Кіріспе
Шаш шары – жануарлардың, соның ішінде адамдардың асқазанында пайда болатын шаш немесе жүннің кішкентай жиынтығы, ол тым үлкен болғанда кейде құсып шығарылады. Шаш шары негізінен жиналған жүннен тұратын тығыз, сопақша келген цилиндр болып келеді, бірақ жұтылған тамақ сияқты басқа да заттардың кішкене бөліктерін қамтуы мүмкін. Шаш шары бар жануарларды асқазанның басқа ауруларымен, мысалы лимфосаркома, туберкулез және көкбауыр ісігімен шатастыру орын алады. Мысықтар шаш шарының пайда болуына ерекше бейім, себебі олар өзін тазалағанда жүндерін тілдерімен жалайды да, осылайша жұтады. Қояндар да шаш шарына шалдығуы мүмкін, өйткені олар мысықтар сияқты өзін-өзі тазалайды, бірақ қояндар үшін шаш шары аса қауіпті, себебі олар оны құсып шығара алмайды. Қоянның ас қорыту жүйесі нәзік болғандықтан, шаш шарына дереу ем жасау қажет, әйтпесе олар тамақтануын тоқтатып, сусызданудан өледі. Мұзда да шаш жиналуы мүмкін, бірақ олар құсып жасай алмайтындықтан, көбінесе өлгеннен кейін табылады және өте үлкен болуы мүмкін.
A hairball is a small collection of hair or fur formed in the stomach of animals, and uncommonly in humans, that is occasionally vomited up when it becomes too big. Hairballs are primarily a tight elongated cylinder of packed fur, but may include bits of other elements such as swallowed food. Animals with hairballs are sometimes mistaken as having other conditions of the stomach such as lymphosarcoma, tuberculosis, and tumor of the spleen. Cats are especially prone to hairball formation since they groom themselves by licking their fur, and thereby ingest it. Rabbits are also prone to hairballs because they groom themselves in the same fashion as cats, but hairballs are especially dangerous for rabbits because they cannot regurgitate them. Due to the fragility of their digestive systems, hairballs in rabbits must be treated immediately or they may stop feeding and ultimately die from dehydration. Cattle are also known to accumulate hairballs but, as they do not vomit, these are found usually after death and can be quite large.
Клиникалық маңызы
Трихобезоар – шаш жұту нәтижесінде пайда болатын безоар (асқазан-ішек жүйесінде кездесетін масса). Трихобезоарлар көбінесе трихотилломаниямен (көндіреуші шаш тарту) байланысты. Трихобезоарлар сирек кездеседі, бірақ уақытында анықталмаса өлімге алып келуі мүмкін. Көп жағдайда хирургиялық араласу қажет.
Қоғам және мәдениет
Адамдарда сирек кездеседі, бірақ кейбір шаш доптары туралы хабарлар бар. Бұл шаш доптары асқазанда шаш талдары жиналғанда пайда болады және асқазанның шырышты қабығымен жеткілікті үйкеліс болмағандықтан шығарыла алмайды. Шаш доптары көбінесе жас қыздарда трихофагия, трихотилломания және пика салдарынан кездеседі. 2003 жылы Канаданың Альберта штатындағы Ред-Дир қаласында 3 жасар қыздың асқазанынан грейпфрут көлеміндегі шаш допы хирургиялық жолмен алынып тасталды; 2006 жылы Чикаго, Иллинойс штатындағы 18 жасар әйелдің асқазанынан шаш допы хирургиялық жолмен алынып тасталды; ал 2014 жылы Қырғызстанда 18 жасар қыздың асқазанынан 9 фунт салмақтағы шаш допы алынып тасталды. Шаш доптары адамдар үшін өте қауіпті болуы мүмкін, себебі шашты адамның асқазан-ішек жүйесі қорыта да, шығара да алмайды, және (егер анықталса) тіпті құсу да шаш массасын жоюға тиімсіз болуы мүмкін. Бұл ас қорыту жүйесінің жалпы жұмысын нашарлатуына әкелуі мүмкін.