Кіріспе

Жапонияның Аомори префектурасындағы қалашық.

Этимология

Хиранаи атауы бастапқыда осы аймақты мекендеген айну халқынан шыққан деп саналады. Айну тіліндегі "жартас" деген сөз – ピラ (пира), ал "өзен" – ナィ (най) сөздері, таулы Нацудомари түбегінің ішкі бөлігіндегі өзен аңғары болған географиялық ерекшелігіне байланысты, бұл аймақтың алғашқы атауы болған деседі. Дегенмен, қазіргі жапон тіліндегі қала атауының мағынасы аңғарды сипаттайды, бірақ оның негізі – таулардың арасындағы жазық жер немесе оны қоршаған шығанақ.

Тарих

Эдо дәуірінде Хиранай ауыл болған. 1656 жылдың 17 қыркүйегінде ауыл Цугару кланы басқарған Куроиши доменінің құрамына кірді. Эдо дәуірінің ортасына дейін Хиранаидың шалғай аймақтары Хонсюдегі айну халқының соңғы паналары болды. Бірақ, 1756 және 1809 жылдары Цугару кланының күштеуімен олар қалған халыққа ассимиляцияланды. 1871 жылдың шілдесінде хан жүйесі жойылған кезде Куроиси домені қысқа мерзімге Куроиси префектурасы болды және 1871 жылдың қыркүйегінде жаңа құрылған Аомори префектурасына қосылды. 1889 жылғы жер кадастры реформасы кезінде Нацудомари түбегі Нака Хиранаи, Ниши Хиранаи және Хигаси Хиранаи деп аталатын үш ауылға бөлінді. 1928 жылдың 1 қазанында Нака Хиранаи қала мәртебесін алып, өзін Коминато деп атады.

1939 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Ниши Хиранаи ауылының теміржол станциясы, Ниши Хиранаи станциясы 1939 жылы ашылды. Станция Екінші Қытай-Жапон соғысы кезінде және кейін Тынық мұхиты соғысында жарақат алған сарбаздарды емдеуге арналған Аомори санаторийіне қол жеткізу мақсатымен салынған. Нацудомари түбегінің климаты және Асамуши онсеніне жақындығы жарақат алған сарбаздарға тиімді болды. Соғыс аяқталғаннан кейін санаторий жабылды. 1945 жылдың 15 шілдесінде Нацудомари түбегінің шығыс жағалауында орналасқан Жапон императорлық армиясының Гиретсу Кутейтай тобына қарасты төрт гидросамолет бомбаланды. Түбектердің солтүстік жағалауында бір кеме батып, 3 адам қаза тауып, 9 адам жарақат алды. Сол жылдың 9 және 10 тамызында «Грумман TBF Эвенджер» бомбалаушылары қаланың барлық бөлігін бомбалады, сондай-ақ әскер тасымалдау кемесі «Ханасаки Мару» батып кетті. Бір адам жарақат алды. 1955 жылдың 31 наурызында Коминато Ниши Хиранаи және Хигаси Хиранаимен бірігіп, Хиранаи қаласын құрды. 1963 жылдың 20 мамырында император Сёва мен император Кодзюн Хиранаиге сапар шегіп, 14-ші жылдық ағаш отырғызу шарасы мен Ұлттық көгалдандыру конвенциясы аясында Йокошияма орман паркіне жапондық қызыл қарағай отырғызды. 2012 жылы Хиранаи Аомори префектурасының қалалары арасында қалаларын жарнамалау үшін ең жақсы фильмді шығару сайысында жеңіске жетті. Фильм «Бұл ешкім білмейтін қала емес!» (しらない町じゃないよ!) деп аталды, бұл қала атының айтылуымен және қаланың көпшілікке таныс болмауымен байланысты ойын еді. Рекламада Ширанаи қаласын іздеп жүрген бала бейнеленген, бірақ ешкім оның қайда екенін білмейді. Содан кейін оған Хиранаиді іздеп отырғанын және бұл ешкім білмейтін қала емес екені айтылады. Бұл фраза фильмнен қала тұрғындары арасында кеңінен танымал.

Демография

Жапондық санақ деректері бойынша, Хиранаи қаласының халқы соңғы 50 жылда 38%-ға төмендеді. 2023 жылдың қараша айында қала халқы бір ғасыр ішінде алғаш рет 10 000-нан асты.

