Кіріспе

Көпсайыстық шара

Әскери әлем ойындарының жарысы

Әскери пентатон – көпсайыстық. Ол қазіргі заманғы пентатонға ұқсас, бірақ қазіргі әскери дағдыларға бейімделген.

Әскери бессайыстың тарихы

Қазіргі заманғы пентатлон бастапқыда сол кездегі жауынгердің қажетті дағдыларын қамтитын етіп жасалған. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін осы дағдылардың кейбіреулері (фехтовани және атпен жүру) қазіргі заманғы әскерге қатысы болмайтын еді. 1946 жылы француз офицері, капитан Анри Дебрус (кейін полковник атанды және Халықаралық әскери спорт кеңесінің (CISM) президенті болды) әскерилерге арналған спорт жарысын ұйымдастыру идеясын тудырды. Франкфурт-на-Майнде өткен келіссөздерде, Одақтас күштердің спорт кеңесі құрылғанда, оның назары сол кезде Нидерланды әуе десант бөлімдері қолданған ерекше әскери дене шынықтыру әдісіне ауды. Парашютпен белгілі бір аймаққа түскеннен кейін, парашютшілер құлау орнынан жиырма шақырым қашықтықты жүріп өтуі керек еді, осы кезде түрлі кедергілерді жеңіп, жауынгерлік тапсырмаларды орындау қажет болды (жеңіл қарудан ату және граната лақтыру). Капитан Дебрус голланд әдісін үлгі етіп алды, парашютпен секіруді алып тастады және қалған сынақтарды өзгертіп, жердегі жаттығудың ең тиімді жолын құрайтын жүйе жасауды көздеді. Ол ұйымдастырған алғашқы сынақ жарысы 1947 жылдың тамызында Германиядағы француз оккупациялық аймағындағы Фрайбургтегі әскери дене шынықтыру оқу орталығында өтті. Бұл жарысқа тек Бельгия, Нидерланды және Франция командалары қатысты. 1950 жылдан бері жыл сайын әлем чемпионаттары өткізіліп келеді. Бұл спорттың танымаллығы артып, қазір 30-дан астам ел қатысады. Спортты басқаратын Халықаралық әскери спорт кеңесі (CISM) теңіз және әуе күштерінің қызметкерлері үшін де пентатлон жарыстарын ұйымдастырады.

Әскери бессайыстың жарыстары

Атыс: 200 метр қашықтықта бәсекелестер дәлдік (10 минут ішінде 10 оқ) және жылдам ату (1 минут ішінде 10 оқ) бойынша жеке-жеке сынақтан өтеді. Кедергілермен жүгіру: Жарыскерлер 20 кедергіден тұратын 500 метрлік кедергілер жолынан өтеді. Кедергілермен жүзу: Сайыскерлер төрт кедергіні басып өте отырып, 50 метрдей жүзуі керек. Лақтыру: Бәсекелестер дәлдік және қашықтық бойынша жеке-жеке сынақтан өтеді. Дәлдік сынағында бәсекелестер әртүрлі қашықтықтағы нысаналарға 16 снаряд (қыздырылмаған гранаталар) лақтырады. Кросспен жүгіру: Жарыскерлер 8 шақырымдық кросс жүгіреді.

Кедергілер жүзу

50 метр, төрт кедергіден тұрады.

Атып тастау

Оқ-дәрілердің салмағы ерлер үшін 575 грамм (салмақ допусі +/ 25 грамм), әйелдер үшін 375 грамм (салмақ допусі +/ 25 грамм) құрайды. Лақтыру 20, 25, 30 және 35 метр қашықтықтағы дәлдік бойынша жүзеге асырылады (әйелдер үшін әр нысанаға бес метрге қысқа). Нысаналар бір метр радиусы бар ішкі шеңберден және екі метр радиусы бар сыртқы шеңберден тұрады. Дәлдік лақтыруға берілген уақыт – үш минут, әр нысанаға төрт инерциялық гранатасы бар 16 оқ. Сонымен қатар, қашықтыққа лақтыру да қарастырылған, онда бәсекелестер екі минут ішінде үш граната лақтырады. Есепке тек ең алыс лақтырылған граната ғана алынады, бұл қашықтық және дәлдік үшін жиналған ұпайлардың қосындысынан тұрады.

Жарысқа жүгіру

Кросс-кантри жүгіру соңғы жарыс болып табылады, ерлер үшін қашықтық 8000 метр, ал әйелдер үшін 4000 метрді құрайды.