Кіріспе

Ядролық қуатты баллистикалық зымыранды су асты кемесі француз теңіз флоты үшін салынған. +Redoutable класты су асты кемесі.

Le Redoutable класты су асты кемесі – француз теңіз флотының (Marine Nationale) баллистикалық зымыранды су асты кемелері класы. Француз тілінде бұл типті Sous marin Nucléaire Lanceur d'Engins (SNLE) деп атайды, яғни «зымырандарды ұшыратын ядролық су асты кемесі». Қызметке енгізілген кезде олар француз ядролық үштігінің теңіз күштері бөлігінің стратегиялық құрамын құрады, бұл Force de frappe деп аталды (француз авиа тасымалдаушылары Clemenceau және Foch тактикалық бөлігін құрады). Класс 1971 жылы француздық Redoutable су асты кемесімен активті қызметке кірісті, барлығы алты су асты кемесі салынды. Барлығы қолданыстан шығарылды. Inflexible су асты кемесінің конструкциялық өзгерістері оны алғашқы кемелерден өзге класс ретінде қарастыруға мүмкіндік берді. Бұл класс жаңа класспен алмастырылды.

Өмірбаян

Шарль де Голль Франция президенті болып сайланғанда, француз қарулы күштерінің бағыты өзгерді. Жаңа үкімет кезінде француз күштері НАТО құрамынан шығарылды, себебі француздар американдық үстемдікке наразылық білдірді. 1960 жылдардан бастап Францияның сыртқы саясаты «салқын соғыстың» екі басты қарсыласы – АҚШ және КСРО-дан тәуелсіздікке қол жеткізу мақсатында қайта құрылды. Бұл кейін «тыйыстыру – араласу – қорғау» ұстанымы ретінде қалыптасты. Осы сыртқы саясаттың нәтижесінде, «тыйыстыруға» басымдық берілген, ядролық қарумен жабдықталған «Қою күштері» концепциясы пайда болды, бұл Францияның жаңа теңіз күштерінің шығындарына басты бағыт берді. Жаңа ядролық қуатты, ядролық қарумен жабдықталған су асты кемелерінің саны шамамен Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің санымен тең болуы жоспарланды. Алайда, британдықтардан айырмашылығы, француздар басқа елдерден қолдау алмады және француз ядролық бағдарламасы жеткілікті технологиялық тәжірибесіз басталды. Сонымен қатар, американдықтар француз теңіз күштеріне ядролық реактор құру үшін байытылған уранды беруден бас тартты. Дегенмен, жобаға 1963 жылы рұқсат берілді. Француз теңіз күштері азаматтық «Француз Альтернативті Энергиялар және Атом Энергиясы Комиссиясы» (французша: Commissariat à l'énergie atomique et aux énergies alternatives)мен бірлесіп жұмыс істеді, оған АҚШ тәжірибелік мақсатта байытылған уран алуға рұқсат берді. Кадарашеде құрлықта ядролық электр станциясы салынды және реактор ядролық қуатпен жүретін су асты кемелерінің патрульдеуін имитациялау үшін сынақтан өтті. Жобаға қатысқан топтардың басқа да жетістіктеріне Франция тарапынан жоғары созылатын болатты жасау және су асты кемелерінің корпусын ядролық қозғалтқышқа бейімдеу кірді. Француздар ядролық қозғалтқышты дамытып жатқанда, баллистикалық зымырандар мен ядролық оқ-дәрілерді де зерттеді. Зымырандарды сынау үшін каисондар салынды және 1967 жылға қарай француз су асты кемесі Gymnote бағыттау және навигациялық жүйелермен жабдықталды. Баллистикалық зымыранның алғашқы сынағы 1968 жылдың соңында Ландес сынақ орталығында (французша: Centre d'Essais des Landes) өтті, ал ядролық оқ-дәрілер Тынық мұхитындағы Моруроа атоллында сынақтан өтті.

Сипаттама

Тағайындалған ядролық снарядтарды ұшыратын су асты кемесі (SNLE) – әдепкі мағынасы "Зымырандарды ұшыратын ядролық су асты кемесі", бастапқыда ұзындығы жалпы ұзындығы болған, ені және сусымасы болған. Су асты кемелері бастапқыда су бетінде және су астында жер ауыстырды. Кейіннен бұл көрсеткіш су бетінде дейін артты. Су асты кемелері бір қысымды су реакторымен, екі турбинаға және екі генераторға бу жіберіп, турборедукциялық жетек арқылы бір перне айналдырылып қуаттандырылды, бұл құрады. Су асты кемелері сондай-ақ, қашықтықты қамтамасыз ете алатын электрлік резервтік жетегімен жабдықталған. Кемелер метрден тереңге сүңгіп, ең жоғары жылдамдығы болды. Әр кемеде 15 офицер мен 120 матростан тұратын екі егіз экипаж болды.

Қару-жарақ

Redoutable класының барлығы 16 суастынан ұшырылатын баллистикалық зымыранға арналған бөлімшеге ие. Redoutable бастапқыда 16 дана M1 MSBS (Mer Sol Balistique Stratégique) зымыранымен жарақталды. M1 зымыраны екі сатылы баллистикалық зымыран болды, оның биіктігі және салмағы әр зымыраның шамамен 400 килотонналық жарылғыш бөлігі бар еді. Terrible де осы зымыранды тасымалдау үшін құрылды. 1974 жылы Foudroyant конструкциясы жақсартылған M2 MSBS зымыранын тасымалдауға бейімделді. M2, M1-ге қарағанда ауыррақ болатын, 500 килотонналық жарылғыш бөлігі және ұзақ қашықтықта ұшу қабілетіне ие еді. 1977 жылы M1 және M2 зымырандары M20 MSBS зымыранымен ауыстырылды.

Қызмет тарихы

Бірінші су асты кемесі "Redoutable" 1963 жылы тапсырыс берілді, Шербург қаласында салынды, 1967 жылы суға түсірілді және 1971 жылы қолданысқа берілді. Ол 1974 жылдан бастап M2 MSBS кемесімен, ал одан кейін 1977 жылдан бастап M20 MSBS кемесімен алмастырылды. "Redoutable" кемесінен басқа барлық кемелер 1985 жылдан бастап екінші буын MIRV мүмкіндігі бар M4 зымыраларын қолдану үшін жақсартудан өтті. "Tonnant" 1987 жылы қайта қолданысқа берілді, "Indomptable" – 1989 жылы, "Terrible" – 1990 жылы және "Foudroyant" – 1993 жылы. "Redoutable" 2002 жылдан бері Францияның Чербург Октевиль қаласындағы "Cité de la Mer" теңіз мұражайында мұражай кемесі ретінде сақталып келеді. Реактор бөлімі жаңа бөліммен ауыстырылды.