Кіріспе
Футболдан телесериал
"Күннің матчы" (қысқаша MOTD) – Премьер-лига маусымында BBC One телеарнасында сенбі күндері кешке көрсетілетін футболдан бағдарлама. 2010 жылы PRS жүргізген сауалнамада осы бағдарламаның музыкалық жетелеуі ең танымал теледидарлық музыка деп танылды. 2004–2005 маусымынан бастап "Күннің матчы 2" атты екінші бағдарлама әдетте келесі жексенбіде көрсетіледі және сол күнгі барлық матчтардың басты сәттерін, сондай-ақ алдыңғы күндердегі голдарды көрсетеді.
1960 жылдар
Бұл атау алғаш рет 1964 жылғы маусымда Уимблдон теннис жарысының басты оқиғалары бағдарламасында BBC арнасында қолданылса да, "Күннің матчының" алғашқы футболға қатысты бағдарламасы 1964 жылғы 22 тамызда BBC Two арнасында көрсетілді, онда "Ливерпуль" және "Арсенал" командаларының "Энфилд" стадионындағы ойынының жарқын сәттері көрсетілді. Бағдарламаны көрушілер саны шамамен 20 000 адамды құрады, бұл стадиондағы көрермендер санынан кемі екі есе аз. "Күннің матчы" футбол әлемінде бірден қолдау тапқан жоқ; 1965 жылы бірнеше клуб матчтарға келушілер азаяды деп қорқып, BBC-мен жаңа келісім жасауға қарсылық көрсетті. Бірақ, ақырында, BBC күні аяқталғанға дейін қай матч көрсетілетінін жарияламауға келісіп, келісімге қол жеткізілді. 1966 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Англия құрамасының жемісті өнер көрсетуінен кейін, бағдарлама 1965-1966 маусымының басында BBC 2-ден BBC 1 арнасына көшірілді. Түсті форматтағы алғашқы бағдарлама 1968 жылғы 2 қарашада көрсетілді, осыған орай бағдарлама бір аптаға BBC 2 арнасына қайта оралды, және "Челси" мен "Манчестер Сити" командалары арасындағы ойын көрсетілді (BBC 2 түсті хабар таратуға қабілетті 625 жолдық жүйеде жұмыс істеді). BBC 1 арнасында "Күннің матчының" алғашқы түсті бағдарламасы 1969 жылғы 15 қарашада көрсетілді, онда "Ливерпуль" және "Уэст Хэм Юнайтед" командаларының ойыны көрсетілді.
1970 және 1980 жылдар
Баяу қозғалыста қайтарулар алғаш рет 1969 жылы пайда болды. 2001 және 2004 жылдар аралығында Match of the Day бренді BBC-дің футболды тікелей көрсетуі үшін қолданылды, және арна жеңіліске ұшырағанына қарамастан, сол кезеңде FA Кубогы мен Англияның халықаралық матчтарын тікелей эфирде көрсету құқығын қайта алып, біршама жұбаныш алды. УЕФА Чемпиондар Лигасының іріктеу кезеңдеріне қатысу құқығы, олар үй командасының иелігінде болып, турнирдің негізгі құқығынан тыс жатады, осы кезеңде ағылшын командалары үшін жекелеген жағдайларда алынды, қазіргі уақытта BBC шотланд және Солтүстік Ирландия командаларымен де осылай істеп келеді. Манчестер Юнайтедтің 2002–03 жылғы үшінші іріктеу раундының Zalaegerszeg командасына қарсы екі ойыны да BBC арнасында тікелей көрсетілді. 2004–05 маусымынан бастап Премьер-лиганың ең қызықты сәттері жаңадан жаңартылған MOTD форматында BBC-ге оралды. Бұған қоса, Match of the Day 2 бағдарламасы іске қосылды, ол жексенбі күндері өткізілетін матчтардың санының артуын көрсетті және бастапқыда Адриан Чайлз жүргізді.
2010 жылдар
2011–12 маусымнан бастап, «Күннің матчы 2» бағдарламасына толықтыру ретінде дүйсенбі күні таңертең «Күннің матчы 3» бағдарламасының веб-нұсқасы іске қосылды. Бұл бағдарлама жеке бағдарлама ретінде көрсетілсе де, ол жексенбі күні кешке «Күннің матчы 2» аяқталғаннан кейін бірден жазылады. 2011 жылдың қарашасында «Match of the Day» лондоннан Dock10-дағы MediaCityUK-тағы жаңа студияға көшірілді, бұл BBC Sport-тың солтүстікке көшуінің бір бөлігі болды, соның арқасында бағдарлама жоғары сапада жазылуы мүмкін болды. 2012–13 маусымының басында «Күннің матчы 2» BBC One телеарнасына көшірілді. 2014 жылы ФА кубогының құқықтарын қайта алғаннан кейін, турнирдің алғашқы және кейінгі кезеңдерінің хабарлары жеке бағдарлама ретінде көрсетілді, бұрынғыдай, Премьер-лиганың хабарларынан кейін «Күннің матчы» бағдарламасының ұзақтығын арттырудың орнына (BBC 2008 жылы соңғы рет құқықтарды жоғалтқан кезде). Кейінгі кезеңдердің хабарлары кейде Премьер-лиганың хабарларынан кейін көрсетілетін, өткен онжылдықтардағыдай, бірақ екі бөлім де жеке бағдарламалар болып саналады. 2018 жылдың қаңтар айында Премьер-лига Ұлыбританиядағы хабарларды көрсету құқығын BBC Sport-қа берді. Бұл құқықтың құны 211,5 миллион фунт стерлингті құрады және 2019–20 маусымдарынан бастап үш маусымды қамтиды. 2018 жылғы қаңтардағы келісімге «Күннің матчы 2», «Күннің матчы 2 қосымша», «Күннің матчы» финалы, «Футбол фокусы», «Соңғы есеп» және «Премьер-лига шоуы» да кіреді.