Климат

Қаланың суық ылғалды континенттік климаты (Köppen Cfb) бар, ол жылы, қысқа жаздармен және ауыр қар жауатын ұзақ, суық қыстармен сипатталады. Хиранаидегі орташа жылдық температура 9,8 °C. Орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 1262 мм, ең көп жауын-шашын қыркүйек айында жауады. Орташа температура тамыз айында шамамен 22,8 °C, ал қаңтар айында шамамен 2,0 °C төмендейді.

Үкімет

Хиранаи қаласы тікелей сайланатын әкім мен 12 мүшеден тұратын бірпалаталы қалалық кеңес арқылы басқарылады. Ұлттық саясат саласында қала, Жапония Парламентінің Өкілдер палатасында Аомори облысының 1-ші сайлау округінің құрамында өкілдік етіледі.

Экономика

Хиранаи экономикасы коммерциялық балық аулауға күшті тәуелді. Жергілікті ауланған теңіз өнімдерінің ішінде теңіз кірпісінің уылдырығы, теңіз қияны, исік, абалон және кальмар бар. Хиранаидің төмендіктерінде күріш далалары орналасқан. 2021 жылы қаланың 435 гектар жері егін өндірісіне, басты назар күрішке жұмсалды. Туризм де экономикада маңызды рөл атқарады, жазда Аомори қаласына жақын жағажайлар, қыста шаңғы курорттары және жыл бойы туристерді қызықтыратын онсендерге адамдар келеді.

Білім

Хиранаи қалалық әкімдігі басқаратын үш мемлекеттік бастауыш мектеп және бір мемлекеттік орта мектеп бар. Бұрын Хиранаиде Аомори префектуралық білім беру басқармасы басқаратын Аомори Хигаси орта мектебінің Хиранаи бөлімшесі болған, бірақ ол 2021 жылы жабылды. Жоғары мектеп жабылуынан кейін 2021 жылдың сәуір айынан бастап ол COVID-19 вакциналарын салу үшін қоғамдық орын ретінде белгіленді. Қаланың қалған үш орта мектебі біріктірілгеннен кейін, бұрынғы жоғары мектеп ғимараты қалалық білім беру басқармасы басқаратын жалғыз орта мектеп ретінде қайта қолданысқа берілді. Хиранаи орта мектебі ғимараттағы жөндеу жұмыстары аяқталған соң 2022 жылдың 7 сәуірінде жұмысын бастады. Қалада сондай-ақ 1974 жылы құрылған, Шороку Шинто Яматояма сенімдеріне негізделген оқу бағдарламасын ұстанатын жекеменшік Шофуджуку орта мектебі орналасқан. Бұл жеке мектеп ескірген Императорлық білім беру туралы жарлықты оқу бағдарламасында пайдаланғаны үшін жалпыға белгілі болды.

Жергілікті жерлер

Йогошияма орман паркі қала басқаруымен жүргізіледі және көптеген тартатымды орындарға ие. Онда Америка мен Африканы қоса алғанда, әлемнің әртүрлі аймақтарынан әкелінген 3000-нан астам сөрелі өсімдіктер 990 шаршы метрлік үлкен әйнек үйдің ішінде топтастырылған. Тропиктік кактустар мен гүлдер жыл бойы гүлдейді. Паркте шаңғы және сноубордпен сырғанауға арналған жабдықтар, соның ішінде шаңғы көтергіші де бар. Асадокоро аязды жағалауы немесе аққулардың ұялайтын орны (浅所海岸) – Жапонияда аққуларды бақылау үшін белгіленген жалғыз табиғи ескерткіш. Қыс айларында Сібірден тундра аққулары осы аймаққа келеді. Жергілікті аңыз бойынша, Цугару әулеті Хиранаи қаласын Нанбу әулетіне жоғалту қаупіне тап болған. Цугару әскері Нанбуға қарсы көмек сұрап дұға еткеннен кейін, зор аққулардың тобы пайда болды. Нанбулар аққуларды көре алмады, бірақ олардың дауысын Цугару күштерінің келгенін білдірген сигнал деп қате түсінді. Нанбу Цугарудың Куроиши домені мен Нанбудың Шичинохе домені арасындағы шекараны сақтап, шегінді. Хиранаи қаласы қыс айларында аймақта қалған аққулардың санын есептеу үшін арнайы санаушы қойған.