Кіріспе

Жапониядағы дәстүрлі қысқы аңшылар – Жапонияның солтүстігіндегі Тохоку аймағының дәстүрлі қысқы аңшылары, ең танымал жері Акита префектурасының Ани аймағы, ол Акита итттерімен мәшһүр. Кейіннен Акита мен Аомори арасындағы Шираками Санчи орманына және Жапонияның басқа да аймақтарына тарады. Орта ғасырдан бері мамандандырылған топ ретінде тіркелген Матагилер бүгінгі күнге дейін бұғы және аю аулауды жалғастыруда, ал олардың мәдениеті айну халқының аюға қатысты құлшынысымен көптеген ортақ белгілерге ие. 19 ғасырда заманауи оттық қарулардың енгізілуімен және Мурата мылтығынан басталатын қайта зарядталатын оқ-дәрілердің жаппай өндірісімен аюды топтап аулау қажеттілігі азайды, нәтижесінде Матаги мәдениеті төмендеді. Матаги ауылдары Нисицугару және Накацугару (Аомори префектурасы), Китакита және Сенбоку (Акита префектурасы), Вага (Иватэ префектурасы), Нисиокитама және Цуруока (Ямагата префектурасы), Мураками және Накауонума (Ниигата және Нагано префектуралары) аудандарында табылады.

Этимологиясы мен тілі

Матагилердің арнайы аңшылық лексикасында айну тілінен алынған бірнеше сөз бар. "Матаги" сөзінің өзі айну тілінен шыққан болуы мүмкін, және "қыс адамы" немесе "аңшы" дегенді білдіреді.

Ұлты

Ли мен Хасегаваның айтуынша, матагилер – Хоккайдодан Хонсю аймағының бір бөлігіне қоныс аударған, айну тілінде сөйлейтін аңшылар мен балықшылардың тарихи ұрпақтары. Олар жергілікті жапон тілінде сөйлейтін халыққа география, сондай-ақ олар аулаған орман және су жануарларымен байланысты бірнеше айну текті топонимдер мен қарыз сөздерді сыйлады.

Руханилық

Матагидің ерекше мәдениеті тау құдайларына сенім мен ерекше заң-қағидаларға негізделген. Олар үшін аң аулау – өмір салты, ойын-сауық емес. Аңдар тау құдайларының сыйы ретінде қарастырылады, ал матагилер оларды белгілі бір тәртіппен тіліп, дайындайды. Жануар өлтірілген соң, оған құрмет көрсетіліп, жаны тыныштырылады. Содан кейін, өмірден айырылғанының орнын толтыру үшін, терісінен бастап ішкі мүшелеріне дейін, барлығы пайдаланылады. Жануардың өмірін алу ісіне қатысты рәсімдер мен ойларға ерекше мән беріледі, және бұл дәстүрлер матагилердің келер ұрпақтарына жалғасады.

Қазіргі Матаги

Матагилер Тохоку аймағындағы тау шаған ормандарының шағын елді мекендерінде тұрады және егін егу және жинау маусымында ауыл шаруашылығымен айналысады. Қыс және көктемнің басында олар аң аулаушылардың топтарын құрып, апталар бойы орман ішінде болады. Көне заманда, кейбір матагилер орманды кесу және жануарлардың кейбір түрлерінің қырылуына байланысты экологиялық белсенділермен келіспеушілікке түсті. Матагилер қорғалатын жапондық сероуды ауламайды, бірақ арнайы рұқсат бойынша аю аулауды жалғастырады.

Әдебиеттік сілтемелер

Матаги Марта Шерриллдің "Ит адамы: алыстағы таудағы ерекше өмір" атты өмірбаяндық романында айтылады және сипатталады, сондай-ақ онда акынды сақтауға көмектескен, негізгі кейіпкерлердің досы болған қазіргі заманғы Уэсуги есімді нағыз матаги туралы да сипаттама бар, олар осы итті аң ауру үшін кеңінен пайдаланған. Матаги Эллис Амдурдың "Ай бетіндегі қыз" романындағы басты кейіпкерлердің бірі болып бейнеленеді. "Алтын Камуй" манга сериясында Танигаки Генжиру есімді матаги аңшысы және жалпы айну мәдениеті маңызды орын алады. HS Take және Изабелла Мазантинидің осы аттас комикс сериясының басты кейіпкері Хитомидің матаги екені айтылады.