіру үшін камера линзасының алдына вазелин жағылған шыныны орнату.

Тарих

1920 жылдары Ладислав Старевич Францияда фильм түсіре бастаған кезде осы техниканы қолдана бастады. Ол кадр түсірілімі кезінде қуыршақты немесе декорацияны жылжытып, қозғалыс бұлыңғырлығын (motion blur) жасады. Мұның кейбір мысалдары "Түн ортасында үйлену", "Қара және ақ махаббат", "Солғайдың дауысы" немесе "Кішкентай шеру" сияқты фильмдерде, сондай-ақ "Көбелектер патшайымы" (1924) және "Маскот" (1933) фильмдерінің шайқас сахналарында көрінеді. Кейін Фил Типпет және Industrial Light & Magic 1980 жылғы "Жұлдызды соғыстар" фильміндегі таунтаун жаратылыстары мен AT-AT жүргіншілерінің кейбір кадрлары үшін осы қозғалыс техникасын қайта жасай білді. Осыдан кейін go motion көптеген фильмдерде қолданылды: "Дракон өлтіруші" (1981) фильміндегі дракон, "Тарихи алғашқы жануар" (1984) және "Динозавр!" (1985) фильмдері, "Жас Шерлок Холмс" (1985) фильміндегі гарпия сахнасы, "Ховард – үйрек" (1986) фильміндегі демон иесі, "Алтын бала" (1986) фильміндегі қанатты демон, "Батареялар кірмейді" (1987) фильміндегі ғарыштан келген ұшатын машиналар, "Сайпақ" (1988) фильміндегі екі басқан Эборисск драконы, "Кон басы" (1993). Go motion қолданылған тағы да бірнеше шағын эпизодтар алғашқы үш "Индиана Джонс" (1981–1989) және "Е.Т. – жерден тыс" (1982) фильмдерінде де кездеседі. 1993 жылы "Юралық парк" фильмі жарық көргеннен кейін Типпет студиясы go motion техникасынан бас тартып, командалары мен жабдықтарын толығымен компьютерлік графикаға (CG) көшті. Go motion қолданылған соңғы фильм – "Кон басы" ( "Юралық парк" 1993 жылдың 11 маусымында, ал "Кон басы" 1993 жылдың 23 шілдесінде шықты).

Мұнайлы желдеткіш

Бұл қарапайым, бірақ жеткілікті тиімді техника, вазелиндік линзалау деп аталады, камера линзасының алдындағы шыны табаққа вазелин ("Вазелин") жағу, содан кейін әрбір кадрдан кейін тазартып, қайта жағу – бұл уақытты көп алатын процесс, бірақ модельдің айналасында жұмсақ бұлдыр тудырады. Бұл техника "Терминатор" фильміндегі эндоскелет үшін, Джим Данфорттың "Динозаврлар жерді билеген кезде" фильмінде птеродактильдің қанаттарын бұлыңғыр ету үшін, ал Рандал Уильям Кук "Құтқарушылар" фильміндегі "қорқыныш иттері" эпизодында қолданды.

Құшақты соққылау

Төбешікке түсірмес бұрын қуыршақты ақырын соққылау немесе сілкілеу шағын нашарлауға алып келеді; алайда, қуыршақ тым көп жылжымауы керек, сондай-ақ реквизиттер мен декорациялар да жылжымауы тиіс.

Үстелді жылжыту

Фильм түсіріліп жатқанда модель тұрған үстелді жылжыту нәзік, шынайы бұлыңғырлық тудырады. Бұл әдісті Ладислав Старевич ойлап тапқан: кейіпкерлер жүгіргенде, ол декорацияны кері бағытта жылжытатын. Мұны "Кішкентай шеруде" балеринаны шайтан қуғанда көруге болады. Старевич бұл әдісті "Аждаһаның көзі", "Сиқырлы сағат" және "Талисман" фильмдерінде де қолданды. Aardman Animations осы әдісті "Бұрыс шалбардағы" пойыз қуу сахнасында және "Жақын қырынудағы" жүк көлігі қуу сахнасында пайдаланды. Екі жағдайда да камералар 1-2 секундтық экспозиция кезінде физикалық түрде жылжытылды. Бұл техника "Уоллес пен Громит: Қоянның қарғысы" толық метражды фильмі үшін қайта қолданылды.

Қозғалысты бастаңыз

Ең күрделі техника бастапқыда "Империя кері соққы береді" фильмі үшін жасалды және таунтаунның кейбір түсірілімдерінде қолданылды, кейін "Аждаһаларды өлтіруші" сияқты фильмдерде де пайдаланылды, бұл дәстүрлі тоқтату анимациясынан мүлдем өзгеше. Модель, негізінен, таяқшалы қуыршақ болып табылады. Таяқшалар моторларға бекітіледі, ал моторлар модельдің дәстүрлі анимациялық қозғалыстарын жаза алатын компьютермен байланыстырылған. Қозғалыстар жеткілікті мөлшерде жасалғаннан кейін, модель бастапқы қалпына келтіріледі, камера іске қосылады және модель үстел үстімен жылжытылады. Модель түсірілім барысында қозғалғандықтан, қозғалыс тұмандығы (motion blur) пайда болады. "Go motion" нұсқасы "Е.Т. – жерден тыс" фильмінде балаларды велосипедте жандандыру үшін ішінара қолданылды.

Бүгін қозғалыс жасаңыз

Go motion бастапқыда «Юрский кезең» фильміндегі динозаврлар үшін кеңінен қолданылуы жоспарланған, бірақ Стивен Спилберг оның орнына қарқынды дамып келе жатқан CG әдістерін сынап көруге шешім қабылдады. Бүгінде қозғалыс бұрылысын жасаудың механикалық тәсілі сирек қолданылады, себебі ол компьютерлік эффекттерге қарағанда күрделі, баяу және көп еңбек талап етеді. Дегенмен, қозғалысты бүркеу техникасы әлі де нақты тоқтатылған анимациялық фильмдерде әлеуетті, онда қуыршақтың қозғалысы біршама шынайы болуы тиіс. Көптеген кәсіби визуалды эффекттер бағдарламалары қазір постпродакшнде қозғалыс бұрылысын модельдеуге мүмкіндік береді.