Кіріспе

Ала Моана (гавайи тілінде теңізге қарай соққан жол деген мағынаны білдіреді) – Гавайи штатының Гонолулу қаласындағы сауда, бөлшек сауда және тұрғын үйлерден тұратын аудан. Ол шығысында Вайкики мен Моилили, батысында Какаако мен Гонолулу портының арасында орналасқан. Солтүстікке қарай созылған Кинг-стрит Макики ауданымен шекарасын белгілейді. Ала Моана Оаху аралының оңтүстік жағалауында орналасқан және рифтер қорғаған кең ақ құмды жағажайларға ие. Ала Моана арқылы өтетін басты жолдар – Ала Моана бульвары және Капиолани бульвары. Ала Моана Гонолулу автобус жүйесіндегі маңызды транзиттік пункт. Ала Моана орталығының қарсы бетінде, 1930 жылдары президент Франклин Д. Рузвельт ашқан Ала Моана жағажай паркі орналасқан. Ала Моананың әкімшілік орталығы – Ала Моана орталығы, бір кезде АҚШ-тағы ең ірі сауда орталығы болған және қазір әлемдегі ең үлкен ашық аспан астындағы сауда орталығы. Бұл сауда орталығын Дон Грэм салған және ол 1959 жылдың 13 тамызында ашылған. Қазіргі таңда аймақта сауда орталығынан өзге тұрғын үйлер мен бөлшек сауда да қарқынды дамуда.

Тарих

Бұрынғы гавайлықтардың бұл аймақты Қалия деп атаған. Бастапқыда мұнда балық шаруашылығына арналған көптеген тоғандар, таро егістіктері, батпақтар және балықшылардың тұрғын үйлері болған. Жер Гавай үкіметінің меншігінде болды және 1861 жылы Лот Камехамехаға сатылды. Кейіннен ол Бернис Пауахи Бишоптың иелігіне көшті, содан кейін Бишоп мүлігінің бір бөлігіне айналды, ол 1884 жылы Бернис Пауахи Бишоп қайтыс болған кезде сатуға шығарылды. 1912 жылы ол Уолтер Ф. Диллингхэмге 30 000 долларға сатылды. Диллингхэм 1902 жылы әкесінің OR&L Co. компаниясының желілері бойында порттар салу үшін «Гавайи дренаж компаниясын» құрды және көп ұзамай Пёрл-Харборға кіретін арнаны дренаждау жөніндегі АҚШ Әскери-теңіз күштерімен келісімшарт жасады. Қалиядағы жер учаскесі Пёрл-Харборды дренаждаудан қалған артық материалдарды төгуге арналды, бұл болашақ дамуға мүмкіндік берді. Гонолулудың 1939-1944 жылдарға арналған бас жоспарында бұл жер қонақүйлер мен пәтерлер салу үшін бөлінген, ал учаске бойынша көшелер желісі жоспарланған. 1949 жылы Skidmore, Owings & Merrill компаниясы жүргізген мүмкіндіктерді зерттеуі, «Гавайи жер компаниясын» – жаңадан құрылған «Гавайи дренаж компаниясының» еншілес компаниясын, басшысы Уолтер Диллингхемнің ұлы Лоуэллді, мүлікті сауда орталығына айналдыру үшін жерді қайта бөлуді сұрануға итермеледі. Бұл зерттеу, аралдағы көптеген сауда орталықтары салынар алдында, Гонолулу қаласында сауда орындары жеткіліксіз екенін және қала орталығында автокөліктерді тоқтату қиын екенін көрсетті.