2020 жылдар
COVID-19 пандемиясы және 2019–20 Премьер-лига маусымының кейінге қалдырылуы кезінде Match of the Day «Матч күні: Топ 10 подкасты» деп аталатын теледидарлық подкастқа бөлінді. Гари Линекер мен сарапшылар 1992 жылы Премьер-лиганың басталуынан бері әртүрлі позицияларды талқылап, рейтингке енгізді (мысалы, «Топ 10 қақпашылар»). Маусым қайта басталғаннан кейін, BBC төрт ойынды тікелей эфирде көрсетті. «Борнмут» пен «Кристал Пэлас» арасындағы матч бес негізгі телеарнаның бірінде тікелей көрсетілген алғашқы Премьер-лига матчы және 1987–88 жылдардан бері BBC-дің тікелей эфирде көрсеткен алғашқы ағылшын футбол матчы болды. 2020–21 маусымда тағы сегіз ойын тікелей эфирде көрсетілді. 2023 жылдың наурызында Линекер Ұлыбритания үкіметінің саясатын сынаған твиттерінен кейін туған саяси дауға байланысты жұмыстан шеттетілді, бұл BBC қызметкерлері мен фрилансерлердің әлеуметтік желілерді пайдалану ережелерін бұзғандығын көрсетті. Алекс Скотт, Иан Райт және Алан Ширер сияқты бірнеше жүргізушілер, сарапшылар мен комментаторлар BBC-дің футболдық контентіне қатысудан бас тартты, ал кейбір футбол клубтары BBC-ге сұхбат беруден бас тартқанын жариялады. 11 наурызда BBC Sport-тың футбол бөліміндегі радио және теледидар бағдарламалары күрт тоқырады, ал BBC бас директоры Тим Дэви бұл жағдай үшін көрермендерден кешірім сұрады. «Матч күні» және келесі күні көрсетілген «Матч күні 2» студиялық ұсынылымсыз, сарапшылар пікірлерісіз және сұхбаттарсыз қысқартылған форматта өтті. 13 наурызда Линекер «Матч күні» бағдарламасын жүргізуші ретінде қайта қызметке келді және BBC әлеуметтік желілер ережелерін қайта қарауға кірісті. 2023 жылдың соңында Премьер-лиганың жарқын сәттері келесі төрт жыл бойы BBC көрермендері үшін тегін көрсетіле беретіні расталды, тиісті келісімге қол қойылды. BBC-дің Премьер-лигамен жасасқан келісімі 2024 жылдың тамызында 60 жылдығын атап өтетін «Match Of The Day» бағдарламасы 2028/29 маусымына дейін сенбі кешкі эфирдегі басты оқиға болып қала беретініне кепілдік береді. Келісімге сонымен қатар MOTD2 және «Football Focus» бағдарламалары, сондай-ақ BBC Sport платформаларында қолданылатын цифрлық контенттің көлемін едәуір арттыру кіреді.
Студия
Бағдарлама 1964–2012 жылдар аралығында BBC Телевизиялық орталығындағы TC5 студиясынан тікелей эфирге шықты. 2019–20 Премьер-лига маусымы басталар алдында BBC Sport «Матч оф дэй», «Матч оф дэй 2», «Футболға назар» және «Қорытынды есеп» бағдарламаларын эфирге шығаратын студияны жаңартты. Түсірілімдер Сальфорд қаласындағы MediaCityUK-дегі Dock10 студиясында жүзеге асырылады.
Қатысушы шоулар
1998 жылдан бері BBC-нің ФИФА әлем чемпионаттары мен УЕФА Еуропа чемпионаттарын көрсетуі "Күннің матчы" (Match of the Day) брендімен жүзеге асырылып келеді. 1995 және 1999 жылдар аралығында BBC "Жетпістің матчы" (1995–96), "Сексеннің матчы" (1997) және "Тоқсанның матчы" (1999) бағдарламаларын көрсетті. Әрбір серия әр онжылдықтағы маусымдардың хронологиялық шолуы болып табылды, ерекше стильде ұсынылып, "Күннің матчы" эфирінде бұрын көрсетілген видеоматериалдарға көп сүйенді. Бағдарлама жүргізушілерінің қатарында Деннис Уотерман, Дэнни Бейкер, Марк Рэдклифф және Марк Райли болды. 2004–05 маусымынан бастап, "Күннің матчы 2" деп аталатын екінші бағдарлама әдетте келесі жексенбіде көрсетіледі.
Күннің матчы Жылдық
Сондай-ақ, "Мач оф зе Дэй" жылдық кітабы да жарық көреді.